NGUYỄN NGỌC TƯ

CÁNH ĐỒNG BẤT TẬN

NGUYEN NGOC TUPhn 1

Con kinh nh nm vt qua mt cánh đng rng. Và khi chúng tôi quyết đnh dng li, mùa hn hung hãn dường như cũng gom hết nng đ xung nơi này. Nhng cây lúa chết non trên đng, thân đã khô cong như tàn nhang chưa rng, nm vào bàn tay là nát vn. Cha tôi tháo cái khung tre chn dưới sàn ghe, by vt lúc nhúc chen ra, cung quýt, nháo nhào quy ngp xung mt nước váng phèn. Mt lp phèn mi, vàng sm quánh li trên b lông ca nhng con vt đói, nhp nháp bám trên vai Đin khi nó trm mình bơi đi cm cc, giăng lưới rào by vt li. Tôi bưng cái cà ràng lên b, nhóm ci.

Ri ngn la hoi hót th dưới ni cơm đã lên tim, người đàn bà vn còn nm trên ghe. Ngay c ý đnh ngi dy cũng xao xác tan mau dưới nhng tiếng rên dài. Môi ch sưng vu ra, xanh dn. Và tay, và chân, và dưới cái áo mà tôi đã đp cho là mt cái áo khác đã b xé t tơi phơi nhng mng tht người ta cu nhéo tím ngt.

Và nhng chân tóc trên đu ch cũng đang t máu. Người ta đã lòn tay, ngoay chúng đ kéo ch lê lết hết mt quãng đường xóm, trước khi dng chân mt chút nhà máy chà go. H ging ném, h quăng qut ch trên cái nn vương vãi tru. Vai n chính, mt người đàn bà xc xếch đã lc ging, đôi lúc l đi vì ghen tuông và kit sc. Nhưng đám đông ro rc chung quanh đã vc tinh thn ch ta dy, h dùng chân đá vói vào cái thân xác t tơi kia bng v hn hc, h hê, quên pht v lúa tht bát cháy khô trên đng, quên ni lo đói no gia mùa giáp ht. Cuc vui hn s dài, nếu như không có mt ý tưởng mi ny ra trong cơn phn khích. H dùng dao phay cht mái tóc dày kia, dc dc, hì hc như pht mt nm c cng và khô. Khi đuôi tóc dt lìa, được t do, ch vùng dy, lao nhanh xung ghe chúng tôi như mt tiếng thét, lăn qua chân tôi, đến ch cha, làm đ nhng bao tru cha va mi xếp.

Đám người ngơ ngác my giây đ chp nhn vic con mi b chy. Tôi mt my giây đ háo hc thy mình nghĩa hip như Lc Vân Tiên, tôi lm cm xô ghe dt khi b, s hãi và sung sướng, tôi cm sào chng thc mng ra gia sông, mt không ri đám người đang tràn ra mé b chc lao xung, nhy nhót điên cung. Ri tiếng chi ra chói lói chìm đi, tiếng by vt tao tác kêu dưới sp chìm đi, trong tôi ch có âm thanh ca chiếc máy Koler4 n khan, rung bn bt dưới tay Đin, khc ra nhng đám khói khét lt, đen ngòm. Khói trôi v phía sau chúng tôi, m nhoè nhng bóng người đang tuyt vng ngó theo, bàn tay nào đó cm nm tóc ca ch vy lên phơ pht phơ pht …

Cha tôi không đóng vai trò gì trong cuc tháo chy y, ông im lng, khi đã đi khá xa, cha ra đng mũi cm sào. Tôi bò vào trong ghe, ly áo đp lên người ch, sao cho che được đôi vú rách bươm và khong đùi rướm máu. Ch cười mếu máo, nói cm ơn bng mt và thiếp đi.

Sut mt quãng đường, ch không h thay đi thế nm, im lìm, lnh ngt như người chết. Trong ghe ch trôi mênh mang nhng tiếng rên khi dài, khi ngn, khi thiu thu bun xo, lúc nghe như tiếng nc nghn ngào…

Nh vy mà chúng tôi biết ch còn sng, đ đi vi chúng tôi gn hết con sông Bìm Bp, đến cánh đng hoang vng này. Đin hơi lo lng khi nghe ch vn còn rên r, nghĩ là ch đã đói, nó hi tôi nu cơm mau. Nó thy tiếc vì trên ghe ch còn my con khô st mn chát, “tui nut còn không vô, nói chi…”

Nhưng chiu hôm đó và c ngày sau, ch không ăn. Ch t chi c ung nước, đi đôi môi khô đã bt đu nt ra, ch mi chu hp mt vài ngm ít i, dường như ch đ ướt môi. Đói và khát, nhưng ch còn s đau hơn. Người ta đã đ keo dán st vào ca mình ca ch

Tôi nói li vi cha và Đin trong ba cơm. Tôi nghe hai người lng đi, tiếng đũa tre khua vào ming chén ngưng bt. Đin ngó tôi và tôi thì đc được s ghê s, kinh tm cn lên trong mt cha. Đin chan nước vào chén, lua vi vàng ri men theo con đường đt dc mé kinh, nó đi vào trong xóm. Tôi dn vói theo, ghé tim mua giùm ngàn rưỡi đường cát.

Chc gió đã bt mt li tôi, khi quay v, Đin không mang theo gì, nó lng lng xòe tay trước mt tôi, tay nó dính mt lp gì đó, bóng mượt, trong sut, và đang khô quánh li, khiến nhng ngón tay đơ ra như đá. Đin bo, “Keo dán st…”. Dường như nhng người sn xut ra loi keo này cũng không ng nó nhiu công dng đến thế. Hai ch em tôi t mn lt lp keo ra, mng da non trên bàn tay nó bng đ nh, tươm máu. Chúng tôi cùng ngó v ch khoang ghe, nghe tiếng th thênh thang cùng gió…

 

  

Phn 2

Cánh đng không có tên. Nhưng vi tôi và Đin, chng có nơi nào là vô danh, chúng tôi nhc, chúng tôi gi tên bng nhng k nim mà chúng tôi có trên mi cánh đng. Ch ch em tôi trng cây, ch Đin b rn cn, ch tôi có kỳ kinh nguyt đu tiên… Và mai này khi trôi dt đến mt nơi nào khác, nhc đến cánh đng này vi cái tên ca ch, chc chúng tôi s xn xang.

Sáng sm ngày th ba, ch ngi dy được, ngó quanh, ch hi, “Tri đt ơi, ch nào mà vng tanh vy nè”. Làng xóm xa xa đng phía nhng rng da xanh thm. Đng đt trng trơn, trên đôi b kinh chơ vơ nhng cây gòn. Hai đa nh đu mướt sương đang hí húi trn thc ăn cho vt, nhìn ch ngc nhiên đến ngây ngt. Ging nói ch không b thương tích gì hết, trong vt và ngt ngào.

Ch hi “Tm đâu, my cưng ?”. Tôi ch xung kinh. Ch ngó nhng váng phèn, ngao ngán. Đin nói, đng kia có mt cái ao.

Đó là mt h bom cũ, bình bát mc quanh, rau mung chng cht ph kín mt nước, cng rau m nhng, đ au. Ch này, hôm qua, Đin đã câu được nhng con cá thát lát ú mm. Ch trm mình dưới đó rt lâu, chng kỳ c gì, ch đ nước lnh chườm du li nhng ch đau. Lúc ch lên b, tôi thy máu ln cn theo nhng git nước nh xung gia hai đùi, chc ch đã làm gì vi ch keo dán ác nghit y. Ri cũng lâu lc, cũng cà nhc tng bước ngn như lúc đi, ch vi tôi quay li b kinh. Đin hí hng khi thy ch chu mc chiếc áo sơ-mi thm phèn và cái qun ct quăn queo ca nó.

Ch có cha lm lì dn c quanh chòi. Ch có cha là h hng vi thành qu ca hai ch em tôi. Không chp thái đ lt lo ca cha, ch ngó v phía người đàn ông đang vng lưng trong nng sm, chếnh choáng: “Ba my cưng đp trai d s…”.

Vì l đó ? Có phi vì cha mà ch li vi chúng tôi, trên mt cánh đng vng ngt. Nhng vết thương đã lành rt mau. Ch cười, b đánh hoài riết cũng quen. Tôi hi ch làm gì đ b đánh. Ch cười, “Làm đĩ”. Ri có l ch áy náy vì quá s sàng vi chúng tôi, ch vò đu Đin “chc my cưng không biết đâu…”.

Đin nhìn tôi cười. Chúng tôi đã gp nhiu, rt nhiu người ph n ging ch. C mi mùa gt, h li dp dìu trên đê, lượn l quanh lu ca nhng th gt, nhng người đàn ông gi lúa và bn nuôi vt chy đng. H c làm ra v tr trung, tươi tn nhưng mt và c đã nhão, nhìn k phát a nước mt. Đêm đến, sau các đn lúa, h th tiếng cười chút chít, tiếng th mơn man… lên tri, làm nhiu người đàn bà đang cm cúi nu cơm, cho con bú trong lu tht lòng li. Ti nào mua rượu cho cha, chúng tôi cũng đi ngang qua nhng đôi người. Chúng tôi nhn ra h ngay, khi không còn mnh vi nào trên người h vn đim nhiên cười khúc khích và un éo thân mình ch không trơ ra ngượng ngu, cam chu như nhng người ph n quê. Sáng sau, h xiêu xiêu biến mt, đem theo m tin công ít i sut mt ngày làm vic qun qut ca đám đàn ông.

Ch, cũng ging như h, chm tàn t, đói rã rut th thành mi chy xung quê, ct cái quán nh, gi đò buôn bán bánh ko lt vt, thc cht là làm ngh. đó đàn ông d tính và thit thà. Ch sng nh nhng món tin h cm câu đêm đêm, bng tin bán lúa, da khô hay nhng bung chui chín. Cũng có lúc thu hoch bt ng, khi ch mi chài mt người đàn ông vào trò chơi giường chiếu, sut hai ngày đêm, và ch được mt triu hai. Đó là vn vay xoá đói gim nghèo, khi v ti nhà, vi tám trăm ngàn còn li trong túi, hn người đàn ông y não n biết bao nhiêu, oán ch biết bao nhiêu khi thy v con nheo nhóc bu quanh ni khoai luc trong nhp nhong nng chiu.

– Ăn trên m hôi nước mt ca người ta nên lâu lâu b đánh cũng đáng đi, hen my cưng ?

Ch nói, và ngã nghiêng cười, dường như ch thy mình tr giá vy cũng va. “Mà hên nghen, nh vy mà gp được my cưng, được chung vy, vui thit vui…”.

Cha không vui, vì có thêm mt ming ăn. By vt cũng không vui, chúng m vào chân ch mi khi ch bước qua rào, “bà đây làm chi đ phn ăn ca ti tui b xén bt, trong máng đn toàn là tru ngán thy ông thy cha, đã vy còn bt ti tui đ trng đ nuôi bà”. Ch nhy xm ra, la oai oái, sau li cười (mà con mt đung đưa phía cha) “mai mt my con vt qu này s khoái ch, my hi…”.

Nhưng tôi và Đin biết th nào ch cũng ra đi, trong mi mòn. Quãng thi gian ch bên chúng tôi, vì thế cũng mong manh. Nhiu khi lùa vt ăn mót mt đi đng, nghĩ ch b đi, Đin thng tht chy v.

– My cưng thương ch thit h ? Ti chưa… !?? ”.

Ch ngc nhiên, thy nước mt ràn ra trên má thng Đin (mà ch không biết là nó b bnh chy nước mt sng t hi chín tui). Tht cm đng khi đi đánh ta t tơi bm dp, vy mà hai đa nh này li trìu mến, quyến luyến l lùng. Thêm mt lý do na đ ch li vi chúng tôi, trong mt mùa hn nóng bng, bt thường.

Mùa đến sm. Vì vy mà nng rt dài. Mi ri, chúng tôi dng chân mt xóm nh bên b sông ln mênh mang. Ma mai, người đây li không có nước đ dùng (như chúng tôi đi trên đt dng dc mà không có cc đt chi chim). Người h đy gh chóc, nhng đa tr gãi đến bt máu. H đi mua nước ngt bng xung chèo, nín th đ nước khi sánh ra ngoài vì đường xa, nước mc. Bui chiu đi làm mướn v, h tt xung ao tm táp th nước chua lét vì phèn, ri xi li đúng hai gàu. Nước vo cơm dùng đ ra rau, ra rau xong dành ra cá. Con nít ba tui đã biết quý nước, mc lm cũng ráng chy ra vườn đái vô chu t, chu hành (báo hi cây ri lá). đó, có người con trai bo, “ước làm sao trước lúc má tui chết, bà được tm mt ba đã đi”. Câu nói này làm tôi thương anh ta quá chng. Hôm tôi đi, anh tn ngn đng bên hè, hi nh “Không biết em có mun li vi… má tui?!”. Tôi lc đu, hai gàu nước ít i ca má anh, tôi n nào s na ?

Tôi gic cha ri khi cái xóm tàn t đó. Nhng cánh đng chúng tôi qua, lúa chết khô khi mi tr bông. Người ta không th trng đu, trng dưa vì thiếu nước. By con nít gin nhoi trên nhng con kinh khô trơ lòng.

Ch chúng tôi cm lu cm vt, nước đã sc li thm mt màu vàng u ám. Nhưng chúng tôi chng có ch nào đ đi na, t b bên kia ca sông Bìm Bp là vùng đm cho nhng cánh rng tràm ln. Mùa này, người ta ly nước t tt c các dòng sông nh, các con kinh đ bơm vào rng, chng cháy. Chúng tôi cũng không th ngược sông Bìm Bp băng qua vùng Kiên Hà, đó h kim dch thú y rt gt gao. Và dch cúm gia cm nghe đâu vn còn bùng phát khp đng bng.

Đ by vt khi b chôn sng (điu đó đng nghĩa vi vic đt vn cho mùa sau), bn tôi quyết đnh vn cm chúng đây. Chúng được nuôi trong s mi mòn. Ngày ngày, tôi lùa vt đi ăn mót nhng bông lúa khô qut queo trên đng, không có nước chúng bì bch, chm rì và chng th đi xa. Trng thưa tht, nhng qu trng chúng đ ra cũng chai ngt, dài nhng, nh tênh, v dày sn sượng. Đòi hi gì na nhng con vt đã già, đã đ qun qut sut ba mùa trước, đã vô vng vì ngày càng khó tìm lúa và cám trong máng thc ăn. Ngay c nước đ chúng tm táp cũng chua lét vì phèn.

Mà, mùa mưa vn còn xa lm.

Ngày ngày, Đin r ch đi giăng lưới, nhp cá và tát nhng cái mương cn. Cá ăn không hết, ch đem vô xóm bán và hãnh din đưa cho cha vài mươi ngàn tha sau khi đã sm ít qun áo. Mt ch nhìn cha đy khiêu khích, “Cuc đeo đui vn còn dài, cưng à…”.

Ch đ lì. Ch tìm mi cách đ sà vào cha. Mt ba ch bo Đin xung ghe ng vi tôi, còn ch s lên chòi. Đó là mt đêm ti nh nh, trôi trên tri mt mnh trăng mng leo lét. Đin ng nguy, xoay tr liên tc, nó kêu khó ng, đòi nghe tôi hát, bài gì cũng được. Nhưng Đin vn thao thc, dường như ging hát tôi không át được tiếng st sot ro rc trong cái chòi nh trên b. Đin chê ng ghe chòng chành quá chng. Tôi biết lòng nó đang chao.

Đin có nhng ngày bi ri. Nó hay hi tôi, “người ta thương m ra làm sao?”. Mt nó dãn ra, khi biết cây kp tóc, trái da tươi hay con cá thác lác… mà nó dành cho ch cũng ging ht như người ta vn thường cho m. Và nim nh lúc đi xa, ni khao khát được nm gn, được di mũi mình vào da tht người đó… cũng t nhiên như ý nghĩ bình thường nht ca nhng đa con. Nhưng nhng nghi hoc vn loay hoay trong mt Đin, và nó quyết đnh chu đng mt mình, khám phá mt mình. Thí d như đêm nay, cái gì khiến tim ta đau nhói, cái gì làm cho ta cm thy gin d, nng n ?

Khi tôi thc dy, Đin đã mt mi thiếp đi, nó nm co qup, hai tay kp gia đùi, mt bun như ph mt lp sương giá. Ch bước ra khi chòi, khoan khoái vươn vai. S ưng ý, mãn nguyn lp lánh trên khoé mt. Khuôn mt ch tràn ngp ánh sánh, như ch va m ra mt cánh ca mt tri. Có mt con đường nào đó trãi dài trước ch. Ch cười, bo :

– Hi hôm sương nhiu ghê, nó nhiu lên mt ch hoài, nht gn chết.

Ri ch giành nu cơm. Ch xon tay áo lên hì hi thi la, đu tóc xp xãi dính đy vy cá. Trông ch như bà v to tn. Hình nh y làm tôi a nước mt, nhưng cha tôi ch lt lo nhếch cười. Vì cái cười đó mà tôi a nước mt thêm ln na.

Cha đưa ch mt ít tin ngay trong ba cơm, khi nhà đ mt, “Tôi tr cho hi hôm…”. Ri cha đim nhiên phi đít đng đnh đng lên, s khinh mit và đc thng no nê trong mt. Ch nhét tin vào trong áo ngc, cười, “Tri ơi, ba my cưng sp quá chng”.

Đin và tôi r ch đi câu (Chúng tôi cho là ch bun, dù chuyn đó khá tc cười, làm điếm được tr tin mà bun ni gì). Sut bui, không dính con cá nào, ch nói, “Mc cười quá, ti my con cá qu này còn chê ch”. Câu nói nghe tnh bơ, bâng quơ mà ti vô phương. Đin lng bt con cá rô li xung mương, ln sâu, móc cá vô lưỡi câu ca ch. Lúc nó tri đu lên thì đã thy ch cười.

Trưa y chúng tôi trm nghch dưới nước rt lâu. Ch cười nôn khi thy bùn bám dưới mũi tôi xám xanh như b râu c u. T dưng nét mt ch bng âu yếm l, như đang nng nu mt đa bé con và thng em trai mười by tui ca tôi đng đc ra, chết lng trong ni ngượng ngùng. Nước cn cào ch bng nó, tôi biết ch đang táo tn làm gì đó phía dưới. Ri phát hin ra mt mt mát ln lao, ch thng tht kêu lên :

– Tri đt ơi, sao vy nè, cưng ?

Ch toàn hi nhng câu hi khó. Ch nghe thôi đã đau, nói chi tr li. Thí d như có ln ch hi “Má my cưng đâu ?”, “Nhà my cưng ch nào ?”, thng Đin đ quu :

– Biết chết lin !

 

  

Phn 3

Nhng chiu ghe chúng tôi đi ngang qua nhng người đàn bà ngi git giũ dưới bến sông, tôi hay hi lòng, có phi tôi va ngang qua má đó không. Tôi c gi trong lòng hình nh má nhưng ri ngày càng tuyt vng khi thy nó nht nhòa dn, c nghĩ mai này gp li mà không nhn ra nhau, lòng nghe bun thit bun.

Má tôi hay mang xoong cho ra bc sông chùi l ngh, sn đón ghe hàna(bông mua ít rau ci tươi và bán li nhng quày chui chín bói trong vườn. Dn dn, bui chiu, đám thương h hay li neo ghe ch my cây mm trước nhà. Mt người bo không sao xa được người đàn bà có cái cười làm lp lánh c khúc sông. Má tôi nguýt dài :

– Dóc…

Người đàn ông cười h h, th “ Tôi nói láo cô Hai cho xe đng chết ngc” (Ngay lp tc, Đin thì thm, “thng ch dưới ghe kiếm đâu ra chiếc xe, nói dóc…”, và bng cái v ác cm l lùng, thng Đin biu tôi nhìn khuôn mt và tm lưng trn chi chít nhng nt rui ca ông ta, bo “Ti hi đó má ng mi sanh ng ra quên ly lng bàn đy, nên rui bu tùm lum”).

Cho dù người đàn ông y có quá nhiu nt rui, cho dù chng cao ráo, đu ít tóc… nhưng vi chiếc ghe ch đy vi vóc, nhng người đàn bà lam lũ quê tôi vn thường trông ngóng ông ta. Tt c h đu tr thành tr thơ khi bước chân lên ghe, h tíu tít, háo hc, h thèm mun đến bn chn ri dùng dng tr lên b vi tâm trng tiếc nui, ngm ngùi, thy mình già khi ngang qua b lúa va hót bt mt lm, thng cha bán vi ly my gi mà như kha mt ít tui xuân đi. C đi, cái b lúa luôn làm lòng h đau đáu, khi nghĩ ti bnh tt, chuyn ct li cái nhà, hay dng v gã chng cho con cái.

B lúa nhà tôi đã cn t sau Tết. Điu đó làm má tôi hơi bun, nhưng người bán vi xăng xái bo, “Cô Hai c coi đi, không mua cũng được – ri ông ta sng st khi thy má ro rc khi ướm th nhng khúc vi rc r lên người – Chèn ơi, coi nó bình thường vy mà khoác lên mình cô Hai li thy sang quá tri”. Má bng nhiên thc thm :

– Dóc…

Tôi chưa bao gi thy cái màu đ l lùng y. Đ hơn bông bp ngoài sân, đ hơn máu. Má ngó chúng tôi, hi: “Gì mà nhìn trân trân vy hai đa ?”. Tôi nói, “Má l quá hà, nhìn không ra”. Má mng quýnh, “Thit h ?”. Tôi mun khóc quá chng, má con xa l vi nhau mà sao li mng ?

Mt ba tôi chiêm bao, chng đu chng cui gì, ch thy vía má giãy da trong tm vi đ l lùng kia nhưng nó thít cht, riết ly, siết dn cho ti khi má thành mt con bướm nh, chp chi bay v phía mt tri. Git mình thc dy mi hay mình ng quên trong kt b lúa, con chó Phèn ngoài hè nôn nóng cào đt rt rt ch cái l chui (Chc má tưởng hai ch em tôi đi chơi nên cht ca trước ca sau mt ri). Mà Đin ngi ém ngay đó, lì ra, không cc ca, mình nó mướt m hôi, không có v gì là nó đang khóc, nhưng nước mt chy ròng ròng. Tôi ôm đu nó, giu ánh nhìn ca nó vào ngc mình.

Đa mười tui quay lưng li, đa chín tui úp mt vô áo ch nó, nhưng c hai vn như thy rõ ràng, trên chiếc giường tre quen thuc, má on un người dưới tm lưng chơm chm nhng nt rui. H cu víu. Vt vã. Rên xiết.

Đó là hình nh n tượng cui cùng ca má tôi trên nn mt cái nhà nh, đng trước có b bàn ch U, b vc tre, ri đến mt cái b lúa nh dng gn giường ng, và gian bếp thp. Quanh hè, dài theo nhng li đi ra vườn, ra bến là nhng cc đá tng, nhng thân da ch hai, cha tôi đã hì hc lót đ sut mt mùa mưa, chân má tôi không b dính sình bùn.

Sut nhiu năm sau đó, tôi không dám nh má, bi ngay va khi nghĩ đến má, ngay lp tc hình nh y hin ra. Theo đó là rc r trên da tht màu vi má tôi va đi được (không phi bng tin, hay lúa). Mà, đáng l phi nh ti khúc má nm võng hát đưa mình ng y, hay đon má ngi git áo bên hè, hay má cúi đu gia vng khói mơ màng, thi la bếp ung…

Má có rt nhiu hình nh đp, và c khuôn mt lo lng ca má khi chiu y vn còn đp, nhìn thy nước mt không ngng tuôn rơi trên mt thng Đin, má thng tht hi : “Mèn ơi, mt con sao vy ?. Tôi tr li, day day chm rãi, “Chc ti nó nhìn thy chuyn by đó, má. Trưa nay nó ng kt b lúa”. Má chết lng nhìn tôi, cái nhìn như lm đi trên khuôn mt đp não n. Không th gii thích vì sao tôi li h h.

Và tôi luôn nghĩ rng chính vì câu nói đó mà má tôi ra đi.

Tôi chy qua nhà hàng xóm, nói vi thím Tư rng má đi mt tiêu ri. C xóm tưng bng, k mng vì v mình chưa b theo trai, người vui vì con đàn bà đp nht xóm đã đi ri, khi lo ông chng sut ngày thòm thèm dòm ngó, cũng có người bun, ghe vi chc chng quay li xóm này. Mi người bàn ra tán vào, xôn xao, bt tôi nh li coi trước lúc đi má tôi có hành đng gì đc bit mang tính d báo không? Chuyn này quan trng lm, nó cho người ta t kim tra trình đ tri nghim, suy đoán. Thí d như nhà nào có người mi mt h kêu lên, hèn chi đêm trước có nghe chim cú kêu, thê thiết lm. Thí d như nhà nào b mt trm, h bo nhau, hi hôm tui nghe tiếng chó sa thit kỳ, là tui nghi ri… Nhưng chuyn ra đi ca má tôi không my ly kỳ…

– Hi chiu má con không nu cơm…

– Vy sao ?

– Má con nm trên giường th dài…

– Vy h ? Th ra làm sao ?

Tôi hết biết t. Tiếng th thườn thượt, nghe bun mênh mông, chy tng git như nước mt. Má tôi th dài khi ghe cha ghé bến vì biết mai mt cha li đi. Má tôi th dài khi tm, khi nước trôi dài trên làn da trng như bông bưởi. Lúc ngi vá nhng b qun áo cũ. Mi ln ghe vi ghé trước bến, má cũng th dài, tay bi ri nn vào hai túi áo mng kp lép. Th dài c khi thng Đin bo cho con xin tin mua ko, má ơi.

Mi người không tht vng, h cho thi gian lùi li xa xa, thì ra cũng đã có đim báo trước mi nhân duyên này tan rã, ngay cái ba đu tiên, ngay ln gp đu tiên. Má tôi ngi khóc bên bc con sông Dài, cha tôi chèo ghe đi ngang, đã qua khi mt quãng nhưng vì mi lòng, cha quay mũi li. Cha hi, cô v đâu tôi cho quá giang. Má tôi ngước lên, mt ràn ra nước, “tôi cũng không biết v đâu”. Cha tôi ch người con gái ti nghip này v nhà, và trong thi gian suy nghĩ tính coi mình đi đâu, má yêu cha mt ri, sau đy thì đ hai ch em tôi. Rõ ràng, quá rõ ràng, thy chưa, má tôi ch quá giang mt khúc đi ri đi, ai cũng linh tính vy, ch cha tôi là không, nên bây gi mi khóc hn, cười đau.

Ti đây thì hết chuyn nói, hàng xóm ra v. Ging ht như va tan đêm hát, h xì xào đi vào trong đêm, tiếng chó sa r lên dài theo nhng con đường xóm. Tôi và Đin nm nhìn trân tráo lên nóc mùng, nghe gió hui hút trên nhng ngn tre già bên hè. Mt hi, thím Tư qua, thím kêu hai ch em tôi qua nhà thím ng.

Sáng sau, thím đi ch, ti bến tàu, cho hay “V Út Vũ b nhà. Theo trai” Ông ch chiếc đò chy tuyến Hưng Khánh nói li vi my bà bn hàng, và chiu li cha tôi mi nhn được li nhn y khi đang lên đòn dong cho mt ngôi nhà gn ch Hi. Nghe nói cha tôi còn cười, ging ra v gin, “B hết chuyn gin ri sao, cha ni ?”. Có v khó tin, khi mt người nghĩ rng, ch cn mình hết lòng yêu thương, gánh hết s kiếm sng nhc nhn thì s được đn đáp xng đáng. Có v bun cười… Và cha tut xung đt, run ry…

Quãng hành trình v nhà có v rt dài và khc nghit, nó vt kit cha tôi. Cha cười cay đng, khi thy qun áo má còn treo trong nhà, còn c cái khăn tm và đôi dép Lào cũ, như th má đang chơi bên xóm, ch cn thng Đin kêu má s xp xãi chy v, mng húm hi “Đi chuyến này na là đ tin mua ti vi màu, phi hôn anh ?”.

Coi k thì má không đem theo gì. Chi tiết đó làm đau lòng người li, nó cho thy người đi đã chng suy nghĩ, đn đo, đã không mt chút trù tr, ch rũ mình cái rt, sch trơn, vy thôi.

Cha đem tt c đ đc ca má đem đt. Khói bay mù mt trong nhà, mùi vi, mùi nha cháy khét lt, nhng cái áo hng áo tím rúm ró li, chy thành nhng git tro. Cha nhìn ngn la, mt đanh li, ri mt bng rc lên, ngây ngt vì mt ý nghĩ mi l.

Chúng tôi dong ghe đi, qun lòng ngoái li căn nhà đang quay qut dãy da trong la đ. Nghe vng theo âm thanh lp bp rt giòn ca nhng thanh g cháy, và tiếng xóm ging í i gi nhau. Chc chn s có người v đùi cái đét, “Hi hôm qua, ngó cái mt u ám ca Út Vũ, tui nghi th nào thng ch cũng đt nhà. Nghi đâu có đó, thit là y như đ vy, các cha”.

K nhiu chuyn như vy là đ tr li ch, nhà tôi, má tôi, rt cuc đã tr thành tro bi mt ri. Nên khi hết mùa lúa chín, nhng người nuôi vt chy đng khác đã tr v nhà còn chúng tôi li tiếp tc lang thang.

Đàn vt đưa chúng tôi đi hết cánh đng này đến cánh đng khác. Đôi khi không hn vì cuc sng, chúng là cái c đ chúng tôi sng đi du mc, ti nhng ch vng người. đó, ít ai phát hin ra s khác thường ca gia đình tôi, và ít hi cái câu, “Má my đa nh đâu?”. Đ cha phi but lòng nói “chết ri !” và cười lt khi nghe người nào đó kêu lên : “Mèn ơi, ti hai đa nh hôn”.

 

  

Phn 4

Ln đu tiên hai ch em tôi lc gia đng. Cơn mưa bui xế chiu làm tt ri ánh mt tri, và đêm ti nhanh chóng p xung. Mưa giăng bn b, nhng rng vườn tr nên xa vi, m mt, căn lu và chiếc ghe ca mình nm phía nào vy ta, Đin hoang mang hi. Chúng tôi li xom xom xung mt mé vườn và rã ri tuyt vng xua by vt quay ra. Cha tôi đã b v ghe t gia trưa, có th cha đã ung rượu say và ng mt tiêu. Có th cha còn thc nhưng cha không đi tìm. Khóc đã đi, mt hi, thy tri ngày càng ti, chúng tôi quyết đnh buông trôi, tha thu đi theo by vt, biết đâu…

May sao, chúng nh đường v. Khi nhìn thy ánh đèn chong leo lét đu ghe, chúng tôi mng như chết đi sng li, Đin nm tay tôi chy như điên, nước đng văng sáng trng. By vt tao tác mt phen (báo hi đêm đó ti nó nín đ). Cha tôi ngi ch bên cnh cây roi.

Sau này, đã t hc cách đnh hướng bng bng mt tri, bng sao đêm, bng gió, bng ngn cây… nghĩ ti ln lc đng, thy cười quá chng. Mc cười hơn là Đin, vn rt sành si đường đi nước bước, li b lc ln na, gia ban ngày. Nó loay hoay gia mt gò đt chùm gng leo dày mt, không biết vô đó bng đường nào nhưng chng th quay ra, có người đàn bà bưng r bánh quy li, biu nó ăn. Đói quá, thng Đin ngn gn chc cái. Lúc tôi tìm được nó nh tiếng rên ư , bng nó đã lc lè, và ming đy sình đt. Quay đi quay li không có bóng người, ch có cái m lng nm sát đt, ri ri c xanh.

Nhng ngày sau này, tôi mt mình tr li gò đt, nhưng ch hoài không thy ma hin ra. Nghe thng Đin k, người đàn bà đó thit hin, ch đau đáu vut tóc nó và ánh nhìn chan cha thương yêu. Tôi nghe mà khóc mun chết, sao con ma đó không chu giu tôi giùm cái.

Ri tôi ngi qut tay lau nước mt đi, k càng, đ gương mt an nhiên, ráo honh. Tôi quyết không đ cha thy mình bun, quyết không đ cha bt ra cái câu “Chu hết ni cái cnh sng này ri h ? Chng nào đi ?”.

Cha vn thường đánh ch em tôi, thường đánh khi va ng dy. Đó là khi người ta thy hoang hoi, chán chường, sau mt gic dài, m mt ra, vn gió đìu hiu, vn nng võ vàng trên nhng cánh đng hoang lnh. Và tôi t nh li coi hi sáng này, hi trưa này mình đã làm gì ging má, kho cá b quá nhiu tiêu? Hay vì tôi buc tóc nhong nhng? Hay ti tôi ngi bt chí cho thng Đin ?

Hay ti tôi càng ln càng ging má. Có ba, na đêm thng Đin thc gic, nhìn thy tôi day lưng li lui cui vá áo, nó thng tht kêu “Má ơi!”. Tôi cm thy mình tht vng đến rã ri. Nhng thói quen, nhng cái gì liên quan đến má tôi phi gn sch ri, nhưng tôi làm sao có th t b hình hài này.

Tôi đành đ cha đánh đ ông bt đau chút lòng. Sau này ch em tôi không day dt chi cho mt, vì hiu thu ra, mình b đòn ch vì là con ca má, vy thôi.

Vi chúng tôi, quãng thi gian y vn còn vui lm, sau này, cha tôi chán không đánh na. Cha ơ th, lt lo, chuyn gì cn nói thì nói vài câu nhát gng. Cha giao by vt cho hai đa tôi, lúc rnh ngi gt đo nhng cán dao, tm tht hay lng lng vác cn câu đi câu cá, va bán được tin, va khi phi nhìn nhng đa con ca mt bà m bc lòng. Thành ra, cái ghe thy nh, li rng vô cùng tn, loay hoay ch ba con người, nhưng nhiu năm trôi qua, hai ch em tôi vn cm thy xa cách cha. Có ln, khi đi trên sông, thng Đin gi đò té chìm ngm mt tăm, tôi gi đò kêu la chói lói, cha hơi git mình hong ht, dm lao xung nước, nhưng ri cha đim nhiên ngi li, tiếp tc gt đo, chc là nh ra thng Đin đã ln li nước sông t năm bn tui, sc my mà chết trôi.

Chúng tôi biết là khó đòi hi gì hơn na, ch mt chút xao lòng ca cha, là mng lm ri. Cha ging như đ vt bng gm va qua cơn la ln, vn hình dáng y nhưng đã rn nt, nên chúng tôi ch dám đng xa mà nhìn, m m nâng niu, nếu không thì v mt.

Và chiếc ghe, cánh đng, dòng sông thênh thang mãi…

Tôi và Đin buc phi t hc ly cách sng. Nhiu khi d đến không ng… Nh Đin b rn h đt cn mà chúng tôi biết được cách phân bit vết răng ca rn đc. Nó đ li trên c chân Đin mt cp vết răng như hai cái l nh, sâu hom. Tt nhiên, phi nh người th gt tt bng vác thng Đin chy mt đi đng đ ti ông thy ly nc rn, nó mi gi được cái mng đ rút… kinh nghim. Sau này, mt ln băng qua mt đám c dày, đến lượt tôi b rn cn, tôi kêu, Đin ơi, chc Hai chết trước à. Thng Đin nhìn vết thương nó cười, nói không sao, s Hai sng lâu lm, hai hàng răng tươm máu ging ht nhau như vy, chc cú là rn bông súng cn chơi thôi. Và nhìn bướm bay, nhìn mây trôi tôi biết ngày nng hay mưa. Nghe bìm bp kêu chúng tôi biết nước lên. Dng ghe mt tuyến kinh nào, thng Đin trèo lên ngn cây cao, ngó bao quát cánh đng và tính toán xem có th cm vt đy bao lâu thì hết thc ăn, đúng chóc. Hay chúng tôi t phán đoán đâu v mùa đến sm, vùng nào li tr tràng đ ri cánh đng này, chúng tôi đến ngay mt cánh đng khác, ngay khi lúa va chín ti.

Thành ra, mùa du mc ca chúng tôi kéo dài liên tc t mùa mưa sang nng, ri li mưa. Nhiu lúc tôi hơi nh con – người. H trong cái xóm nh kia, ch cách ch chúng tôi dng tri vài ba công đt. H lúc nhúc trên th trn kia, nơi chúng tôi vn thường ghé li mua go, cám, mm mui… d tr cho nhng chuyến chy đng xa. Và h gn ngay đây, h va gt lúa va nói chuyn tc tĩu ri cười vang bên by vt đang rúc rích tìm thc ăn, nhưng tôi vn nh

Có l vì cuc sng ca h ngày càng xa l, vi chúng tôi. H có nhà đ v, chúng tôi thì không. H sng gia chòm xóm đông đúc, chúng tôi thì không. H ng vi nhng gic mơ đp, chúng tôi thì không. Nm chèo queo, co rúm, chen chúc nhau trên sp ghe, chúng tôi đánh mt thói quen chiêm bao. Điu này làm tôi và Đin bun biết bao nhiêu, vì cách duy nht đ được nhìn li hình bóng má cũng tan ri. Mà, thí d như nhng cơn chiêm bao quay tr li, chúng tôi không biết chc là hình nh y ca má có xut hin hay không.

 

  

Phn 5

Mùa khô năm tôi mười ba tui, by vt lăn ra chết gió. Đ kiếm sng, cha tôi quay li vi ngh th mc. Cha nhn đóng giường, t cho mt vài nhà trong xóm Bàu Sen, chúng tôi neo ghe li đó dài ngày.

Cái cm giác đang xóm cũ (có ngôi nhà cũ) vây riết ly chúng tôi (ch “chúng tôi” tôi không k cha vào). Nhng trưa xế ngi ngoài hàng ba mt nhà trong xóm, tôi tước lá da tht cào cào châu chu, Đin ngó nng rưng rưng ngoài sân, nói “sao gió đây ging ht gió nhà mình”. Hai đa tôi mun khóc.

Ch ch nhà ngn ngi nói vi cha, “Ngó mt hai đa con anh thy thương quá, thy… không bình thường”. Cha tôi cười nh, “Vy h ? …”.

Đa con gái ch ch nhà trc tui thng Đin, r chúng tôi vào nhà chơi. Nhưng nó luôn nhn được nhng cái lc đu. Chúng tôi s quá cái b lúa trong nhà, hình nh nó làm c hai ch em ngt th. Tht l làm sao, khi mà chúng tôi đã quen dn vi nhng – hình – nh – ging – mình (tc là b b gia đi chơi vơi), thí d như nhìn mt chiếc đũa gãy, cái np ni v, hay by gà con lc m nhao nhác… Nhưng không quên được, cái b lúa ngai ngái mùi ct trâu, gia nó và vách nhà là mt khong hơi ti nhưng rt thu hút tr con. Chúng hay gi b đó là nhà ca riêng chúng, đ bày bin, nu nướng, đóng vai chng v, vai má con. Đ lúc b đòn, chúng cũng chui tt vào đó, khóc mt mình, nhiu khi ng quên luôn (và người ln thì hãi hùng, sao không thy đa nh đâu, nó b đi v ngoi, ni? hay đã vô ý trt chân té xung đìa ?). Cái kt b lúa, cũng đã tng là thiên đường mơ mng ca hai ch em tôi, b trái trng cá làm cơm, mung da là chén, gi đò “ăn” no, gi đò ti ri, đi ng, mt ba kia chơi chán lăn ra ng thit, thc dy bng thy cuc đi mình thay đi quá tri đt, như đã sng qua mt kiếp ri. Nhưng chín mười tui đã đ đ gi là mt kiếp người chưa ?

Chúng tôi chng phi nhng đa tr bình thường, cui cùng nh con ch ch nhà cũng nhn ra, nó b mc. Nó là mt đa tr xinh đp nhưng hn hào, cái knh, nó chng khi nào kêu má ơi má à, khi cn, nó ch cc lc bo, tui đói bng quá bà ơi. Người m phân bua vi cha tôi, “Ti ba nó mê theo v bé nên không ai dy…”.

Ch cũng bn rn, te tái cp nón đi sut, tìm ông thy này, bà ct kia, đ thnh bùa chú cho ông chng quay li. Và mi khi tht bi, ch li qu quyết là bùa ca tình đch mnh hơn. Nói như vy dường như đ cho tâm bt đau trước s thay lòng. Ch có c mt kho tàng v chuyn đng ct, nhng người có kh năng thu đáo cõi âm, cõi tri và cõi người. H biết cha bnh (có th ly t bng ta ra mt nùi tóc vi cái lưỡi dao co, hay dùng ht gà luc lăn trên da tht ta, sau đó b cái trng ra cho ta coi mt nhúm lông… chó mc), cũng biết dùng nhng tm bùa được v bng máu… lưỡi đ ếm chết người và cui cùng, h đem được người ta yêu tr li. Ch này khá mc cười, bi tm bùa có linh nghim thit thì người quay v cũng không phi ca – mình. Nhng săn sóc nâng niu, nhng li nói ngt ngào… tt c đu không tht (mình biết tng tòng tong là nh bùa ngãi ch thương yêu gì). Và cái cười du dàng kia, ánh mt m áp kia, n hôn ngt ngào kia, vòng tay nng nàn kia… cũng vy. Đó là chưa k phi thoi thóp lo âu mt ngày bùa thiêng hết tác dng, thng đàn ông rùng mình mt cái, ngơ ngác hi a, sao hai đa mình nm chung giường vy, xin li nghen, chc ti hi hôm tui xn quá nên chui u vô mùng bà. Ri ông ta nhìn v mt đau đn ca mình, kinh hoàng: “Tri đt ơi, b tui đã làm gì by b sao ?”. Tt c s chm dt đó, ông n phi sch nhng ngày tháng mn nng. Vi ký c trng trơn, h phơi phi ra đi, còn mình thì nh hoài, đau hoài…

Nhưng chng tin vào bùa thì còn biết làm gì na, ch cũng đã ln li ti nhà tình đch, đã xé qun áo ca cô ta, xn tóc, lôi xnh ra biêu riếu gia ch ri, ch k. Bng cái ging rn rã, giòn tan ch cao trào, ri ch hết sc chm rãi, t m, t cái đon ch dùng dao rch mt cô ta và xát mui t vào (nhng người quê mình vn thường làm chuyn đó rt bình thường, s bun cười khi có ai đó nói làm vy là vi phm điu X chương Y lut hình s, h cãi ngay, “a, nó cướp chng tui thì tui phi đánh cho tn ch”, vi v mt t hào ngút ngt, tnh bơ, ngây thơ, ta như mt người đi qua trn đa cũ và nói vi ông bn mình, hi năm by hai tui bn thng lính cng hòa ch này, óc nó nát như chao, con mt văng ra xa c thước. Ông bn chng n, nói tôi cũng ct c thng M đây ch đâu)

Sau đn đó, chng ch b ngay cô nhân tình này và tr trêu, anh ta chy theo… cô khác. Ba mùa lúa ri ch ra đng mt mình. Mt mình nuôi con. Mt mình nhìn gương, t ve vut và yêu ly mình…

Cái sàn lãn sau nhà đã ba năm vng bóng đàn ông. Mt chiu chúng tôi đến, x my cây đ xong, cha ra đó tm. Nước chy re rt trên khuôn mt lnh lùng, nước mng tang tràn qua nhng th tht đ au ca cha tôi. Ch cht git thót người, cài vi chiếc nút áo bung ra vì không chu ni đôi vú căng tc.

Ngay lp tc, tôi có cm giác câu chuyn v nhng lá bùa v nhì nhng ch du trong áo gi, ém dưới chiếu, hay kt giường… không còn ý nghĩa gì hết. Ch cũng sng st khi nhn ra điu đó. Giường đã làm xong, đáng l chúng tôi phi di đi, nhưng ch ch nhà mun đóng thêm hai cái t na. Ch thuê hàng xóm xung ao mò lên nhng thân g đã ngâm lâu và ch ti xưởng cưa. Rõ ràng là ch không chun b trước, rõ ràng ch mun gi c nhà chúng tôi li.

Chúng tôi được đi x rt t tế, ngoài hai ba cơm, bui trưa, ch hay đãi thêm ni chè, hay khoai luc. Ch nng nhit bo chúng tôi lên nhà ng, nhà rng rinh như vy không c gì phi ng ghe. Cha tôi trù tr nhưng rt cuc cũng gt đu (vi mt thoáng giu ct), tht không n chi t mt tm lòng như thế.

Tôi và Đin li ghe, tôi nói, ng đây gió mát quen ri, vi li, ti tui phi gi đ. Nói ti ch này tôi mc cười mun chết, chiếc ghe tơi t, đáng giá gì đâu mà gi. Có my ông thng kê gì đó làm chng, my ng đã ngao ngán như thế nào khi thy ch ngang mét hai dài ba mét mt cho ba nhân khu, điu tra thêm thì phương tin nghe nhìn gii trí ch cái radio tr giá mười bn ngàn, ngun nước sinh hot t sông, thu nhp thì vài ba triu mt năm, tuỳ vào ông tri, như năm nay, thì trng tay…

Và ngó li cái khp da bò nt, trong r úp vài cái chén sành, mt thùng giy cha qun áo cũ… thy mình ly c gi đ hơi vô căn c. Nhưng ch ch nhà không đ ý, ch đang ưng bng, ngây ngt tràn tr trong mt. Và cha tôi lên đó, mt mình.

Tôi ôm qup thng Đin nghe nhng con sóng nh lách tách v vào mũi ghe, nói, Hai nh trường hc quá à, cưng (Ôi cái trường xiêu dng trên khu vườn chùa đy cây thuc, có ông thy tr tui hay vò đu tôi và xao xuyến hi, má kho hôn con ?). Thng Đin hi li, “Mc gì mà nh ? Lãng òm…”. Tôi không biết, tôi đã ngưng nh nó t khi sng cuc sng trên đng, nhưng đêm nay, sao tôi li nghĩ ti, c chuyn kiếm tin đ cha mt cho Đin (tôi vn nghĩ, s xut hin ca nước mt ch có ý nghĩa khi người ta khóc). Đêm nay, tôi sao thế này ? Vì nhìn thy nim hy vng ư ?

Và tôi ng trong ni xn xang.

Lúc thc dy thì hy vng cũng thc theo, sáng hôm đó, tôi thy cha trút b v lm lũi thường ngày, mt ông hay rc lên, nói cười rt l, dường như cha bng tnh nhn ra giá tr ca mình, tìm thy con đường s đi. Nhng suy nghĩ cn cào làm cho v mt cha lung linh như bu tri nhiu mây và gió. Thot quang đãng thot âm u, thot khoái trá, thot đau đn…

Ch ch nhà cũng tht thường, đang tươi hơn hn bng bn thn khi thy cha đóng xong mt cái t na ri. Chiếc t chén này, cha mt năm ngày mi hoàn thành, nhưng không sm hơn được, vì ch ch nhà lúc thì bưng nước ra, lúc li kêu ngh tay ăn bánh, anh th à. Nhiu lúc chơi ngoài hàng ba, nghe tiếng bào trượt trên ván t t ngng li, bui trưa im phc. Và đng dăm bào b dm to ra âm thanh lo xo lao xao lào xào. Chúng tôi biết ch đang ngay ch cha.

Không hiu sao tôi li nghĩ ch ch nhà chính là hy vng đ ch em tôi tr v cuc sng bình thường vi mt người – cha – bình – thường. Chúng tôi luôn to cơ hi, khong trng cho ch gn gi vi cha. Cc nht là phi r rê lôi kéo nh con ch chơi vi chúng tôi, thng Đin khó chu, “đ con nít…”. Tôi cười, “thôi, k nó…” mà lòng nghĩ, biết đâu mai mt con nh này vi mình là mt gia đình. Biết đâu đó là mt mi tình dài.

Nên tôi thy hơi lo khi cha sp hoàn thành chiếc t áo cui cùng. Bui chiu, cha xin nhng mnh cây ván vn đp vá li mui ghe. Nghĩa là chúng tôi s tiếp tc đi. Ch ch nhà ê, sut bui ch gim đũa vào chén cơm ngui ngt. Cha nhìn ch, cười nh, ri hi kh khàng :

– Cô đi vi cha con tôi nghen ?

Như ch đi ch có thế, ch gt đu, mt t m và rng r, gn như không suy nghĩ gì (Má tôi cũng đã tng chn la nhanh như thế sao ?). Tôi bt giác a nước mt, ri nhn thy cha đang nhìn mình, tôi bu bo cười, “cn trúng cái lưỡi đau quá tri”.

Ch ch nhà bt đu sng vi nhng giây phút bn chn, ch loay hoay, te tái ti lui. Ch kiếm l kh gi xách, nhng mun gói ghém tht nhiu đ đc nhưng nhn ra chiếc ghe chng cha ni, nên quăng php mt bên. Cui cùng, ch đưa nh con v chơi bên ngoi, và trong lòng ch em tôi bùi ngùi tin nó đi như đưa tin mt cuc đi. Mai nó vn sng, nhưng mà sng khác. Ri ch quay li, ra bc sông, ngi đm đui nhìn ngôi nhà ca chúng tôi, “nhng ngày sp ti ca mình ra làm sao, ta?”.

D hình dung lm. Như ch cái sp xn màu tôi đang git vi lau đây s là nơi ch s ng, sáng ra ch vn không phi ri ch y, vì ch cn ngi dy, day mt ra phía sau là đng bếp, là có th nhen lên mt ln khói bun teo. My đêm đu có l không quen, vì phi nm chèo queo, ghe thì chao sóng. My đêm đu chc ch hơi ngi ngùng, mc c ghe không có vách ngăn, vì thế ch em tôi s c ng tht say, ngáy tht to đ át nhng tiếng th hn hn, dìu dt. Ch cũng s mt khá lâu đ thích hp vi nhiu hình nh mang tính ước l, thí d như my bi hành ngò trng trên cái xô b (thay vì khu vườn cây c hoa trái mênh mông), hay cái lò cà ràng nh (thay vì c mt gian bếp m sc mùi ci la)… Và nghe cha tôi than, tôi chán cái nhà này quá ri, thì cũng nên hiu là không có cái nhà nào c. Nhà chúng tôi là cái này, là cánh đng nào đó, con sông nào đó… Riêng chúng tôi thì không cn ch phi yêu thương, chăm sóc, dy d gì hết. Chúng tôi không hy vng điu đó (đến con ch còn không hy vng gì mà). Ngay lúc này đây, c nghĩ, mt ba trưa mai trưa mt nào đó, có nng hiu hiu và gió hiu hiu, vì mun chng minh tm lòng ca mình vi cha, mun t thái đ hoà hp vi hai đa tr l lùng này, ch bt thng Đin li, xi nước kỳ c nhng mng đt đã dính khn trên làn da mc meo ca nó, ming cm cn, cn nhn hay biu tôi ngi đ ch tht bím tóc cho, chc tôi thy khó chu vì xa l và bun cười.

Nhưng tiếc rng không có ngày mai, mt đó. Ch b cha tôi b li, khi va đi được mt đon đường. Mt đon đường đy khó khăn. Ch buc mình tin rng s chn la này là đúng, tình yêu này xng đáng được đánh đi. Xóm làng, ngôi nhà, vườn tược trôi tut li phía sau. Và đa con gái… Rt c gng, ch mi thôi thng tht. Cha ghé mt ch nh đu xóm kinh, biu ch lên mua mt ít c ci mui đem theo. Người va khut trong tim tp hóa, cha cười. Ch em chúng tôi mãi mãi không quên cái cười đó, nó va d di, đau đn, hoang dã, cay đng, nghit ngã. Cái cười tht dài, riết ly khuôn mt cha, làm mt cha hơi li ra, ánh lên như có nước. Cha quăng đ đc ca ch lên b vung vãi. Và n máy cho ghe đi.

Có ai ch chúng tôi, trên nhng cánh đng khơi ?

 

  

 Phn 6

Tri đt dt nhìn mưa vào mùa. Thng Đin kiếm được my cây ô môi nh, nó r tôi trng. Chúng tôi dm mưa, ly mũi dao đào thành my l con con, ri đp đt ém gc li. Cái cm giác mà cha tôi đã t b là yêu thương, che ch cho mt sinh linh (yếu t, nh bé) nào đó tht ngt ngào. Đin biu tôi cht sy cm quanh, s my con vt ăn tri lá, vi li, b đt này rt nhiu người qua li, không khéo là b dm bp. Hai đa ngi nhìn công trình ca mình, bng bun, không biết mai này còn có dp quay li coi ti cây này ln lên, đ trèo lên hái trái, đ giăng cái võng, ng mt gic đã đi.

Ch em chúng tôi ny ra ni thèm mun, khao khát được trng cây t khi ri Bàu Sen, vì biết chng bao gi quay li sng – bình – thường. Dường như chúng tôi nh, nh cn cào. Ni nh bao gm được chy chơi trên cái vuông sân mc đy vú sa đt, được t mình trng cây gì đó, có trái, và trái ăn được, ăn rt ngon. Nhưng cái mơ ước nh nhoi là nhìn nó ln lên cũng mong manh, khi mà đến chưa nóng ch đã phi di đi nơi khác. May là ln này chúng tôi C Úa khá lâu, chăm chút by vt (mi gy li) “trơn lông bng”. Thng Đin mt ba ra coi cây bén r, nó bng chép ming, “Ước gì đây là đt – ca – mình…”.

Tôi cười, điu đó tht xa xôi. Có ln, đi qua xóm, trong mt bui chiu, chúng tôi gp nhng ông già ngi chơi vi cháu, thng Đin đng tn ngn bên hàng rào dâm bt, bo, “Phi chi ông này là ông ni mình, thương đ chơi, hen Hai?”. Nghe câu đó tôi bng thy mình nghèo rơi nghèo rt, nghèo đến ni không có… ông ni đ thương, thèm mun bên đường. Tôi lc đu, bo thôi, thí d như mình l mến người ta, mai mt di đi, bun d lm. Mà, đã ngm, đã xé lòng toang hoang vi ni đau chia ct ri, chưa s sao ?

Sng đi mc đng, chúng tôi buc mình đng yêu thương, quyến luyến bt c ai, đ khi ngm ngùi, đ lòng dng dưng khi cun lu, nh sào đi sang cánh đng khác, dòng kinh khác. Chúng tôi vô đnh hơn bt c người nuôi vt chy đng nào. Vì nhng cuc tình ca cha tôi, ngày càng ngn ngi.

Cha tôi đã có – v – bình – thường, hay nói cười, h hi trong nhng lúc có người (ch “người” này không tính hai ch em tôi). Nhiu lúc tôi không giu được thng tht, c nghĩ mình đã gp li cha – ca – ngày – xưa. Nhiu lúc tôi ngi trông người trong xóm đi thăm lúa ghé qua chòi, lúc y, cha s kêu, “Nương à, nướng my con cá khô, cha lai rai vi my bác…”. Em tôi cũng sướng ran xách chai ra tim mua rượu, nó khoái chí nghe cha gi, “Đin ơi! Đin…”. Vui được chút đó thôi, khi khut bóng người, ch em tôi đng đót nhìn cha hao hao người đóng tung va trút lp. Xanh xao, lnh lo đến ngơ ngác và cô đơn.

Không, lúc ch mt mình, cha tôi đáng s hơn thế. Cha ging như con thú tr v t sau khi no mi. Con thú nm mơ màng nhm nháp li hương v ca miếng mi, và ngm ngi thòm thèm con mi kế tiếp. Có lúc s vt ln làm vết thương cũ ca con thú đau, nó liếm láp vết máu, và tôi hãi hùng nhn ra ch đau y c rng thêm ra. Đôi khi tôi nh người đàn bà Bàu Sen, nh bóng người xp xãi, ngơ ngác chy theo chiếc ghe sáng y. Chc ch đã quay li, đón đa con gái v, móc qun áo tr vô t. Có h gì, ri ch s yêu mt người khác, nhưng mãi mãi, ch không quên ni ê ch b b li bên đường (bng chng là ba cha con chúng tôi có quên được đâu). Vi nhng đàn bà sau này, cha tôi tính toán rt va vn, sao cho va đ yêu, va đ đau, va đ b bàng, và b rơi h đúng lúc. Có người va bán xong cái quán nh ca mình. Có người va nói xong nhng li dt tình vi chng, con. Có người va ph phàng chia xong gia sn, có cô gái sp v nhà chng, ci to ci nh cht thành giàn ngoài chái… Hết thy đu cun cút tin và yêu. Cha mang h đi mt quãng đường va đ đ người li nhìn rõ chân dung ca s phn bi, sau đó người đàn bà b ht lên b.

Con đường quay v b bt kín.

Cha không tn nhiu công sc cho vic chinh phc (Nhng người đàn ông quê mùa đã t tay đy người đàn bà ca mình đến vi cha, bng nhiu cách. H thích ung say, h thích dùng tay chân đ t rõ uy quyn. Mt nhc làm lng trên đng, người đàn ông đã tr nên khô cn, có khi c đi, h không nói vi ph n mt câu yêu thương t tế. H không biết vut ve, âu yếm, khi cn, h lt cch người ph n ra và tho mãn, ri quay lưng ng khò). S còn bao nhiêu người na được cha tôi cho nếm th nim đau kia, tôi t hi mình khi nhìn người đàn ông vào tui bn mươi, quyến rũ t cái cười, t câu nói, ánh nhìn thăm thm, ngt ngào. Tri ơi, tr ch em tôi, không ai thy được đng sau khuôn mt ch đin ngi ngi đó là mt h sâu đen thm, bến b m mt, chơi vơi, d ht chân.

Nên mi ln cha nhìn đăm đm và mm cười vi mt người đàn bà mi chúng tôi li tht tho. Thêm mi tình đau trước c ngày th nht (mà ch em tôi không cách nào ngăn được). Tôi có cm giác cha qup ly người y, vùi mt vào da vào tht, ngu ngiến mà lòng cha lnh ngt. Thng Đin cay đng, “Cha làm chuyn đó thì cũng ging như my con vt đp mái…”. Tôi nt, “Đng nói by…”.

Nhưng tn đáy lòng, tôi cũng nghĩ, cha hơi khác con – người. Nht nho hơn c vic quan h theo mùa, theo bn năng, trong cha tôi không còn mt chút cm xúc nào, nét mt tràn ngp nhng rp tâm, chưa gp mt đã tính chuyn ph phàng.

Cha đy chúng tôi trượt dài vào ni thiếu thn trin miên. Mi ln ri khi mt nơi nào đó, tht khó đ phân bit, chúng tôi b đi hay chy trn. Chúng tôi đánh mt cái quyn được đưa tin, được xao xuyến nhìn nhng cái vy tay, được nhn vài món quà quê như bung chui và hương hay bó rau ngót ct trong vườn, cùng li dn dò quyến luyến, “Đi mnh gii nghen…”.

Ch em tôi hết sc c gng đ s gin d, chán chường ca mình không bùng cháy. Chúng tôi cho vt ăn tht xa trên đng, v vt đó t sáng ti chiu. Gió hoang liêu trên đng không làm lòng hai đa ngui li. May ra, gió ch thi khô nước mt lúc nào cũng ri r trên mt em tôi.

Tôi không còn mun cha mt cho Đin. Bi Đin khóc sut (ging ht tôi), dù v mt nó rt bình thn (tôi cũng vy, khác là nước mt tôi khô rc trong lòng). Hai đa tôi đu kỳ d, đến mc nhiu khi t git mình.

Có ln, hai chúng tôi ngi trên mt b đt, xung quanh đy nhng người th gt đang ăn cơm. Nng gia trưa nóng rát. Tôi nói, ch khác có nng d dn vy không ha. Thng Đin nói, mùi cá kho qut thơm d s. , tôi gt đu, nhưng cái mùi nghèo quá. Vy mùi gì giàu, thng Đin hi vn li. Tôi cười, tht kho tàu. Rõ ràng hai đa tôi có cãi qua cãi li, vy mà sau đó mt người th gt t v ngc nhiên, “Hai đa bây ngi chù c bui tri, không nói câu nào, vy mà cũng chu ni sao?”

Thng Đin cười, “a, ti mình hng nói tiếng – người !?”. Tôi nhn ra nó không h máy môi, tôi đc được nhng ý nghĩ trong Đin. đó, đang có bão tơi bi, gió qut điên cung vào trái tim nh chi chít vết đau. Thng Đin ni lon.

Du hiu bt đu t mt ba trong xóm đê, tình c ngó đôi chó nhy nhau, thy các ch đang phơi lúa kêu ó ré lên, tôi r Đin gi đò nhm mt (trò này cc kỳ tr con, vì ai cũng mường tượng mn mt tư thế đng tình ca hai con chó). Thng Đin phì cười, nó kêu ln, “Hai, coi nè…” ri cm đon cây xông đến qut đôi chó ti tp. Hai con chó kêu la thng thiết, hong lon, xà qun trong đám bi đt. Đau đn cùng cc, chúng rúc vào chân đng rơm, nhưng không chu ri nhau. Con đc phc đu sát đt, rên r, nước dãi chy ròng. Không chy h. Bp. Không chy nè. Bp. Thng Đin gào lên. Cây trúc gip nát. Tôi gi tay Đin li bo, “Ác vi ti nó chi vy, cưng”, thy nước mt bê bết trên mt em tôi.

Ngay t lúc y, tôi đã mun chy v và nói vi cha “Thng Đin b sao ri, cha ơi…”. Tôi s, hong lon khi phi chng kiến mt mình.

Thng Đin biết là tôi đã nhìn – thy – cái – gì – đó, nó chua chát cúi đu. Đin chi b nim vui được tr thành mt người đàn ông thc th. Nó t kìm hm bn năng tri dy mnh m tui dy thì bng s tt c s mit th, gin d, căm thù. Nó phn kháng bng cách trút sch nhng gì cha tôi có, cha tôi làm. Giãy da đến rã ri, nhiu ba, nó dm mình dưới ao đến khi người tái nht. Nó chy như điên trong đêm, trên nhng b rung mướt c đến khi mi nh, gc xung. Ri nm xoãi trên đng, t tơi.

Không phi vy, không phi vy Đin ơi, tôi mun kêu lên, tiếc là s tht hc khiến tôi không din đt được bng li. Tôi không chc lm, nhưng dc tình và xác tht không xu xa, không đáng b khinh b, không phi là nguyên nhân đy ch em tôi đến cuc sng này vi nhng đ v này…

Đin mười sáu tui, nó có th mãn nguyn nm bên tôi, dái tai đ mc tôi mân mê. Đin đã lnh ngt. Nó dng dưng nhìn nhng đa con gái làm c lúa, qun xon cao, đùi non mn. Đôi lúc bt gp nhng đôi người qun nhau gia các chòi rung hay lùm cây, nó khinh khnh cười khào. Nó đim nhiên nói cái ging hơi run ry nhưng rt mng và du dàng, “Hai, thôi đi. Em đâu có sao, bun làm chi…”.

Tôi cười, nói . Nhưng mun ngh bun cũng không đơn gin. Phi rt lâu, tôi mi nhìn Đin mt cách bình thường, tôi c quên chuyn ca nó, tưởng tượng bây gi nó mi chín mười tui gì đó (cái hi hai đa như cây king còi, thng đut như nhau, thng Đin hay bt chước đái ngi).

Và tôi cht nghĩ, s bt thường ca Đin, chng qua nm trong chui rt dài ca s trng pht. Điu đó lý gii cho vic thiên nhiên ngày càng tr nên hung d hơn, khc nghit hơn. Bng nhng sm chp, gm g, dường như tri đt đã nín nhn nhiu, cung n bt đu ri đây. Có ln, tôi ly cao su gói li m mùng chiếu, nhìn mưa thè cái lưỡi ướt nhão nht vào lu, khoái trá nếm tng tc đt, tôi t hi, không biết ch khác (ch không có chúng tôi) có mưa nhiu như vy không. Ý nghĩ đó xut hin trin miên trong đu tôi, rng tri ch trút mưa, trút nng nơi chúng tôi dng chân li. Ni b bàng ca nhng người đàn bà b cha tôi b rơi (và cng thêm nim đau v ca nhng người quây quanh h) đã thu qua nhng tng mây.

Và dường như cách giao tiếp ngm ngm ca tôi và Đin cũng trong chui bt thường, nó làm cho mi quan h vi cha thêm ri rc. Nhng ba ăn ni tiếp nhau trong im lng. Lúc và cơm, tôi hay b o giác, tưởng mình đang ngi trên cánh đng ca chín năm trước. Mt cánh đng miên vin vi gió lt lay nhng khói nng héo xèo, mt nhúm mây rt mng và ri rc bay tha thu trên cao. Đường chân tri m m xa ngái. Mt vài gò m loang l dưới chòm trâm bu. Tiếng chim kêu nh tng git thiu thu. Mùi r mi quyn vi bùn tanh tanh. By vt rúc đu vào nách, ng ơ h dưới bóng cây tra treo tng chùm bông vàng tuyt vng lay như nhng chiếc chuông câm. Cnh không đi, người cũng không, c ngi ngoáy mãi vết thương cũ, nh nước mt.

Ging như my cái m ngi, thng Đin nhn xét. Va may, mt ba trưa nng rp rn trên nách r, chúng tôi cm nhn được nhng tiếng nói lao xao. Thng Đin thng tht, “Ti mình ba trn thit sao, Hai ?” khi nhn ra đó là tiếng ca… vt. Tôi cười, hn h. Thế gii ca vt m ra. Không ghen tuông, hn gin, chc ti cái đu vt nh quá nên ch đ cho yêu thương. Tôi thôi thc mc vì sao c by trăm con ch cn mười, mười lăm con vt trng.

Đm đui vi loi ngôn ng mi, chúng tôi chp nhn đ cho người ta nhìn mình như nhng k điên (min là tm quên ni bun ca cõi – người). Ch em tôi hc cách yêu thương đàn vt (hy vng s không b đau như yêu thương mt – con – người nào đó). Nhưng nhiu khi nhìn thng Đin dõng tai coi my con vt nói cái gì, tôi git mình, nut mt hng đng, t hi đã đến ni này sao, đến ni chơi vi người thy bun, nên chuyn qua chơi cùng vt. Đêm nào cũng vy, cũng rón rén, t tn, hai ch em thp mt ngn đèn gia chung, đ lúc bn tôi ra, chúng nhìn, biết không phi người l, không xao đng. Va nh nh ly trng, tôi va hát mt bài hát bâng quơ, đôi ch vì h ging thp mà ht hơi. By vt nhy cm khng khiếp, sau này, tôi c sa li nhng ch ht hơi y, chúng nhn ra ngay, và nhìn tôi vi v ng vc, “a, phi con – người hôm trước không ta ?”. Mt con vt đui kht mũi, cười, “Nó ch ai, ging có khác, nhưng rõ ràng là tiếng trái tim nó. Quen lm. Chp chn, thút thít, đòng đưa như sp rng… “”. ” Có n hôn đó, cha ni?” “Sao không, my người th đui đi ri biết”. Bt giác, tôi nhm mt đ nghe li tiếng tim mình.

Nhưng s trng pht tính toán cũng va vn, va đ vui, va đ thương, qun quýt, nó li đng sau lưng và cười nho chúng tôi.

Gió chướng tr ngn, trên nhng cánh đng ê tin bun. Chúng tôi nghe được mt cm t l, dch cúm gia cm. Nhng người nuôi vt chy đng cười khào, “Chc, my con vt chết gió, my ông nhà nước nói cho quá…”. Hôm chính quyn thông báo tiêu hu tt cc by đàn, h xng vng kêu lên, “Tri tri, b hết chuyn gin sao, my cha ?”

Chng ai gin c. Người ta dùng ý tưởng ca Tào Tháo thi Tam Quc, “thà giết lm còn hơn tha lm”, dn tt c vt trên cánh đng li và đào h chôn. Thng Đin mếu máo :

– My ông ơi, vt tui sân sn, có bnh tt gì đâu…

Mt người càu cu :

– Sao cu biết ?

– Rõ ràng ti vt nói vi tui.

Mi người cười ha ha, ba nay vui quá chng. H bt đu trùm kín mình bng nhng b đ đi mưa. H ri vôi trên nhng h chôn ln bng my khu đìa cng li. H tng nhng con vt còn sng, còn giãy da, còn gào thét vào bao ti, buc ming và quăng xung đó.

Đám nuôi vt chy đng tm li mt ch, cúi mt vào lưng nhau. H xót ca, tiếc tin, h cm nhn được s kit qu, đói nghèo đang vây ba. Ln ri ro này (ca cái ngh lm ri ro) tht khc lit.

Cha tôi ngi riêng bit mt b đt và đt thuc ngó tri, điu b hơi dng dưng. Vi ni đau sâu hom sn trong lòng, thì nhng biến c khác chng qua như mt vết xước nh ngoài da, nhm nhò gì.

Hình nh đó, nét mt đó làm cho tôi tuyt vng. Mà, lúc đó, tôi đang chết điếng, sao tôi li nhìn v phía cha ? Vì tôi mun cu cu (như nhng đa tr con gp chuyn git mình, hay but ming gi má ơi hoc cha ơi!)? Vì tôi thy mình không th chu đng được tiếng gào khóc thê thiết ca nhng con vt b vùi sâu dưới lòng đt ?

Mt na ngày nhng cái h mi được lp đt đy. Xuyên qua nhng lp đt by nhy, tôi nghe vt – ca – tôi vn còn thoi thóp, chúng đau đn vì nhng cái c gãy, ri qut quo, chúng hi nhau vì sao ti – người – ta li ác. Ri thinh lng. Trong cái im ng đến rn người, tôi nhn ra tiếng ca con vt mù, có l vì không s ti, nên s sng kéo dài.

Ri ánh sáng nhp nhong cui ngày loang l đ xung, tôi và Đin khóc hc, cm nhn được cái th hướt ngn dn, ngn dn ca con vt sau cùng. Và nín bt. Và tan hết. Ch còn gió cười tng tràng dài… Tôi tiếc thôi là tiếc sinh linh nh bé đã thu được tim mình.

Sáng sau, người ta tìm được mt người chăn vt nm sát mép h, mt chong chong ngó tri không chp, ming si ra th bt, trong vt như bt cua nhưng hôi nng nc. Chai thuc tr sâu lăn lóc cnh đó đã cn ti git cui cùng. Sng thì khó ch chết sao mà d.

Tôi đng nhìn, tiếc r, a, cái người nm sóng xoài kia, sao không phi là chúng tôi ?

S báo ng dường như đang rt gn.

   

 

Phn 7

Tôi bt đu hi hn vì đã cu ch và mang ch đi cùng. Có cm giác chúng tôi nm tay kéo ch lên khi mt vũng ly đ đy ch vào mt vũng khác, cũng sâu.

Ch xut hin không đúng lúc. Cha tôi có du hiu mt mi. Đàn bà, vi cha, càng tri nghim càng chán chường. Càng gieo rc càng đau. Vết thương cũ m ming toang hoác, không da tht nào có th lp đy. Cha không chp nhn c nhng người ph n mà ông kỳ công chiếm đot (ca người khác), thì sao ông có th tin tưởng s hiến dâng ?

Vy đó, cui cùng ch hiu được ti sao cha tôi li pht l mình. Tôi và Đin buc phi k câu – chuyn – ca – chúng – tôi đ ch không phi ray rt gì vi thân phn làm đĩ. Nhng ký c chp vá, đt đon được chúng tôi k khá chm, mt phn vì đã lâu không dùng cách giao tiếp bng li, mt phn do vài chi tiết khiến chúng tôi phi dng câu chuyn li, vì thy nhói đâu đó hay đi ch thôi khóc. Thí d như cái đon k v kỳ kinh nguyt đu tiên ca tôi. Máu chy gia hai đùi không tnh được, tôi thp xung, bm ch y li. Máu t t chy qua k tay, tôi thy mình rng ra, tái nht, chết dn. Thng Đin vói bt đt chui, tng vào ming nhai ngn ngu, điên di, đ ly b rt li ch máu. Thuc gò nghe nói cm máu rt tt, cũng chng ăn thua. Hai đa nhìn nhau khóc, tôi đã mơ thy ngôi m ca mình, như chiếc giường gia bn b đng nước… Ch mếu máo vít đu tôi vào lòng, “Tri ơi, ti hôn. Lúc đó cha my cưng đâu ?”. Tôi ngơ ngác, không biết, nhưng dù cha có gn ngay đy thì chúng tôi cũng chng th cu cu.

Đã nói là ch em chúng tôi phi t hc đ th ri mà. Nhng gì không biết, chúng tôi th. Nhng gì không hiu, chúng tôi cht thành khi trong lòng. Nhiu khi thu đáo được mt điu nào đó, chúng tôi phi tr giá cao.

Có ln chúng tôi th vt ngh khúc kinh có bóng cây. Bng ni xu h vì mình là con người xc lên mũi sc sa, khi tôi phát hin ra chúng chng bao gi cưỡng đot và gt gm nhau. Khong thi gian trước khi con trng trèo lên con mái rt tht, mm mi, êm đm… Tuyt không có gì là thô tc. Tôi sng st. Thng Đin sng st. Tri ơi, khác vi nhng gì chúng tôi biết (qua cha tôi, má tôi), trong s hoan lc (ca nhng con vt) đy p th gi là tình – yêu. Đin chi vi, nghi hoc lan ra như mt vòng sóng. Và khi ch xut hin, thì trong nó ch còn ni ân hn giày vò.

Đin yêu ch, nhưng tình yêu đó khiếm khuyết mt ri. Sau gic ng dài, bn năng nó đã không tr dy. Trái tim nó ch là hòn than nh, không th hâm nóng li cơ th ngã màu tro. Si dây xúc cm như li đi lâu lm không người lui ti, c di mc bít mt, đường đt, cu gãy…

Mà, kiu yêu tinh thn đ nhìn nhau, đ nm tay, vut tóc, đ nín nhn và hy sinh ch tn ti trong văn chương. Ch cn nhiu hơn, nhiu hơn, nhiu khng khiếp, tưởng như ch có th ngn ngu, bào mòn tt c đàn ông trên thế gian này. Lúc đu là kiếm sng, nhưng lâu dn, s chung đng ca th xác làm ch nghin. Thng Đin tuyt vng.

Tôi cm giác s đ v khi Đin đui theo ch, và ch thì chy theo cha.

Mt cuc đua rã rượi, chng đến đâu. Chúng tôi còn phi dành sc cho cuc mưu sinh dưới nng như tát la. Cha quyết đnh bán by vt đi. Ba người, mi ln xách vài ba con, chúng tôi chia nhau đi dài xóm đ bán l. Nhưng cách y chng cho kết qu nhiu, nm con vt m nhng trong tay, xương c gò ra bén ngót cũng đã đoán được. Thêm na, mùa giáp ht kéo dài, nhiu nhà chy go còn gay, tht vt tr nên xa x. Ti vi thì vn đang ra r v dch cúm, nhng người biết chút đnh, rt đu, “Ăn vt đng lây bnh chết à ?”.

Chúng tôi mang lũ vt tr v, con đường dn lên đng rp rn hoa mua tím. Cũng theo li này, vài hôm sau, ông trưởng p dn theo mt cán b xã xng xc đến ch chúng tôi.

Tôi va s, va biết ơn nhng người như thế này. H làm cho chúng tôi cm thy bt hoang dã, làm chúng tôi hiu rng, ngay c trên nhng cánh đng hoang liêu nht thì chúng tôi vn b ràng buc bng hàng vn lut l. Nhưng đng thi h luôn mang tai ha đến. Dường như s trng pht đang núp sau hai khuôn mt b nướng dưới mt tri, bóng nhy, tươm m. H phơ phn nói bng th ngôn ng bun cười (bn chăn vt chúng tôi chng khi nào dùng nhng ch ch th, loi tr tn gc hay gii quyết dt đim…). Tht đơn gin, khi nói “các người phi hu by vt”. Cha tôi cáu knh gt đu. Tôi và Đin kêu lên mt tiếng but, ôi, nhng bn – bè ca chúng tôi sp b chôn sng na ri.

Cái nhìn ch chy theo nước mt ca thng Đin, ch kh bo, không sao đâu, my cưng. Ch đon đ, chèo kéo hai người đàn ông l v phía mình, “My anh thương em vi, n nào đ c nhà em chết đói”. Mt người càu cu :

trên lnh xung ti tui cãi sao được.

N cười đong đưa, tung ty trên khoé mt, thì em có bo my anh cãi ai đâu, my anh gi đò không biết, không nhìn thy by vt ca em là được ri. D t… Thng Đin bu bo cn răng, nó t kìm nén bng cách siết vai tôi đau nh. Cách đó năm by bước, ging nói ca ch vn lướt như mt dòng gió đy hơi nước, thm du li hai khuôn mt (c t ra) cng đơ. Mt người nut nước miếng, ánh nhìn ham mun như mũi kim thò ra khi bc, lơ láo. Mt ông ta lt trn ch, và toan tính mt thoáng. Người còn li có v thú v, háo hc như sp được xem mt v ci lương hay. Ch thu hiu đàn ông đến ni, ngay lp tc ch ngó v phía chúng tôi, ngm báo, cuc thương lượng (v mt s đi chác) đã kết thúc ri.

– Hai anh c v trước, chút na, em la my con vt tơ đem li cho các anh lai rai. Nhà anh Năm đây em biết ch sao không, đi ti đâu, em cũng coi mt th đa trước ch

N cười ch cht mi mê mi nh. Có mt chút tàn nhn, mt chút man r trong cuc thương lượng này. Hai người đàn ông quay vào xóm, không quên vói li mt câu, na đe nt, na xu xòa, “ti tôi n v anh…”. Cha tôi cười hết sc đ lượng, ôi nhng thng tr con…

Ch vò đu thng Đin, bo “chuyn nh thôi mà, đi bt vt dùm ch, nh cưng”. Và hướng cái nhìn sâu nhói v phía cha tôi, rt chm rãi, ch thay áo, ly nón, x dép… Thi gian dng dc. Tôi biết ch ch, hy vng. Tôi biết, đi mt quãng xa, ch vn còn dõng tai đi mt tiếng gi, “quay li đi, Sương”. Nhưng ch gió ngêu ngao xoi mói vào mng tht sau tà áo người ph n đang xiên xiên trên b c rp rn.

Ch v khi trăng rng r trên đu (mãi sau này, tôi vn còn ghê s cái màu trăng y). ng qun qut vào c ướt đm sương. Hơi rượu quyn vi mùi thuc lá làm tôi cho chc. Nhác thy hai ch em tôi ngi thù lù, ch kêu lên, tri đt, hai cưng ch ch chi vy. “Ch… làm đĩ quen ri, my chuyn này nhm bà gì mà my cưng bun?”. Ri khom người nhìn vào chòi, ch chc lưỡi tm tc, ” Coi nè… Tri ơi, ba nay b gió mát sao mà người ta ng ngon d s“. Chao, tiếng ngáy ca cha tôi sao mà đu, sao mà thơ thi. Tôi chc khóc, ngay lúc này đây, dường như ch – đang – chết. Ch l làng ly tay qut lên mt, mng nước nhoè nhot bên màng tang, bết c vào m tóc mai.

Sáng sau, gp quây vt, cha tôi cười, hơi giu ct, “Sao, hi ti vui không? Chc h tưởng cô là v tôi nên hng thú lm h ? C đ h nghĩ vy… “. Ch ngó trân vào cha, ri day qua tôi, ch đ rt tng li :

– Má cưng ác mt, nhưng người cha này ca cưng ác ti mười.

Nói ri, ch quay đi. Chân vướng dp dúi vào c. Con đường nh dm chan trong màu hoa mua tím. Tôi đng đót thm trong lòng mt cái vy tay. Bóng người khut trong vườn. Thng Đin xách nước v, nó cung lên hi ch đâu. Tôi ch con đường kinh xao xác hoa c di. Em tôi chy hng hc v phía đó.

Đin, cũng không tr li.

Tôi đã ch nó đến khi mùa mưa đ xung cánh đng Chia Ct (tôi tm gi vy) mt tri sao. Ch chơi vy, ch tôi biết Đin chng quay v. Tôi nh nó (và nh ch) không thôi. Nhng ln dn cơm tôi hay ly chén đũa cho c bn người. Cha tôi rt khó chu, ông ngán ngm đng dy. Tôi ngi mt mình, chan nước vào chén cơm như chan ni trng trãi khng khiếp. Đi qua nhng xóm kinh chn rn ánh đèn, tôi thường ngóng lên b mong có th gp được thng Đin và ch. Không biết em tôi có đui kp ch, hay vn tiếp tc kiếm tìm. Không biết nó đã đánh thc được bn năng, đã tìm thy nhc cm, đã biết thèm mun chưa. Không biết ti nay thng Đin có được mt nhoài úp lên ch, hay v vt đâu đó, bên vách bung (hay mt tm ghi-đô bng vi), đau vt đau vã nghe hoan lc chy thành nhng dòng rên xiết, kêu thét. Không biết nước mt ca nó đã khô chưa hay vn r tng git như máu tươi.

Tôi nh Đin, bao gm nh mt đng – loi (và tôi là đng – loi còn li), nh mt cách trò chuyn (đc thu lòng nhau), nh mt người nghe được tiếng tim mình (điu này thì con vt mù làm được, nhưng nó đã chết ri), và nh mt người che ch (công vic này, đáng l là ca cha, má tôi). Tôi biết ơn Đin, t mt gói băng trng mà Đin mang v hôm tôi mười bn tui, bo th này dùng khi có kinh nguyt, nó s ngăn không vy máu ra qun. Đin đi hi ai đó, nó nói, máu không cm được cho đến khi nào tngưng chy. Đin xót xa khi thy tôi tr mã con gái, “Đp làm chi d vy, Hai ? cái xó quê này, có đp mai mt cũng phi ly chng, đ mt by con nheo nhóc, cũng ra rung ra vườn làm lng đến hết đi, xp lép như xác ve. Đp, mc công gi…”. Đin dn tôi đng xon qun quá cao, đng mc áo quá rng c… Vi bn đám thanh niên lúc nào cũng kiếm c lãng vng, Đin giang tay bc ly tôi, nó giu ct, “Anh kia, lượm con mt lên, anh nhìn vy, ch tôi mòn còn gì”. Đám người ct ngòi, tn tò dt ra. Ngay c khi Đin b đi cùng ch, nó cũng đ li cho tôi mt món quà ln.

Cha bt đu có mt chút quan tâm vi tôi. Dường như ch trng ca thng Đin nhc cha nên quý nhng gì còn li. Bt đu t mt đêm, cha đng đng xa, bo, “Nương, ng sm đi !”, tôi nghe mt mình cay, ngp như ai đó tng mt đám khói vào mt. Mc cười, câu nói chng ý nghĩa gì ln lao, nhng người cha người m nói vi con h hàng ngàn ln, đến phát bc mà tôi li xn xang.

Tôi ước gì có th chếnh choáng tht lâu, nhưng nó mau chóng tt ri vì mt ý nghĩ kỳ l. Dường như không còn kp na, đ hàn gn s đ nát, đ sp xếp nhng mnh v lo xo trong lòng.

Chúng tôi tp nhìn nhau, điu đó khó khăn biết bao. Nht là vi cha, tôi cm nhn được s c gng ln. Mi ln ngó v phía tôi, ông phi trn tro nut nghn nhng cm xúc, vì tôi ging má khng khiếp.

Không cn gương, tôi thy hình bóng má trong mt người đi din. Trước ánh nhìn ca cha, tôi cm giác mình soi xung dòng nước đêm. Vi nhng người đàn ông khác, tôi b rc lên như đng trước mt tri. Bng mt, h s song khp người tôi. Ánh mt ging bàn tay ca ông xm mù mà tôi tng gp, đng ch nào cũng dng li, vut vut bóp bóp (chc là cho d hình dung), ri ln dò ti mt ch khác, r nn mê miết. Và tôi đón nhn mt cách hn hc, cc cn.

Hôm bán by vt, cha tôi sm mt chiếc nhn vàng, ông đy nó v phía tôi, ngượng ngp như sp chết gic, “Đ dành khi đi ly chng…”. Tôi sc ra mt bm cười, tri ơi, tôi biết ly ai bây gi ?

Sut nhng tháng năm sng tù đng trên đng, tôi có biết ai ngoài nhng người đàn ông quê mùa cũ k. Tôi biết ly ai trong s đó ? Ly mt người cm mt xung đt, mt nh vi vườn rung đ mi khi giáp ht, tôi nghe tiếng co cháy ca con, tiếng mung da vét go dưới đáy thp mà rát bng trong lòng ? Hay tôi s chn mt người chăn vt, mê mi vi chuyến đi xa, sng cuc sng h hng tm b, thp thm vi ri ro, và đến mt lúc nào, tôi ôm con nghe đêm ca mùa gt tht dài vi tiếng rúc rích ca chng cùng cô điếm già nua. Tôi ly ai bây gi, mt người th gt ? Mt anh chy đò ? Ý nghĩ mình là bn sao ca má làm tôi s. Tôi không chc mình có đ kiên nhn sng cuc sng nghèo túng, nhàm chán y sut đi, hay na chng b d. Và bi kch cht đng lên nhng người li.

Cha tôi hơi hong. Vy đó, ch cn đ ý mt chút, là có th nhn ra, xót xa vì s quái d, khác thường ca tôi. Cha tôi va kp nhìn thy điu y, bi ri đến mc không biết din t s đau lòng như thế nào, bng mt, hay ch âm thm trong lòng. Mà có đau, dường như cũng tr

Cái ý nghĩ đã mun màng, tr tràng, không còn kp na như mt cái rn nước sây hoáy, điên cung hút tôi vào, cm thy mi n lc ca cha tr nên vô nghĩa, tôi nghĩ vy. Tôi nghĩ đến s trng pht, s báo ng bt chp tri im ng như đã nguôi quên chuyn cũ ri. Bây gi, đang vào mùa đp nht trong năm.

   

 

Phn 8

Bây gi, gió chướng non xp xoè trên khp cánh đng Bt Tn (tên này tôi t dưng nghĩ ra). Ven các b rung, bông c mc như nhng đường vin nh liu riu làm du li mng rc vàng ca lúa. Rt thính nhy, (như kên kên ngi được mùi xác chết), đám th gt đánh hơi kéo đến, nhng người nuôi vt chy đng lc tc đng sau.

Nhng cánh đng tr thành đô th; nhng cánh đng ngoa ngot thay đi v ca nước, t ngt sang mn chát; nhng cánh đng vng bóng người, và lúa rày mc hoang nh đau nh đn bàn chân xưa ngn trong bùn quánh gi đang vt vơ kiếm sng th thành. Nhng cánh đng đó, đã ht hi cây lúa (và gián tiếp t chi đàn vt). Đt dưới chân chúng tôi b thu hp dn. Nhưng ngay t đu, chúng tôi đã t làm qun chân mình, vì không th quay li nhng cánh đng cũ (vi người quen cũ). Tôi đã tng tr ngược v nhng nơi đó theo cách ca tôi, bng mường tượng. Tôi gp nhiu đa tr tên Hn, tên Thù mang khuôn mt rp tâm ca cha tôi, vi đôi mt sâu và chiếc mũi thng. Nhng đa tr nhàu úa, cc cn, cm cn, ch tiếng chi th là tươi rói, nhy ra xoi xói đu môi. Và hình nh đó tht đến ni, tôi bt giác lùi li vì mt đa đang nhìn trân tri vào mình, ngo ngh “Tao không thích hc, chng nào ln, tao đi chăn vt. Má tao (hoc ba tao) dn, phi đánh chết ti chăn vt kia”.

Tôi giu ct, không biết mày có kp ln không. Và nó nhăn nh cười trước khi tan mt vào vũng đêm.

Tôi không mt nhiu thi gian đ hiu được cái cười y.

Đơn gin là ngay bây gi, trên cánh đng này, cũng đang lng vng nhng thng Hn, chúng ln hơn, cũng tht hc, hung hãn. Bn người này cướp vt các by khác (trong đó có ca chúng tôi) bng cách lén phết sơn đen lên đu nhng con vt và phơ phn đến nhn chúng là ca mình, hin nhiên mang đi. Bt đu xy ra vài cuc xô xát trên đng, người ta đem hết nhng bn năng hoang dã ca mình ra đ giành li miếng ăn.

Cha biu tôi đng đng xa. Ch đi. Rt cuc, by vt ca chúng tôi vn mt ngót mt na. Chúng tôi ra v. Cha tha thu đng trước vi mt thân xác nh bùn sau cuc đánh nhau. C đi tt li phía sau, tôi giu ni vui đang thn thc, cn cào. S không ra gì nếu mt đa gái t ra mng r khi cha nó b đánh t tơi, nhưng rõ ràng là cha tôi đang thay đi, đang sng li nhng cm xúc bình thường nht. Tôi thích ông như thế này.

Sau này, tôi luôn hi tiếc là ti sao ngay lúc y không chy đến và cùng sóng bước cùng ông, ti sao tôi không nhìn ông và mm cười. Đ khi đám người kia ct đng, tôi đã không còn cơ hi.

Ba người h p ti t phía sau, quây ly tôi, qun áo vn đm bùn, mt mũi sưng sa. Nhng thng con trai hơi ng ngàng, khi nhìn thng vào tôi, mt đa gy gò trc thng Đin lau dãi ròng rãi trên khoé ming, thng tht, “con nh đp quá, mày”.

Tôi coi đó là li phán quyết cho mình. Ging điu ca hn ging như đang tm tc trước mt món hàng đã mt.

Và món hàng b ghì nga trên mt rung bì bm nước. Tôi ngc nhiên thy bu tri im sm. Mênh mông. Không biết đã tt nng hay mt tri không vói được ánh sáng đến nơi này ? Hay nhng khuôn mt nghèo đói, dt nát tăm ti đã che khut nó ? Ngoái nhìn v phía cha và thy ông lm lũi đng xa, tôi mong ông đng quay mt li. Sau đó th chng c mt ln, ri thôi, s vùng vy ch kích thích lòng ham mun. Tôi không mun b đè nghiến, b vùi nghn trong bùn.

Bn chúng hơi khó chu trước mt đa con gái yếu t và câm lng. S hưng phn gim đi ít nhiu, đến ni, chúng t ra đ đn, nghi hoc khi bóc trn tôi ra. Sao đúng lúc vy nè, tôi bun nu nê, tôi va le lói nhìn thy con đường dn đến cuc – sng – bình – thường, tôi va nghĩ, trên con đường đó, s gp người con trai nào đó đ thương yêu… Nhưng c không đ cm giác đau tiếc làm mình lm vào chết, tôi cười ct, “Chúng mày có lt b có trăm có ngàn, tng tng lp lp nhng v bc, cũng chng bao gi thu đến tn tao”. Ý nghĩ đó làm tôi bt nhói cho nông ni này.

Vy thì, cha ơi, quay li làm gì, tôi than thm khi nghe tiếng chân ông nôn n, gin d lm thm trên mt nước. Cha tôi lao vào, gm g nm c mt tên bt nga ra đng sau như mt người c ct cái vó sông nng n, đm nước. Tôi khóc. Vì thy ông đã kit sc, hoàn toàn. Và tôi buc ming tht thanh : “Đin ! Đin ơi !” trước khi mt tên ghí đu ông dp xung bùn.

Tiếng gi y làm cha đau đến sng s, ông rướn ngước mt v phía tôi, ming há hc. Tôi chc hiu, ngay lp tc hi hn tràn đy, trong ý thc cu cu, mt bn năng đơn gin nht, đa con gái đã quên mt người cha.

Thng Đin thì xa. Cánh đng vng ngt, chp chi vài cánh cò. Tôi biết rng, không có cái gì làm cho cuc chiếm đot này dng li. Cha không chp nhn điu đó. Ông liên tc vùng vy. Mt tên côn đ i lên mt tiếng, bm ly mt, va kêu rên va chi bi ngu x. Không đánh tr, nó có cách trng pht khác, nó đè nghiến, gi cho mt ông hướng v phía tôi. Và bn chúng thay phiên nhau, gi cho cha ch mt tư thế đó.

Mt cha tôi ng c nước, tôi không rõ là phèn hay máu nhoèn nhot. Thôi nghen, ông tri, như thế này là đ ri, đng thêm na. Ước gì cha tôi hiu, đ mà thanh thn, xưa rày, cái gì không biết hai ch em cũng đã th, đó là mt cách t hc đ sng. Ch có s giao tiếp gia thân xác là tôi chưa tng tri qua.

Nhưng lúc này, cm giác tht đơn điu. Đu tiên là s xé toc, và t rách nát, đau đn như lũ kiến cánh được gii thoát, chúng bò rân khp thân th, tôi thy mình đang chết. Ri ký c ùa v kinh hãi, v mt má tôi cái hôm b người đàn ông bán vi đo lên người hình như không phi là khoái lc thăng hoa, nó ging như tôi bây gi, đau ràn ra, nhói tn chân tóc. Tri ơi, ti sao tôi không nhn ra điu đó, ngay lúc y (đ giu kín ni ám nh trong lòng, gi đò tươi cười vi má, xem như không có chuyn gì, đ chiu chiu cùng má ra sông, hi nhau, không biết chng nào thì cha v)

… Mt tri le lói ánh sáng tr li khi trên đng ch còn hai thân th nhàu nh. Ai đó vãi tng chùm chim én lên cao, chúng c chao ling đ khi phi rơi như lá. Người cha ci cái áo trên người đ đp lên đa con gái. Ông ta bò quanh nó, tìm bt c cái gì đ có th che cơ th nó dưới mt tri. Dường như đa con gái đang chết, ch đôi mt là rưng rc chp m không thôi. Câu đu tiên nó hi :

– Không biết con b có con không, h cha ?

Nó hơi s hãi. Cm giác mt cái gì, nh xíu nhưng lanh li như con loăn quăn đang ngp ln trong nó. Đa con gái thoáng nghĩ, rt nước mt, tri ơi, có th mình s sinh con. Nhưng nó chp nhn vic y, dù phũ phàng (vi nó, chp nhn cũng là mt thói quen).

Đa bé đó, nht đnh nó s đt tên là Thương, là Nh hay Du, Xuyến, Hường… Đa bé không cha nhưng chc chn được đến trường, s tươi tnh và vui v sng đến hết đi, vì được m dy, là tr con, đôi khi nên tha th li lm ca người ln.

NGUYN NGC TƯ

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s