NGƯ ÔNG VÀ BIỂN CẢ Ernest Hemingway

THE OLD MAN AND THE SEAPhn 1

Lão đã già, mt mình mt thuyn câu cá trên dòng Nhit lưu và đã tám mươi tư ngày qua lão không bt được ly mt mng cá nào. Bn mươi ngày đu thng bé đi vi lão. Nhưng sau bn mươi ngày không câu được cá, cha m thng bé bo nó rng rt cuc bây gi ông lão đã hoàn toàn salao, cách din đt t nht ca vn ri, ri buc nó đi theo thuyn khác và ngay trong tun l đu tiên chiếc thuyn y đã câu được ba con cá ln. Điu đó khiến thng bé bun khi hng ngày thy ông lão tr v vi chiếc thuyn không, nó luôn xung giúp lão mang khi thì cun dây, cái lao móc săn cá, khi thì cái sào hay tm bum qun quanh ct. Tm bum được vá bng bao bt, cun li trông như mt lá c bi trn trin miên. ông lão gy gò, giơ c xương, gáy hn sâu nhiu nếp nhăn. Nhng vt nám vô hi trên làn da má ca lão do b ung thư bi ánh mt tri phn hi trên mt bin nhit đi. Nhng vt y kéo dài xung c hai bên má, tay lão hn nhng vết so sâu bi kéo nhng con cá ln. Nhưng chng có vết nào trong s so y còn mi c. Chúng cũ k như my vt xói mòn trên sa mc không cá. Mi th trên cơ th lão đu toát lên v già nua, tr đôi mt; chúng có cùng màu vi nước bin, vui v và không h tht bi.

“ông Santiago, thng bé nói khi hai người leo lên b nơi con thuyn được kéo lên.

“Cháu có th li đi cùng ông. Chúng ta đã có ít tin ri.

ông lão dy thng bé câu cá và nó quý lão.

“Đng”, lão nói.

“Cháu đang đi vi con thuyn may mn. Hãy li vi h”.

“Nhưng ông còn nh có hi sut tám mươi by ngày ta không bt được cá nhưng sau đó trong ba tun l ngày nào ta cũng v được cá ln”.

“ông nh”, ông lão nói.

“ông biết cháu đã không ri b ông vì thiếu lòng tin”.

“Ti cha cháu bt làm như thế. Cháu còn nh, cháu phi nghe li cha”.

“ông hiu”, ông lão nói.

“Đy là chuyn thường”.

“Cha cháu chng tin đâu”.

“Phi”, ông lão nói.

“Nhưng chúng ta tin, đúng không?”

“Vâng”, thng bé đáp.

“Cháu có th mi ông mt lá bia khách sn Terrace trước khi chúng ta mang my th này v nhà ch?”

“Ti sao li không?”, ông lão nói.

“Dân chài vi nhau c mà”. H ngi Terrace và rt nhiu người đánh cá trêu ông lão nhưng lão không gin. Mt s khác, nhng ngư dân ln tui hơn, nhìn lão và cm thy bun. Nhưng h không đ l ra mà ch t tn nói v dòng chy, đ sâu buông câu, v thi tiết tt, n đnh và v nhng th h đã nhìn thy. My tay đánh cá thành công ca ngày y đã tr v, x tht con cá kiếm ca h, sp đy lên hai tm ván, mi người khiêng mt đu đi xuyên đến nhà đ cá, đi chiếc xe ti ướp lnh đưa đến ch Havana. Nhng người bt được cá mp thì đưa chúng đến xưởng cá mp phía bên kia vnh; chúng được móc treo lên bng ròng rc, gan b m ly, vi b ct, da b lt và tht thì được x thành súc đưa ướp mui. Khi gió Đông thi, mùi tanh nng t xưởng cá mp bên kia cng ph đến. Nhưng hôm nay, mùi cá ch thoang thong vì gió thi chếch sang hướng Bc ri lng hn; trên Terrace tri ta nng d chu.

“ông Santiago”, thng bé gi.

”, ông lão đáp. Lão đang gi cái lá và hi tưởng v nhiu năm trước.

“Cháu đi kiếm giúp ông my con cá mòi cho ngày mai nhé?”

“Đng. Đi chơi bóng chày đi. ông vn có th chèo và Rogelio s quăng lưới”.”Cháu thích đi.

Nếu cháu không được câu cá vi ông thì cháu mun giúp ông vic gì đó”.

“Cháu đã mua bia cho ông”, ông lão nói.

“Cháu thc s là đàn ông ri”.

“Ln đu tiên ông đưa cháu ra khơi, cháu lên my?”

“Lên năm, và suýt na cháu b chết khi ông lôi con cá quá ln lên thuyn, nó gn như qut tan con thuyn ra nhiu mnh. Cháu có còn nh không?”

“Cháu vn nh cái đuôi qut mnh; ch ngi chèo thuyn b gãy và tiếng nn ca cái chày. Cháu nh ông ném cháu ra đng mũi thuyn, nơi lùng nhùng nhng si dây ướt ri cháu cm thy toàn b con thuyn chao đo và tiếng ông qut con cá nghe như th đang đn cây, máu nóng hi bn c lên người cháu”.

“Có phi cháu thc s nh chuyn y hay là do ông k?”

“Cháu nh mi th k t cái ln đu tiên ông cháu ta đi cùng nhau”. ông lão nhìn thng bé bng ánh mt chan cha tình thương, tin cy, m áp ca mình.

“Nếu cháu là con ta thì ta s đưa cháu đi cu may mt phen”, lão nói.

“Nhưng cháu là con ca cha m cháu và cháu đang đi trên con thuyn may mn”.

“Cháu có th đi kiếm cá mòi ch? Cháu còn biết nơi cháu có th kiếm được bn con mi”.

“Hôm nay ông vn còn my con. ông đã mui chúng trong thùng”.

“Đ cháu đi kiếm bn con tươi”.

“Mt thôi”, ông lão nói. Nim hy vng và lòng tin ca ông lão chưa bao gi ngui lnh. Còn bây gi thì chúng đang cun lên như khi gió đang ni.

“Hai”, thng bé nói.

“Hai”, ông lão đng ý.

“Cháu không ăn cp đy ch?”

“Cháu không”, thng bé đáp.

“Cháu mua”.

“Cm ơn cháu”, ông lão nói. Lão quá gin d đ không t hi tính nhún nhường ca mình có t bao gi. Nhưng lão biết lão đã có nó và lão biết nó chng có gì xu h và cũng chng my may phương hi đến nim kiêu hãnh thc s.

“Vi con nước này, mai s là mt ngày tt lành”, lão nói.

“ông s đến đâu”, thng bé hi.

“Đi tht xa, khi gió tr thì mi quay v. ông mun đến đy trước khi tri sáng”.

“Cháu s tìm cách đ ông y ra câu xa”, thng bé nói.

“Ri khi ông câu được mt con gì đy tht s ln, cháu s có th đến giúp”.

“ông y không thích ra khơi xa đâu”.

“Vâng”, thng bé nói.

“Nhưng cháu s thy cái gì đó, mt con chim săn mi chng hn, mà ông y không th thy ri gic ông ta bám theo by cá dorado”.

“Mt ông y kém đến thế ư?”.

“ông y gn như mù”.

“L tht”, ông lão nói.

“ông y chưa bao gi đi săn rùa. Đy là lý do làm mt kém th lc”.

“Nhưng ông đã nhiu năm đi săn rùa tn Moquito Coat mà mt ông vn còn tt”.

“Ta là mt lão già kỳ l”.

“Nhưng gi đây ông có còn đ sc đ dành cho con cá tht ln không?”

“ông chc thế. V li còn có nhiu mo na”.

“Chúng ta hãy mang dng c v nhà”, thng bé nói.

“Ri cháu có th mang lưới -quăng đi bt cá mòi”. H tháo vt dng khi thuyn. ông lão vác ct bum, thng bé mang thùng g đng dây, nhng si dây câu màu nâu được bn tht chc, cái móc, ngn lao vi cán ca nó. Thùng đng mi đ đuôi thuyn, bên cnh cái chày được dùng đ qut nhng con cá ln khi b kéo lên khoang.

Chng ai ăn trm đ đc ca ông lão, nhưng tt hơn thì c đưa cánh bum, cun dây nng vào nhà bi sương có th làm chúng hng và du cho lão có hoàn toàn tin chc là chng có người đa phương nào ăn cp ca lão thì lão vn nghĩ cái móc và ngn lao hn có sc cám d khi đ trên thuyn. H cùng đi b trên con đường đến lu ông lão ri bước vào qua cánh ca đ ng. ông lão dng ct bum vi lá bum qun quanh vào vách, thng bé đt cái thùng g và my th khác bên cnh. Ct bum cao gn bng chiu cao ca căn lu mt bung. Vách lu được ghép bng thân loài c xù xì có tên gi là guano; trong lu có mt cái giường, mt cái bàn, mt cái ghế và mt cái bếp trên nn đt đ nu bng than ci. Trên bc tường màu nâu ca nhng thân c guano đp gip vi my chiếc lá cng queo ca chúng chng lên nhau, là hai bc nh màu ca Đc Chúa Jesus và Đc M Đng Trinh x Cobre. Đy là di vt ca v lão. Có do bc nh tô màu ca v lão cũng được treo trên tường nhưng ri lão đã tháo xung bi nó khiến lão càng cô đơn hơn khi nhìn thy, lão đ nó trên giá trong góc dưới chiếc sơ mi sch ca lão.

“ông có gì ăn không?”, thng bé hi.

“Mt niêu cơm go vàng vi cá. Cháu có mun ăn không?”.

“Thưa không. Cháu s ăn nhà. ông có cn cháu nhóm la không?”.

“Không. Đ lát na ông nhóm. Hoc có l ông s ăn cơm ngui”.

“Cháu có th mang cái lưới -quăng đi ch?”.

“Dĩ nhiên”. Không có cái lưới -quăng nào c, thng bé nh rõ cái lúc h bán nó. Nhưng ngày nào hai ông cháu cũng v tưởng tượng như thế. Và thng bé cũng biết chng có niêu cơm go vàng và cá nào c.

“Tám mươi lăm là con s may mn”, ông lão nói.

“Cháu có thích ông mang v con cá nng gn na tn không?”.

“Cháu s ly cái lưới -quăng đi bt cá mòi. ông ngi sưởi nng trên ngưỡng ca ch?”.

. ông có t báo hôm qua và s đc v trn bóng chày”. Thng bé không chc liu cái t báo hôm qua y có phi là sn phm ca trí tưởng tượng na không. Nhưng ông lão đã lôi t báo t dưới giường ra.

“Perico cho ông bodega”, lão gii thích.

“Cháu s quay li khi kiếm được vài con cá mòi. Cháu s ướp đá my con ca ông cùng ca cháu ri sáng mai chúng ta chia nhau. Khi cháu quay li, ông nh k cho cháu nghe chuyn đi bóng đy”.

“Đi Yankee không th thua”.

“Nhưng cháu s đi Da Đ Cleveland”.

“Hãy tin vào đi Yankee, cháu à. Hãy tin tưởng Di Maggio vĩ đi”.

“Cháu s c đi H Detroit ln đi Da Đ Cleveland”.

“Hãy coi chng không khéo cháu li s c đi Đ Cincinnati và đi White Sox ca Chicago”.

“ông đc đi ri k cho cháu lúc cháu quay li”.

“Cháu có nghĩ chúng ta nên mua t vé s có s cui là tám mươi lăm không? Mai là ngày th tám mươi lăm”.

“Chúng ta có th mua”, thng bé nói.

“Nhưng thế còn con s cc kỳ k lc ca ông là tám mươi by”.

“Không th xy ra ln th hai đâu. Cháu có chc là cháu có th tìm được t vé s tám mươi lăm y ch?”

“Cháu có th mua mt chiếc”.

“Mt chiếc. Hai đô la rưỡi đy. Ai có th cho chúng ta vay món tin y?”

“D thôi mà. Cháu luôn có kh năng vay hai đô rưỡi”.

“ông nghĩ có l ông cũng có kh năng đó. Nhưng ông c không vay mượn. Thot tiên thì vay mượn. Ri sau đó là ăn mày”.

“Hãy gi m ông ”, thng bé nói.

“Chúng ta đã qua tháng chín”.

“Tháng này là mùa cá ln”, ông lão nói.

“Vào tháng năm thì ai cũng có th tr thành người đánh cá”.

“Bây gi cháu đi kiếm cá mòi đây”, thng bé nói. Khi thng bé tr li ông lão đã ng trên ghế, mt tri đã ln. Thng bé mang cái mn lính cũ trong giường ra tri lên phía sau ghế, đp qua vai ông lão. Đôi vai tht kỳ l, vn chc nch du đã rt già, c cái c vn còn khe, nhng nếp nhăn m đi khi ông lão ng gc đu v phía trước. Chiếc sơ mi ca ông được vá nhiu ln đến ni trông nó cũng ht như tm bum; mt tri làm my miếng vá y phai nht theo nhiu màu khác nhau. Du sao thì cái đu ông lão cũng đã rt già và khi đôi mt nhm li thì khuôn mt lão không còn sinh khí. T báo nm vt qua đu gi lão, đ nng ca cánh tay gi li đó trong làn gió nh bui ti. Lão đi chân trn. Thng bé đ lão đó và khi nó quay li ông lão vn còn ng.

“ông ơi, dy đi”, thng bé gi và đt tay lên đu gi lão. ông lão m mt, ngơ ngác mt lúc ri mi tnh hn. Ri lão mm cười.

“Cháu có cái gì đy”, lão hi.

“Đ ăn ti”, thng bé nói.

“Chúng ta s ăn ti”.

“ông không đói lm đâu”.

“Thì c ăn vy. ông không th không ăn mà bt cá được”.

“Vn c câu được”, ông lão nói lúc đng dy cm t báo gp li. Ri lão chun b xếp mn.

“ông c qun mn quanh người”, thng bé nói.

“Trong lúc cháu còn sng thì ông không phi nhn đói mà đi câu cá”.

“Vy thì hãy sng cho tht lâu và quan tâm đến bn thân mình”, ông lão nói.

“Ta ăn gì vy?”.

“Đu đen, cơm, chui chiên và ít tht hm”. Thng bé đng my món y trong chiếc cp lng hai ngăn, mang v t Terrace. Hai b dao nĩa, thìa được qun bng giy ăn đút trong túi nó.

“Ai cho cháu my món này?”

“Bác Martin. Ch quán”.

“ông phi cm ơn bác y”.

“Cháu đã cm ơn ri”, thng bé nói.

“ông không phi cm ơn bác y na”.

“ông s biếu bác y miếng tht bng ca con cá ln”, ông lão nói.

“Bác y đã nhiu ln cho chúng ta như thế này phi không?”

“Cháu nghĩ thế”.

“Vy thì ông phi biếu bác y cái gì quí hơn miếng tht bng. Bác y rt t tế vi chúng ta”.

“Bác y gi biếu hai chai bia”.

“ông thích bia lon nht”.

“Cháu biết. Nhưng đây là bia Hatuey đóng chai, cháu s mang tr chai”.

“Cháu chu đáo quá”, ông lão nói.

“Ta ăn ch?”

“Thì cháu đã mi ông mãi,” thng bé du dàng nói.

“Cháu chưa mun m cp lng trước khi ông đã sn sàng”.

“ông s sn sàng ngay”, ông lão nói.

“ông ch ra sơ qua mt tí”. ông ra đâu nh, thng bé nghĩ. Ngun nước ca làng cách đây hai con đường. Mình phi ly nước v cho ông, thng bé nghĩ, xà phòng và c khăn tm tươm tt na. Sao mình li vô tâm đến thế? Mình phi kiếm cho ông chiếc sơ mi khác, mt chiếc jacket mc mùa đông, đôi giày và mt cái mn na.

“Món tht hm ca cháu tuyt lm”, ông lão nói.

“K cho cháu nghe v trn bóng đi”, thng bé gic lão.

“Như ông đã nói, trong Liên đoàn M, đy là đi Yankee”, ông lão hnh phúc nói.

“Hôm nay h thua ri”, thng bé nói vi lão.

“Điu đó chng h gì. Di Maggio vĩ đi vn c là Di Maggio”.

“H có nhng cu th khác trong đi”.

“Rõ ri. Nhưng anh ta thì khác hn. Trong liên đoàn khác, nếu gia Brooklán và Philadelphia thì chc ông chn Brooklán. ông còn nh đến c Dick Sisler và nhng cú vt bóng lng danh trên sân đu trước đây na”.

“Không có ai sánh bng đâu. Trong đi cháu mi ch thy anh y là người vt bóng đi xa nht”.

“Cháu có còn nh thu anh y thường đến Terrace không? ông mun mi anh y đi câu cùng nhưng li quá nhút nhát đ đưa ra li đ ngh. Khi ông bo cháu mi anh y thì cháu li cũng nhát gan”.

“Cháu biết. Đy là mt li lm tai hi. Chc anh y s đi cùng chúng ta. Ri chúng ta s gi k nim y trong sut c cuc đi”.

“ông cũng mun đưa Di Maggio vĩ đi đi câu”, ông lão nói.

“Người ta bo cha anh y là ngư dân. Có l anh y cũng nghèo như ta và s thông cm”.

“Cha ca Siler lng danh thì chng nghèo tí nào, ông ta, lúc vào đ tui ca cháu, đã chơi cho Liên đoàn Big”.

“Khi bng tui cháu, ông đã đng trước cánh bum, trên con tàu được trang b chu đáo đến châu Phi và ông đã nhìn thy sư t trên b bin vào lúc chiu ti”.

“Cháu biết. ông đã k cho cháu nghe ri”.

“Ta nên nói chuyn v châu Phi hay v bóng chày?”

“Cháu nghĩ là bóng chày”, thng bé đáp.

“K cho cháu nghe v danh th John J. McGraw”. Nó nói Jota thay vì ch phát âm ch J.

“Thnh thong vào nhng ngày xa xưa y, anh ta thường đến Terrace. Nhưng khi đã rượu vào thì anh ta nóng ny, nói năng nhát gng và khó đăm đăm. Đu óc anh ta dn hết c vào nga và bóng chày. Lúc nào anh ta cũng gi danh sách nga trong túi áo ri c xướng tên qua đin thoi”.

“ông ta là tay qun lý ra trò”, thng bé nói.

“Cha cháu nghĩ ông ta là người vĩ đi nht”.

“Bi vì lúc nào anh ta cũng đến đây”, ông lão nói.

“Nếu hng năm Durocher c đến đây thì chc cha cháu s nghĩ anh ta là tay qun lý c khôi nht”.

“Tht ra ai là ông bu vĩ đi nht, Luque hay Mike Gonzalez?”

“ông nghĩ hai người ngang nhau”.

“Còn người đánh cá tài ba nht là ông”.

“Không. ông biết nhiu người gii hơn”.

“Que va”, thng bé tht lên.

“Có nhiu người đánh cá gii và vài người vĩ đi. Nhưng ông là người duy nht”.

“Cám ơn. Cháu làm ông hnh phúc. ông hy vng s không có con cá nào cùng vĩ đi như thế đ chng minh rng ông cháu ta sai”.

“S chng có con cá nào như thế nếu ông vn còn khe như ông nói”.

“Có l ông không được khe như ông nghĩ đâu”, ông lão nói.

“Nhưng ông biết nhiu mo và có cách x lý”.

“Gi thì ông nên ng đi đ sáng mai khe khon. Cháu mang my th tr Terrace”.

“Vy thì tm bit. Sáng mai ông s đến đánh thc cháu”.

“ông là cái đng h ca cháu”, thng bé nói.

“Tui tác là đng h ca ông”, ông lão nói.

“Ti sao người già li thc gic quá sm? Phi chăng là mun có mt ngày dài hơn?”

“Cháu không biết”, thng bé nói.

“Nhng gì cháu biết là người tr thì ng dy mun và khó”.

“ông nh”, ông lão nói.

“ông s đánh thc cháu đúng gi”.

“Cháu không thích ông ta đánh thc cháu. Vic đó như th cháu là k b dưới”.

“ông hiu”.

“Chúc ông ng ngon”. Thng bé đi ra. H ăn mò, không có đèn trên bàn; ông lão ci qun dài, đi ng trong bóng ti. Lão qun chiếc qun quanh t báo làm gi. Lão cun người trong chăn, nm lên nhng t báo cũ tri trên giát giường. Lão ng ngay và mơ v châu Phi, khi lão hãy còn là mt chú nhóc, vi nhng b bin cát vàng, cát trng tri dài, trng đến ni làm mt đau nhc, nhng mũi đt cao nhô ra bin, nhng ngn núi xám đ s. Bây gi hng đêm lão v li b bin y và trong mơ lão nghe tiếng sóng gm, lão thy đoàn thuyn ca người bn đa đang trườn qua nhng con sóng. Khi ng, lão ngi thy mùi nha đường, mùi g si lát boong tàu; ri lão ngi thy hương v châu Phi theo làn gió đt ph ti vào bui sáng. Thông thường khi ngi thy làn gió ni đa, lão thc dy, mc đ, đến đánh thc thng bé. Nhưng đêm nay, gió ni đa đến rt sm và trong mơ lão biết hãy còn quá sm nên lão tiếp tc mơ đ thy nhng mm trng xóa ca nhng hòn đo nhô trên bin, lát sau lão mơ v nhng hi cng khác, nhng vũng tàu đu khác ca qun đo Canará. Lão không còn mơ vo, không còn mơ v đàn bà, v nhng s kin trng đi, nhng con cá ln, nhng trn đánh, nhng cuc đu sc hay v lão. Bây gi lão ch mơ v các vùng đt, v nhng con sư t trên b bin. Chúng nô đùa như nhng chú mèo con trong hoàng hôn; lão yêu chúng như yêu thng bé. Lão không bao gi mơ v thng bé. Lão cht thc gic, nhìn ánh trăng bên ngoài cánh ca đ ng ri giũ qun mc vào. Lão tiu bên lu ri đi lên đường đánh thc thng bé. Lão rùng mình trong bu không khí lnh ban mai. Nhưng lão biết lão s còn run mãi cho đến lúc tay chèo làm lão m lên. Cánh ca ngôi nhà thng bé sng không khóa, lão m ri kh đưa đôi chân trn bước vào. Thng bé ng trên chiếc giường nh phòng đu tiên; và ông lão, trong ánh trăng sp ln, có th nhìn rõ nó. Lão nh nhàng nm ly mt bàn chân, gi cho đến khi thng bé thc gic, quay li nhìn lão. ông lão gt đu, thng bé ly chiếc qun dài vt trên ghế cnh giường, mc vào khi còn ngi trên giường. ông lão ra ca, thng bé đi theo. Nó đang ngái ng, lão quàng tay qua vai nó và nói,

“ông xin li”.

“Queva”, thng bé nói.

“Đy là vic mà mt người đàn ông phi làm”. H xung đường đến lu ông lão và sut dc đường, trong bóng ti, nhiu người đi chân trn, vác bum ra thuyn. Khi hai người đến lu ông lão, thng bé xách cái xô đng cun dây, cây lao, cây sào móc; còn ông lão vác ct bum vi lá bum đã qun li.

“ông có mun ung cà phê không?”, thng bé hi.

“Chúng ta đ dng c xung thuyn ri đi ung”. H ung cà phê trong hp đng sa đc ti đim phc v nhng người đánh cá vào sáng sm.

“ông ng có ngon không?”, thng bé hi. Gi thì nó dn tnh táo hơn như th gic ng hng c bám riết ly nó.

“Rt ngon, Manolin à”, ông lão đáp.

“Hôm nay ông cm thy t tin”.

“Cháu cũng thế”, thng bé nói.

“Bây gi cháu phi đi ly cá mòi ca ông cháu ta và s mi tươi ca ông. T ông y mang dng c. ông y chng h mun bt kỳ ai mang bt c th gì”.

“Chúng ta thì khác”, ông lão nói.

“ông đ cháu mang đ ngh k t lúc cháu lên năm”.

“Cháu biết điu đó”, thng bé nói.

“Cháu s v ngay. ông c ung thêm tí na. Chúng ta có th ung chu đây”. Nó đi chân không trên lp san hô đến nhà ướp lnh nơi mi được gi đy. ông lão chm rãi ung cà phê. Đy là tt c thc phm lão có cho mt ngày và lão biết lão nên ung. Đã t lâu, ăn ung đi vi lão tr nên chán ngt và lão không bao gi mang theo ba trưa. Lão có mt chai nước đng mũi thuyn và đy là tt c lão cn trong mt ngày. Lúc này thng bé đã quay li, my con cá mòi và hai miếng mi câu được bc trong t báo, hai người men theo li mòn đến thuyn, chân gim lên lp cát pha si, nâng con thuyn đy xung nước.

“Chúc ông may mn”.

“Chúc cháu may mn”, ông lão nói. Lão tra quai chèo vào cc, nghiêng người ti trước khua mnh mái chèo xung nước; trong bóng ti, lão chèo ra khi bến. Có nhiu chiếc thuyn t các bãi khác ra khơi; ông lão nghe tiếng mái chèo khua nước mc dù lão không th nhìn thy h bi bây gi mt trăng đã khut sau rng đi. Thnh thong, có tiếng ai đó nói trên thuyn. Nhưng hu hết các thuyn đu im lng tr tiếng mái chèo khua nước. H ta rng sau khi ra khi ca bin; mi người đi đến phn đi dương nơi h hy vng tìm thy cá. ông lão biết mình s đi tht xa, đ li mùi đt sau lưng, chèo vào vùng hương tinh khôi ca đi dương ban mai. Lão thy ánh lân quang ca đám rong vùng Nhit lưu trong nước khi lão chèo qua vùng bin mà ngư dân gi là vùng Giếng ln, bi vì đ sâu đy bt thình lình tt xung đến by trăm si nước; h hàng nhà cá đu dn tt ti đó do xoYy nước di thng vào b vách dc ca đáy đi dương. đy tp trung tôm, cá mòi và thnh thong hàng đàn cá mc, sng trong nhng h sâu nht ngoi lên gn mt nước vào ban đêm đ làm mi cho nhng con cá lang thang.

Trong bóng ti, ông lão có th cm nhn bình minh đang đến và lúc chèo, lão nghe thy nhng âm thanh run ry khi đàn cá chun ri mt nước và c tiếng lao xao phát ra t b cánh cng khi chúng lao xao trong bóng ti. Lão rt quý loài cá chun bi chúng là bn gn gũi ca lão trên đi dương. Lão thương cho lũ chim, đc bit là loài nhn đen nh, mng manh c bay và tìm kiếm mãi nhưng hu như chng tìm thy gì; lão nghĩ loài chim sng kh hơn ta tr my cái ging chim k cướp và nhng loài to xác, knh càng. Ti sao to hóa li sinh ra cái ging chim quá xinh xo mng manh như loài nhn bin này trong khi đi dương li có th quá ư nghit ngã?

Đi dương t tế và rt đp. Nhưng nó có th rt đc ác và tráo tr bt thình lình; còn loài chim kia thì phi bay, nhao xung săn mi; và tiếng kêu thng tht, kh khàng ca chúng li quá yếu t gia trùng khơi. Lão luôn nghĩ v bin như lamar, đy là cách người ta gi bin bng tiếng Tây Ban Nha khi h yêu bin. Thnh thong nhng người yêu bin cũng buông li nguyn ra bin nhưng h luôn nói như th bin là ph n. Vài tay đánh cá tr, s dng phao nha làm phao câu và đi thuyn máy, sm được khi gan cá mp được giá, gi bin là el mar, tc ging đc. Chúng nói v bin như mt đi th, mt đa đim hay thm chí là mt k thù. Nhưng ông lão thì luôn nghĩ v bin như v mt ph n, như cái gì đó có th ban phát hay chi gi ơn hu, và nếu bin làm điu ác đc hay tàn bo thì bi l lúc y bin không th nào kìm gi ni. Mt trăng ta chiếu trên bin như th ta chiếu trên cơ th ca người đàn bà, lão nghĩ. Lão buông chèo nhp nhàng, không phi mt nhiu sc bi lão làm ch tc đ ca mình và bi đi dương bình lng tr đôi ch có dòng xoYy. Lão đang đ dòng chy đ đi mt phn ba công vic và khi tri va hng sáng lão thy mình đã đi xa hơn quãng đường lão nghĩ vào thi đim y. Mình đã câu vùng Giếng ln sut c tun nay mà chng bt được mng nào hết, lão nghĩ. Hôm nay mình s ra tn nơi các đàn cá bonito và albacore kiếm ăn và có th con cá ln s quanh qun đâu đy. Trước khi tri sáng rõ, lão buông mi và th thuyn trôi theo dòng chy. Mt con mi đ sâu bn mươi si. Mi th hai sâu ti by mươi lăm si; mi th ba và th tư chìm sâu hút trong làn nước xanh đến đ sâu mt trăm và mt trăm hai mươi lăm si. Mi con mi được móc ngược đu xung, lưỡi câu giu trong thân Tiếng Tây Ban Nha ch mt loài sa. cá, buc cht, khâu k và nhng phn thòi ra ca lưỡi câu, đon cong và mũi nhn, thì được che bng nhng con cá mòi tươi rói. Chúng b móc xuyên qua hai mt to thành na vòng hoa trên cung thép. Không còn phn nào ca lưỡi câu đ con cá ln có th nhn ra ngoi tr hương v thơm lng quyến rũ. Thng bé cho ông lão hai con cá thu nh tươi, thuc loài albacore; lão móc chúng vào hai lưỡi câu sâu nht, chúng nng như th my hòn chì; còn hai lưỡi kia, lão móc mt con nc sòng ln, màu xanh và mt con ng bc đã được s dng hôm trước; nhưng chúng vn còn tt và xâu cá mòi thơm phc giúp chúng ta hương hp dn. Mi dây câu, ln bng cây bút chì c ln, được buc vào mt cái phao bng que g màu xanh lc đ bt kỳ mt cú kéo, mt cú đp nào vào miếng mi cũng khiến phao g chìm xung; mi dây câu còn có hai cun dây dài bn mươi si d phòng sn sàng ni vi các cun khác đ khi cn thiết, con cá có th có hơn ba trăm si dây. Bây gi lão quan sát mũi ca ba chiếc phao g bên mn thuyn, chèo nh đ gi cho my si dây thng đng đến đ sâu cn thiết ca chúng. Tri đã sáng hn và chng my na mt tri s mc lên. Mt tri nhô lên mt bin, ông lão có th nhìn thy nhng thuyn khác, chìm thp trong nước, dàn rng qua dòng chy, phía gn b. Khi mt tri rc r hơn, ánh nng chiếu xung mt nước và lát sau, lúc nó cao hn lên, mt bin phng lng phn chiếu ánh nng di vào mt lão làm đau nhc; lão chèo mà không nhìn vào nó na. Lão nhìn xung nước, theo dõi my si dây được th thng đng xung vùng đen ca đi dương. Lão gi chúng thng hơn bt kỳ mt ai khác, đ mi đ sâu trong vùng nước đen kia s có mt con mi đi đúng ngay đy, nơi lão mun dành cho bt c con cá nào bơi qua. Các tay câu khác thì đ chúng trôi theo dòng chy và đôi khi chúng ch đ sâu sáu mươi thay vì mt trăm si như h m u n . Nhưng, lão nghĩ, mình gi chúng chính xác. Duy ch mình không còn may mn na thôi. Nhưng biết đâu được?

Có th hôm nay. Mi ngày là mt ngày mi. Gp may thì tt hơn. Nhưng mình ưa s chính xác. Đ khi vn may đến thì mình đã sn sàng. Bây gi mt tri đã mc cao được hai tiếng đng h, nó không làm mt lão đau nhiu khi nhìn v hướng Đông na. Gi đây, trong tm mt, ch còn li ba bóng thuyn, mn lún sâu xung nước và mãi tít phía trong b. Sut c đi, bình minh làm but mt ta, lão nghĩ. Nhưng chúng vn còn tinh anh. Vào lúc chiu ti, ta có th nhìn thng vào nó mà không b nhng đm đen trong mt. Bui chiu, ánh nng mnh hơn. Nhưng bui sáng nó làm ta nhc nhi. Ngay khi đó lão thy mt con hi bng tung đôi cánh đen dài lượn trên bu tri trên đu lão. Nó sà xung nhanh, nghiêng cánh chao người ri bay vòng tr li.

“Nó tóm được con gì ri”, ông lão nói ln.

“Nó không ch nhìn đâu”. Lão chèo chm rãi, đu đn tiến v phía con chim đang lượn vòng. Lão không vi, lão cn gi cho nhng si dây thng đng xung. Nhưng lão hơi nhanh hơn dòng nước mt chút trong chng mc lão vn câu đúng, nếu lão không c bám theo con chim thì lão s không chèo nhanh hơn cách lão thường câu. Con chim bay cao hơn, li lượn vòng, đôi cánh bt đng. Ri thình lình nó lao xung, lão thy đàn cá chun tung mình lên khi mt nước, tuyt vng bay trên mt bin.

“Dorado”, ông lão nói ln.

“Cá dorado ln”.

Lão dng chèo, lôi ra si dây câu nh đng mũi thuyn. Dây câu này có đáy thép và lưỡi câu c trung bình, lão móc mi bng mt con mòi. Lão buông câu qua mn thuyn ri buc nó vào cái khoen đng sau lái. Lão tiếp tc móc mi lưỡi câu khác ri vn đ nó cun như thế trong bóng mát mũi thuyn. Lão quay li chèo và trông chng con chim có si cánh đen rng bây gi đang sà thp xung kiếm mi trên mt nước. Khi lão quan sát, con chim li nhào xung, nghiêng cánh ling ri đp lon x, bt lc khi bám theo đàn cá chun. ông lão có th nhìn thy mt nước kh cun lên ch đàn cá dorado ln nhao người đui theo by cá chun đang ln trn. Đám cá dorado đang ct xuyên vùng nước bên dưới đường bay ca đàn cá, lao hết tc lc đi đàn cá rơi xung. Đàn cá dorado ln, lão nghĩ. Chúng dàn rng ra, lũ cá chun có ít cơ hi trn thoát. Con chim cũng không có cơ hi. Đàn cá chun quá ln so vi nó, v li chúng lao đi rt nhanh. Lão nhìn theo đàn cá chun c phóng lên ln xung và nhng cú chao mình vô ích ca con chim. Đàn cá y đã ri xa ta, lão nghĩ. Chúng di chuyn nhanh quá và xa quá. Nhưng chc chn ta s tóm được mt chú đi lc và có l con cá ln ca ta hn quanh qun bên chúng. Con cá ln ca ta hn đang đâu đó. Bây gi nhng đám mây trên đt lin đùn lên ta nhng qu núi và b bin ch còn là mt vt xanh dài vi rng đi xanh thm đng sau nó. Gi đây, mt nước xanh thm, thm đến ni như ng sang màu tím. Khi nhìn xung, lão thy nhng vt rêu đ trong làn nước ti sm và bây gi mt tri lp lánh nhng tia sáng kỳ l. Lão dõi theo my si dây câu đ thy chúng chy thng xung ngút khi tm mt trong đáy nước và lão hnh phúc khi thy nhiu rêu bin, bi đy là du hiu có cá. ánh sáng kỳ l ca mt tri chiếu vào làn nước cho thy gi đây mt tri Prev Page 19 Next đã lên cao hơn, có nghĩa thi tiết thun; c hình thù ca nhng đám mây trên đt lin kia cũng báo hiu điu đó. Nhưng gi thì con chim đã gn như khut khi tm mt, trên mt nước chng còn gì na, ngoi tr nhng vt rong Sargaso vàng ch, bc màu dưới nng tri và cái cơ th nung núc, đ tía, nhão nht, sc s đ màu ca mt con sa đang lnh bnh bên mn thuyn. Nó nghiêng mình ri tr người li ngay ngn. Nó háo hc trôi đi ta cái bong bóng xà phòng, kéo theo nhng si tua dài gn mt mét màu đ tía chết chóc ngm trong nước.

“Agua mala”, lão nói.

“Đ điếm”. T nơi kh đưa mái chèo, lão nhìn xung nước và thy nhng con cá nh có cùng màu vi đám si tua đang bơi gia chúng và c dưới cái bóng nh mà con sa kia to ra khi trôi đi. Lũ cá y có kh năng đ kháng vi nc đc sa. Nhưng con người thì không và có do my si tua y vướng vào dây câu, bám đó, đ tía, nhn nht ri trong lúc xoay x vi con cá ông lão đã chm phi làm c cánh tay ln bàn tay nhc nhi như th khi chm phi mt dây trường xuân đc hay loài si đc. Ch khác là cht đc t sa agua mala khuếch tán nhanh hơn, ta nhát roi qut vt xung. Cái ging sa lp lánh ngũ sc trông tht đp. Nhưng chúng là loài man trá nht đi dương, ông lão thích nhìn nhng con rùa bin ln xơi tht chúng. Loài rùa nhìn thy, tiếp cn chúng trc din, ri nhm nghin mt đ che chn toàn thân đon xông ti chén sch c m tua ln người ngm ca chúng. ông lão ưa nhìn loài rùa chén tht chúng và lão thích gim nát khi chúng b bão đánh git vào b đ nghe tiếng lp bp khi b gim lên và nhng mnh sa lt st nát ra dưới bàn chân. Lão yêu ging rùa xanh, lưng khòm, duyên dáng, nhanh nhn và giá tr ln ca chúng; lão có tình cm sung sã theo kiu bè bn vi cái ging to đu, nng n, đn đn, da vàng phía trong mai, giao cu theo kiu kỳ quc và h hi chén tht sa vi đôi mt nhm tt y.

Lão chng còn l gì v ging rùa y na bi đã nhiu năm làm ngh săn rùa. Lão xót thương cho c h hàng nhà chúng, thm chí c vi loài lưng hp khng l, dài bng chiếc thuyn và cân nng c tn. Hu hết mi người đu ác đc vi rùa bi trái tim rùa vn đp trong nhiu gi sau khi đã b x tht phanh thây. Nhưng lão nghĩ, trái tim ta cũng như vy, k c đôi chân và đôi tay cũng ging ca chúng. Lão ăn nhng qu trng rùa trng đ tăng thêm sc lc. Lão ăn sut c tháng năm đ đến tháng chín, tháng mười khe lên đi con cá ln tht s. Hng ngày lão cũng ung mt lá du gan cá mp cái thùng ln trong căn lu nơi nhiu ngư dân ct dng c. Ch du y dành cho bt c ngư dân nào mun. Đa phn trong s h ghét mùi v ca nó. Nhưng điu đó thì chng có t hơn vic phi thc dy vào đúng cái gi đ ra khơi, hơn na nó chng cm lnh, cúm và rt tt cho c th lc. Bây gi ông lão nhìn lên và thy con chim li lượn vòng.

“Nó tìm thy cá”, lão nói ln. Không có con cá chun nào tung mình lên mt bin và cũng chng có con cá mi nào lượn l. Nhưng khi ông lão quan sát, mt con cá thu nh phóng lên, vn mình, lao đu xung nước. Con cá lp lánh trong ánh nng, sau khi nó rơi xung thì ln lượt nhiu con khác nhy lên, chúng túa ra khp mi hướng, quy tung nước, phóng nhng bước dài đui theo con mi. Chúng quây tròn con mi và xâu xé. Nếu chúng không bơi nhanh quá thì mình s đui kp, ông lão nghĩ và nhìn đàn cá quy tung bt nước trng xóa, con chim bây gi buông mình sà xung đàn cá mi do hong s nên đã tri hn lên mt nước.

“Con chim được vic tht”, ông lão nói. Ch khi y si dây đuôi thuyn git git dưới chân, nơi lão buc h; lão buông tay chèo và cm thy đ nng ca mt chú cá thu nh đang git git khi lão nm cht si dây, t t kéo vào. Sc giãy gia tăng lên khi lão kéo đến gn và có th nhìn thy sng lưng xanh thm ca con cá trong làn nước và c màu vàng bên sườn nó trước khi lão kéo bng nó lên đưa qua mn vào thuyn. Con cá nm phía đuôi thuyn, trong ánh nng, trùi trũi như mt viên đn; đôi mt to đ đn ca nó li ra khi cái đuôi gn gh c qut, ny liên hi trên ván thuyn tìm li thoát. Đng lòng trc n, ông lão nn vào đu nó ri đá cái thân hãy còn run ry vào dưới tm ván sau lái.

“Cá thu”, lão nói ln.

“Nó s là con mi tuyt ho. Gn năm ki lô ch chng chơi”. Lão không nh ln đu tiên lão nói to mt mình như thế là t bao gi. Ngày xưa khi li thi mt mình, lão thường hát; thnh thong lão hát vào ban đêm cô đơn trong phiên trc lái trên nhng chiếc thuyn bum đánh cá hay thuyn săn rùa. Có l lão bt đu nói ln khi ch có mt mình, khi thng bé ra đi. Nhưng lão không nh. Ngày lão và thng bé còn câu cùng nhau, hai ông cháu ch nói khi tht cn thiết. H nói vào ban đêm hay nhng khi tri đ gió mưa. Nhng người đi bin kiêng nói chuyn nhm; ông lão luôn thc hin và tôn trng điu đó. Nhưng gi thì lão đã nói rõ ln ý nghĩ ca mình hng bao nhiêu ln bi chng còn ai có th nghe thy đ bc mình.

“Nếu người khác nghe mình nói ln thì chc h nghĩ mình điên mt”, lão nói ln.

“Nhưng vì không điên nên mình chng quan tâm. Cánh nhà giàu có radio đ bu bn trên thuyn và ngay c trên sân bóng na”. Gi thì không phi là lúc nghĩ v bóng biếc, lão nghĩ. Gi là lúc ch nghĩ v mt điu duy nht. Ta sinh ra đ làm gì? Chc là có mt con ln qun quanh đàn cá y, lão nghĩ. Mình ch tóm được mt tên đi lc trong đàn cá thu đang kiếm mi. Nhưng chúng di chuyn rt nhanh và đã đi quá xa.

Mi vt xut hin trên mt bin hôm nay sao li c vùn vt chun v hướng Đông Bc. Có phi là ti gi khc trong ngày? Hay đy là du hiu ca thi tiết mà mình không biết? Bây gi lão không còn nhìn thy vin xanh ca b mà ch còn thy đnh ca my ngn đi trng xóa như th ph đy tuyết, c nhng đám mây ta như ngn núi tuyết đùn cao bên trên chúng. Bin đen ngòm, ánh nng to thành nhng hình lăng tr trong nước. Nhng cm rong b dày đc bây gi đã b nhòa đi bi mt tri lên cao và ánh sáng ch còn là nhng khi lăng tr đ s trong làn nước thm; nơi my si dây câu ca lão chìm sâu xung đáy, lão thy, sâu hơn c ngàn rưỡi mét. Đàn cá thu, dân chài gi tt c h hàng nhà cá này như thế và ch phân bit tên chúng khi mang đi bán hoc đi cá mi, li ln sâu xung nước. Bây gi mt tri nóng bng, ông lão cm thy cái nóng ri trên gáy và m hôi ta xung lưng khi lão chèo. Lão nghĩ mình có th đ thuyn trôi và chp mt mt chc trong lúc qun mt đu dây câu vào ngón chân đ nó đánh thc mình dy. Nhưng hôm nay đã tám mươi lăm ngày và mình vn đ sc đ câu sut c ngày. Đúng lúc y, quan sát my si dây, lão thy mt trong my cái phao xanh chìm nhanh xung.

“Nào”, lão nói.

“Nào”, và thu mái chèo, tránh đ va vào mn thuyn. Lão vươn tay phi kh cm si dây bng ngón tr và ngón cái. Lão không cm thy sc kéo hay đ nng nào và lão c thn trng gi si dây như thế. Lát sau, s tiếp xúc li xut hin. Ln này là mt cú kéo thăm dò, không dt khoát và cũng chng mnh m tí nào; lão biết ngay đy là con gì. Cách xa mt trăm si nước, con cá kiếm đang ăn đám cá mòi che đu mũi và thân lưỡi câu nơi phn lưỡi câu thòi ra khi đu ca con cá thu mi nh. ông lão gi h si dây, tay trái nh nhàng tháo nó khi phao g. Lúc này lão có th đ nó d dàng lướt qua my ngón tay đ con cá không cm thy chút vướng víu gì na. Vào tháng này, xa b đến thế, hn nó là con cá khng l, lão nghĩ. Đp mi đi, cá. Đp mi đi. Xin hãy đp mi đi. Chúng mi tươi ngon làm sao trong làn nước lnh, ti om nơi mày cách gn hai trăm mét. Hãy lượn mt vòng trong làn nước ti và quay li đp mi đi. Lão cm thy mt cú git nh ri mt nhát kéo mnh hơn khi cái đu ca con cá mòi hn là khó rt ra khi lưỡi câu. Lát sau hoàn toàn im ng.

“Tiếp tc đi”, ông lão nói ln.

“Hãy quay li. Th ngi xem. Chúng không hp dn sao? n ngay đi, c con cá thu na. Cng, mát lnh và hp dn. Đng xu h cá à. n chúng đi”. Lão cm si dây gia ngón cái và ngón tr ch đi, theo dõi nó và my dây câu khác trong cùng lúc, phòng trường hp con cá bơi lên hay ln sâu xung. Thoáng chc, dây câu y li b kéo nh.

“Nó sp đp mi”, ông lão nói ln.

“Xin Chúa hãy giúp nó đp mi”. Nhưng con cá không đp. Nó b đi, ông lão cm thy chng chếnh.

“Nó không th đi”, lão nói.

“Chúa biết là nó không th đi. Nó đang lượn vòng. Có l trước đây nó đã b dính câu nên nó nh đôi điu v chuyn y”. Lúc y lão cm thy si dây kh git, lão hn h.

“Nó ch lượn mt vòng thôi mà”, lão nói.

“Nó s cn câu”. Lão sung sướng cm nhn cái git kh và ri lão thy cái gì đó nng chch, căng, không th nào tưởng tượng ni. Đy là đ nng ca con cá và lão đ si dây tun xung, xung, xung mãi hết cun dây đu tiên trong s hai cun dây d tr. Khi si dây tut xung, lướt nh qua my ngón tay, lão vn cm thy đ cc nng mc dù áp lc ca ngón cái và ngón tr ca lão hu như ch là con s không.

“Mt con cá ra trò”, lão nói.

“Bây gi lưỡi câu đã được ngm trong ming và nó đang lôi đi”. Lát na nó s lượn li và nut, lão nghĩ. Lão không nói ra điu y bi lão biết nếu người ta nói ra điu tt lành thì nó s không xy ra. Lão biết đy là con cá khng l và lão hình dung nó bơi trong vùng nước ti, ming cp ngang con cá thu. Vào lúc đó, lão cm thy nó ngng di chuyn nhưng sc nng vn c trĩu xung. Ri sc nng gia tăng, lão ni thêm dây. Lão dùng ngón cái và ngón tr c níu si dây li mt lúc nhưng sc nng vn không ngng tăng lên, lôi tut si dây xung.

“Nó đã đp mi”, lão nói.

“Gi thì ta s đ cho nó nut hn”. Vn đ si dây tun qua my ngón tay, lão dùng tay trái ni đu si dây vào c hai cun dây d tr kia. Lúc này lão đã sn sàng. Lão đã có ba cun dây d tr vi tng chiu dài là mt trăm hai mươi si cùng vi cun lão đang s dng.

“Nut thêm tí na đi”, lão nói.

“Nut ngay đi”. Nut làm sao đ mũi lưỡi câu đâm vào tim và giết chết mày, lão nghĩ. Hãy ngoan ngoãn tri lên đ tao cm php mũi lao này. n thôi. Mày sn sàng chưa? Đánh chén như thế là đã đ ri ch?

“Nào!”, lão nói ln và dùng c hai tay kéo mnh được chng mt mét dây ri li kéo, kéo na, tay n tiếp tay kia, dn hết sc mnh ca cánh tay và ca c cơ th lên si dây. Nhưng chng được gì, con cá vn chm rãi bơi đi và ông lão thì chng th nhúc nhích ni nó du ch mt phân. Dây câu ca lão rt bn, được bn đ câu cá ln; lão kéo căng si dây qua lưng cho đến lúc nhng git nước lăn ra khi nó. Thoáng chc, si dây bt đu phát ra nhng âm thanh trm trm trong làn nước và lão vn gi cht, tì lên ch ngi chèo thuyn, ưỡn người ra sau và kéo. Con thuyn bt đu t t tiến v hướng Tây Bc. Con cá vn mt mc bơi đi và h di chuyn chm chm trên mt bin phng lng. Nhng cái mi khác vn còn dưới nước nhưng lão chng biết xoay x ra sao na.

“Giá mà ta có thng bé”, ông lão nói ln.

“Ta đang b con cá kéo đi và ta là cái cc kéo thuyn. Ta có th buc si dây li. Nhưng như thế con cá s bt đt. Mình phi gi si dây cho đến lúc sc tàn lc kit và ni thêm dây khi nó cn. Đi ơn Chúa, nó c bơi ngang ch không ln xung”.

“Mình s làm gì nếu nó quyết đnh ln xung, mình không biết. Mình s làm gì nếu nó ln xung và chết, mình cũng không biết. Nhưng mình s làm cái gì đó. Có nhiu th mình có th làm”. Lão tì si dây vào lưng và nhìn đ nghiêng ca nó trên mt nước, con thuyn c lng thng trôi v hướng Tây Bc. Thế này s giết nó, lão nghĩ. Nó không th c kéo mãi thế này. Nhưng bn gi sau, con cá vn bình thn bơi ra khơi, kéo theo chiếc thuyn và c ông lão đang gi cht si dây vt qua lưng.

“Mình câu được nó vào quãng trưa”, lão nói.

“Nhưng mình chưa được nhìn thy nó”. Lão đã đy chiếc mũ rơm sp mnh xung đu trước lúc câu được con cá, cái mũ ca đau trán lão. Lão cũng khát nước bèn quì gi xung, cn thn không làm git si dây, rán vươn người qu tay v phía mũi thuyn lôi ra chai nước. Lão m np, ung mt ngm. Ri lão ta lưng vào mũi thuyn. Lão ngi ngh trên đng ct bum, c không nghĩ ngi điu gì, ngoi tr vic chu đng. Khi nhìn v phía sau, lão không còn thy bóng dáng đt lin đâu na. Chng có gì khác đâu, lão nghĩ. Mình luôn có th quay v da vào ánh đèn t Havana. Còn hai gi na mt tri mi ln và có l con cá s tri lên trước lúc tri ti. Nếu chưa ngoi lên thì có l nó s ngoi lên khi trăng mc. Nếu cũng không thì chc bình minh nó s ni lên. Mình không b chut rút và mình cm thy khe mnh. Chính nó đã b lưỡi câu móc vào ming. Nhưng th hi có con cá nào kéo được như nó. Ming nó hn ngm cht đon dây thép. Mình ước mình có th nhìn thy nó. oec chi mình có th nhìn thy nó du ch mt ln đ biết đi th ca mình là ai. Con cá chng h gim tc đ và đi hướng sut đêm y như lão có th xác đnh bng cách quan sát các vì sao. Tri lnh sau lúc mt tri ln và m hôi ca lão khô lnh trên lưng, trên cánh tay và c đôi chân già nua ca lão. Lúc ban ngày, lão đã ly cái bao ti đy thùng đng mi ra tri phơi khô. Sau khi mt tri ln, lão ct nó quanh c, đ ph xung lưng và bây gi lão cn thn chèn nó xung dưới si dây vt qua vai. Cái bao lót dưới si dây và lão tìm cách ta vào mn thuyn đ cơ th bt căng thng. Tư thế y thc ra cũng ch bt được đôi phn, nhưng lão nghĩ là rt thoi mái. Ta chng th làm gì được nó và nó cũng chng làm gì được ta, lão nghĩ. Chng làm được gì nếu nó c kéo mãi thế này. Mt ln lão đng dy, đái qua mn thuyn, ngước nhìn sao kim tra hướng đi. T vai lão, si dây như th mt đường lân tinh dài xuyên thng làn nước. Bây gi h di chuyn chm và ánh đin Havana cũng không quá rõ, vy là lão biết dòng nước hn đang đưa h v hướng Đông. Nếu mình không còn thy ánh sáng Havana thì chc chúng mình đang tiến xa v phía Đông, lão nghĩ. Vì nếu con cá c gi đúng hướng ca nó thì mình phi thy Havana thêm mt lúc na. Mình không rõ my trn đu bóng chày gii ngoi hng hôm nay ra sao na, lão nghĩ. Có mt chiếc rađiô khi đi câu như thế này thì tht tuyt diu. Ri lão nghĩ, c phi nghĩ mãi v nó. Nghĩ v cái vic mày đang làm. Mày ch có làm điu gì ngu ngc. Lát sau lão nói ln.

c chi mình có thng bé. Đ giúp mình và chng kiến cái cnh này”. Con người ta không nên sng mt mình khi tui đã xế bóng, lão nghĩ. Nhưng không th nào tránh khi. Mình phi nh ăn con thu trước lúc nó hng đ gi sc khe. Hãy nh, dù mày chng mun ăn tí nào, mày phi ăn nó vào sáng mai. Nh đy, lão t nh. Sut đêm y, hai con cá heo bơi đến gn thuyn, lão có th nghe tiếng chúng tr mình và th. Lão có th nhn biết s khác nhau gia tiếng th dc ca con đc và tiếng th dài ca con cái.

“Chúng tht đáng yêu”, lão nói.

“Chúng chơi đùa, nghch ngm và yêu nhau. Chúng là anh em ca ta như đàn cá chun kia vy”. Ri lão bt đu Yi ngi cho con cá ln mà lão đã câu. Nó tuyt vi, kỳ l và tui tác ca nó là sao nh, lão nghĩ. Chưa bao gi mình gp mt con cá nào kiêu hùng và hành đng quá đi kỳ l như nó. Có l nó cũng tha khôn ngoan đ không nhy lên. Bi nếu c phóng lên hoc lao chy thì nó có th hy hoi mình. Nhưng chc trước kia cu cu đã nhiu ln nếm mùi dây câu nên đã biết đây là cách chiến đu tt nht. Nó không th biết ch có mi mt người duy nht đang đương đu vi nó và cũng chng hay rng đy là mt lão già. Nhưng cu cu đúng là chú cá vĩ đi và s vĩ đi y còn được th hin phn tht nơi ch nếu tht nó hãy còn tươi khi được mang đến đó. Cu cu đp mi ht mt trang nam t và cái cách cu cu kéo cũng là ca đng hào hoa; cu cu chng c không mt chút hong s. Ta phân vân chng biết nó có mưu đ gì không hay cũng ch c g gc như cái thân ca ta thôi? Lão nh ln lão câu được mt con trong cp cá kiếm. Con đc luôn đ con cái ăn trước và khi b dính câu, con cái giãy gia kinh hoàng, tuyt vng vy vùng thoát thân mnh đến ni chng my chc đã kit sc, sut thi gian đó, con đc luôn bên bn, bơi qua bơi li dưới si dây và lượn tròn cùng bn trên mt nước. Nó bơi gn đến ni ông lão s nó có th tin phăng si dây câu bng cái đuôi có hình dáng, kích c và sc ta lưỡi hái. Khi ông lão móc con cá cái, gi cht cái kiếm xù xì ta giy nhám ca nó và vung chày qut vào đnh đu cho đến khi da nó chuyn sang màu như màu thy ngân tráng phía sau gương, và ri vi s tr giúp ca thng bé, lão lôi con cá lên thuyn trong lúc con cá đc vn c sán li bên mn thuyn. Ri trong lúc lão đang ra si dây câu và xem xét li cây lao, con cá đc tung mình nhy vt lên lng lơ trong không trung bên cnh chiếc thuyn đ xem con cá cái đâu, ri rơi ln sâu xung; đôi cánh màu đ hng, tc đôi vây hai bên ngc, xòe rng phô hết ra nhng đường sc đ hng rng. Nó tht đp, ông lão nh, và nó thy chung. Đy là chuyn bun nht mà mình tng chng kiến qua đôi cá y, ông lão nghĩ. Thng bé cũng bun và bn mình cu xin nó tha th trước khi vi x tht nó.

“Giá mà thng bé đây”, lão nói ln ri tr người tì vào ch ván un cong phía trước mũi thuyn và cm nhn được sc mnh ca con cá khng l qua si dây lão gi vt qua vai, đang đu đu tiến theo hướng nó la chn.

Mt khi mình đã gi mo thì vic con cá chn mt li thoát là rt tha đáng, ông lão nghĩ. S la chn ca nó là trong vùng nước sâu thm, ti om, cách xa hết thy nhng lưỡi câu, cm by, la lc. Còn mình thì li chn li đến tìm nó nơi cách xa vi loài người. Cách xa tt c loài người trên trái đt. Bây gi mình và nó dính cht vào nhau k t bui trưa. Và chng có ai giúp đ mình hoc nó. L ra ta đng làm ngư dân, lão nghĩ. Nhưng đy là vic ta sinh ra đ làm. Ta phi nh k là phi ăn con cá thu sau khi tri sáng. Vào lúc gn sáng, có con gì đó đp mt trong my miếng mi phía sau lão. Lão nghe tiếng phao g gãy và si dây bt đu b kéo xung, qua mn thuyn. Trong bóng ti, lão rút con dao trong v ra, dn hết trng lc lên vai trái, ngã người ct si dây vướng vào mu g mép trên mn thuyn. Ri lão ct đến si dây gn đy và trong bóng ti, lão ni đu dây ca các cun d tr li. Lão ni rt điêu luyn ch vi mt bàn tay ri gim chân lên gi khi lão tht cht múi ni. Bây gi lão đã có sáu cun dây d tr, bn cun t hai cái mi lão đã ct b và hai cun t miếng mi con cá đang tha, tt c đã được ni vào nhau. Khi tri sáng rõ, lão nghĩ, mình s xem xét miếng mi bn mươi si và cũng s ct b đ ni nhng cun dây d tr. Mình s b mt hai trăm si dây Catalan loi tt, lưỡi câu và c chì na.

S tài sn y có th được bù đp. Nhưng cái gì s đn bù ni con cá này nếu mình câu được vài con cá khác và chúng s làm đt si dây kia? Gi thì mình không rõ con cá đp mi kia thuc loi gì. Có th đy là mt con cá kiếm, mt con mõm ln hay mt con cá mp. Mình không nhn ra. Mình phi rũ b nó quá nhanh. Lão nói ln,

“Giá như mình có thng bé”. Nhưng mày không có thng bé đâu, lão nghĩ. Mày ch có mt thân mt mình và tt hơn là mày nên quay li vi si dây câu còn li kia, ti hay không ti thì cũng phi ct phăng nó đi ri ni nt hai cun dây d tr li. Lão làm như thế. Trong bóng ti, công vic qu khó khăn và mt do con cá lng lên kéo lão ngã sp mt xung, đt mt vt bên dưới mt. Máu r xung má lão. Nhưng nó đông li và khô trước khi bò đến cm, lão ln v phía mũi thuyn, ta lưng vào mn. Lão chnh li cái bao và thn trng nhích si dây đ nó hn sang vùng vai khác, gi và dùng vai neo cht; lão cn thn dò sc kéo ca con cá ri nhúng tay xung nước xem tc đ thuyn. Mình không rõ nó nhy lên đ làm gì, lão nghĩ. Đon dây thép đáy hn quét trên mm lưng đ s ca nó. Chc chn lưng nó không th đau bng lưng mình đâu. Nhưng nó không th c kéo mãi con thuyn như thế được du cho nó khng l đến mc nào. Gi thì mình đã dn sch mi th vướng víu và mình li có c đng dây d tr; con người ta ch cn có thế thôi.

“Cá này”, lão du ging nói,

“tao s cm c vi mày cho đến chết”. Nó cũng s cm c vi mình, mình chc thế, ông lão nghĩ ri đi tri sáng. Gi đây trước khi tri sáng, không khí lnh lo, lão nép sát mn thuyn tìm hơi m. Mình có th chu đng lâu như nó, lão nghĩ. Và trong ánh bình minh, si dây câu kéo dài, chếch đâm xung nước. Con thuyn vn mt mc thng tiến và khi mt tri hé lên, tia nng đu tiên đu lên vai phi lão.

“Nó bơi v phương Bc”, ông lão nói. Dòng nước s cun ta dt xa v phương đông, lão nghĩ. Mình mong nó xuôi theo dòng nước. Lúc y chng t nó đã thm mt. Khi mt tri lên cao hơn, ông lão nhn thy con cá vn chưa mt. Ch có mt du hiu đáng mng duy nht. Đ chếch ca si dây cho thy nó không còn bơi sâu na. Du hiu y không thc s có nghĩa con cá s nhy lên. Nhưng nó có th.

“Cu Chúa làm nó nhy lên”, ông lão nói.

“Mình còn đ dây đ chinh phc nó”. Có l nếu ta kéo căng dây mt tí thì nó s b đau và nhy lên, lão nghĩ. Bây gi đã ban ngày ban mt, nó c nhy lên đi đ nhng chiếc túi dc theo xương sng cha đy không khí khiến nó không th ln sâu xung chết. Lão c kéo, nhưng si dây vn c căng đến mc chun b đt tung như t lúc lão mi câu được con cá và khi ưỡn người ra đ kéo, lão cm nhn được sc cn y và biết là mình không th dn thêm lc vào đó. Mình không nên git mnh, lão nghĩ. Mi cú git s ni rng thêm ch lưỡi câu móc vào ri khi nhy lên, con cá có th tut thoát. Du sao thì mt tri đã làm mình d chu hơn và ln này thì mình không phi nhìn trc din v phía mt tri. Nhng mng rong bin màu vàng bám vào dây câu nhưng lão biết chúng ch làm tăng thêm sc cn, lão hài lòng. Đy là ging rong vàng vùng Nhit lưu, ban đêm ta nhiu lân tinh.

“Cá này”, lão nói,

“tao rt yêu và ngưỡng m mày. Nhưng tao s giết mày trước khi ngày kết thúc”. Ta hãy hy vng thế, lão nghĩ. T phương Bc, mt con chim nh bay v phía thuyn. Nó thuc ging warbler và bay rt thp trên mt nước. ông lão có th nhn thy con chim đã thm mt. Con chim bay đến đuôi thuyn, đu xung. Lát sau nó lượn vòng quanh đu ông lão và đáp xung si dây nơi nó cm thy thoi mái hơn.

“Mày bao nhiêu tui ri?”, ông lão hi con chim.

“Có phi đây là chuyến đi đu tiên ca mày không?” Con chim nhìn lão khi lão nói. Nó thm chí đã quá mt đ kim tra si dây và khi đôi chân mnh mai đáp nhanh trên si dây, con chim lo đo.

“Nó chc đy”, lão bo con chim.

“Nó chc lm. Sau mt đêm lng gió l ra mày chưa mt mi phi. Loài chim nào sp đến đây?” Đám diu hâu, lão nghĩ, s ra khơi săn chúng. Nhưng lão không nói điu y vi con chim bi làm sao mà nó có th hiu được lão và đâu có th lp tc hiu ngay được lũ diu hâu.

“C ngh ngơi thoi mái đi, chú chim nh”, lão nói.

“Ri bay vào b, tn hưởng vn may như bt kỳ con người, con chim hay con cá nào”. Con chim khuyến khích lão nói chuyn bi sut đêm lưng lão đã tê cng còn bây gi thì thc s nhc nhi.

“Hãy li nhà ta nếu chú mày mun, chim à”, lão nói.

“Ta ly làm tiếc là không th giương bum nương theo làn gió nh đang thi đưa chú mày vào đt lin. Bi ta đang bn tiếp mt người bn”. Đúng lúc y, bt thình lình con cá git mnh, kéo lão ngã sp xung mũi thuyn và suýt lôi lão xung bin nếu lão không gng hết sc níu gi và ni thêm dây. Con chim bay vt lên khi si dây git mnh và ông lão thm chí cũng không nhìn thy nó bay đi. Lão thn trng đưa tay phi s si dây và thy bàn tay mình đang chy máu.

“Đúng là có cái gì đó làm đau nó”, lão nói ln và kéo dây li đ xem có th lay chuyn được con cá không. Nhưng khi ráng đến đim căng nht thì lão đành gi cht và quay li chng đ sc kéo ca si dây.

“Gi thì mày sp nếm mùi ri đy, cá à”, lão nói.

“Và ly Chúa, c tao cũng vy”. Lúc này lão nhìn quanh tìm con chim bi l lão mun có nó làm bè bn. Con chim đã bay đi. Mày không chu lâu vi tao ri, lão nghĩ. Nhưng sut đon đường vào b mày s chu gian nan hơn đy. Làm sao mà mình li đ con cá ct đt tay bng cú quy chp nhoáng y? Hn mình đang hóa ngu đn ri. Hay có l ti mình mi nhìn con chim và nghĩ v nó. Gi đây mình s tp trung vào vic ca mình và lát na mình phi ăn con thu đ không b đui sc.

“Mình ước thng bé đây và có mt ít mui”, lão nói ln. Chuyn si dây nng trĩu sang vai trái và cn thn quì xung, lão ra bàn tay trong đi dương ri ngâm chng hơn mt phút, mt nhìn nhng vt máu loang ra và s di chuyn đu đu ca mt nước táp vào tay khi con thuyn trôi đi.

“Nó đã chm lm ri”, lão nói. ông lão hn thích ngâm tay trong nước mn thêm lát na nhưng lão s con cá li thình lình quy, lão đng dy, gượng gi thăng bng và đưa bàn tay ra đón ánh nng. Ch mt cú giãy ny lên là đã ct đt tht da lão. Mà nó li nhm đúng cái phn hot đng ca bàn tay. Lão biết lão cn đôi tay cho đến khi trn đu này kết thúc và lão li càng không mun b ca đt trước khi trn đu bt đu.

“Nào”, lão nói khi bàn tay đã khô.

“Mình phi ăn con thu nh. Mình có th ly cái móc khu nó ra và c ngi đây ăn cho thoi mái”. Lão quì xung, tìm con thu dưới đuôi thuyn, dùng cái móc g nó ra khi đng dây d, kéo v phía mình. Vn gi si dây bên vai trái, dn lc lên bàn tay trái và cánh tay, lão g con cá thu ra khi cái móc và đt cái móc v v trí cũ. Lão tì đu gi lên con cá, ct dc nhng miếng tht đ thm t sau đu đến đuôi. Tht cá được rch theo hình ch V, lão tiếp tc x t sng lưng xung rìa vùng bng. Khi ct được sáu lát lão tri chúng ra trên tm g đng mũi thuyn, chùi con dao vào qun, nhc cái đuôi kéo theo c phn còn li ca con cá qung ra ngoài thuyn.

“Mình không chc là có th ăn hết c miếng cá”, lão nói ri đưa dao ct đôi mt khúc tht. Lão cm thy si dây vn kéo mnh đu và bàn tay trái ca lão đã b chut rút. Lão bc bi nhìn bàn tay qup cht ly si dây câu nng.

“Tay tiếc quái qu gì mày”, lão nói.

“Nếu mun thì mày c co qup đi. Biến thành cái vut y. Cũng s chng làm mày tt lành hơn gì đâu”. Thế đy, lão nghĩ ri nhìn làn nước đen ngòm ch si dây chếch xung. n cá ngay đi, nó s ly li sc lc cho bàn tay. Đy không phi li ca bàn tay bi mày đã cm c quá lâu vi con cá. Nhưng mày vn có th đương đu vi con cá mãi mãi. n con thu đi thôi. Lão nht mt miếng, đút vào ming, t t nhai. Cũng chng đến ni nào. Nhai tht k, lão nghĩ và nut hết nước. S không t nếu được ăn kèm vi mt qu qut nh, vi chanh hoc vi mui.

“Mày cm thy thế nào ri h tay?”, lão hi bàn tay b chut rút cng đến mc gn như là bàn tay ca cái xác chết lnh ngt.

“Vì mày, tao s c ăn thêm mt ít”. Lão ăn phn còn li ca khúc tht đã ct ra lúc nãy. Lão nhai cn thn ri nh b da.

“Thế nào ri h tay? Hay hãy còn quá sm đ hoàn hn?” Lão ly c miếng tht dài khác và nhai nó.

“Con cá này chc tht và nhiu máu”, lão nghĩ.

“Mình may mà tóm được nó thay vì đám cá dorado kia. Tht cá dorado ngt quá. Con cá này tht không ngt nhưng cht b dưỡng trong nó thì nhiu và vn ngon sau khi chết”. Du sao thì thc tin cũng luôn thng mi gi đnh, lão nghĩ. oec chi mình có được ít mui. Mình không rõ liu mt tri s làm hng hoc sy khô s cá còn li, vy nên tt hơn là chén tt du cho cái bng không đói. Con cá bình tĩnh và kiên cường. Mình s ăn hết c ch cá này ri mình s sn sàng.

“Hãy kiên nhn, tay à”, lão nói.

“Tao làm điu này vì mày đy”. Giá mà ta có th cho con cá ăn, lão nghĩ. Nó là người anh em ca ta. Nhưng ta phi giết nó và gi gìn sc khe đ làm điu đó. T tn và t mn, lão ăn hết sch nhng miếng cá hình ch V. Lão đng dy, chùi tay vào qun.

“Nào”, lão nói.

“Tay này, mày có th buông si dây ra được ri đó, tao s điu khin nó vi mi bàn tay phi cho đến khi mày t b cái trò ng ngn y”. Lão gim chân trái lên si dây nng mà bàn tay phi đã nm giưỡn người làm gim bt sc nng dn lên lưng lão.

“Xin Chúa hãy giúp con tr b cái chng chut rút này đi”, lão nói.

“Bi l con không biết ri đây con cá s làm gì”. Nhưng dường như nó c đim tĩnh, lão nghĩ, thc hin kế hoch ca mình. Nhưng kế hoch ca nó là gì, lão thm nh. Thế còn kế hoch ca ta? Ca ta, ta phi ng biến kp thi vi nó bi kích thước khng l y. Nếu nó nhy lên thì ta có th giết nó. Nhưng sao nó c mãi dưới đó. Vy thì ta cũng s cm c luôn vi nó dưới đó mãi mãi. Lão xát bàn tay b chut rút vào qun dài và c c đng my ngón tay. Song nó vn không dui ra. Có l mt tri s làm nó dui, lão nghĩ. Có l nó s li c đng khi ch tht cá thu sng b dưỡng y được tiêu hóa. Nếu phi s dng nó thì ta s c m bng bt c giá nào. Nhưng bây gi ta chưa mun dùng sc vi nó. C đ nó t dui ra và quay li vi chc năng ca chính mình. Tình thc ti qua ta đã lm dng nó quá mc khi l ra nó cn được ngh ngơi, không vướng mc vi m dây d kia.

Lão nhìn quanh bin và biết lúc này lão cô đơn biết nhường nào. Nhưng lão vn có th nhìn thy nhng khi hình tr trong làn nước đen sm sâu hoYy, c si dây câu thng chếch phía trước mt và nhng gn sóng bình thn đến kỳ l. Theo làn gió mu dch, gi đây nhng đám mây ùn lên, lão nhìn ra trước mt và thy mt đàn vt tri in lên nn tri trên bin, thot n, thot hin và lão biết chng có ai phi cô đơn trên bin c. Lão nghĩ đến kiu s ca nhiu người lúc lênh đênh trên thuyn nh mà không nhìn thy đt lin và biết h đúng, bi trong nhiu tháng thi tiết s tht thường. Bây gi h đang vào nhng tháng cung phong, song nhng khi không có bão thì thi tiết trong nhng tháng cung phong li tt nht trong năm. Nếu có bão thì khi đi bin người ta s luôn thy du hiu ca nó trên bu tri t vài hôm trước. Nhưng nhng người trên b thì không thy bi h chng biết quan sát đ làm gì, lão nghĩ. Đt lin rõ là khác hn, hình dáng nhng đám mây y mà. Nhưng bây gi thì chưa có bão. Lão nhìn lên bu tri và thy nhng đám mây trng xếp lên nhau ta chng bánh kem ngon lành, còn bên trên là nhng qung mây mng nh tênh trên bu tri tháng chín sâu thm.

“Gió nh”, lão nói.

“Cá này, thi tiết thun cho ta hơn là cho mày”. Bàn tay trái ca lão vn co qup nhưng lão đã kh dui được mt tí. Mình căm thù chng chut rút, lão nghĩ. Đây là ngón đi bi ca chính th xác. Tht là nhc nhã khi trước mt người khác mà li a chy hay nôn ma do ng đc thc ăn. Nhưng trò chut rút, lão nghĩ, rõ đúng là mt calambre, li đc bit nhc nhã khi xy ra vi k mt thân mt mình. Nếu thng bé đây thì nó s xoa bóp cánh tay, bàn tay và làm nó dui ra, lão nghĩ. Nhưng t nó cũng s khi. Tiếp đó bàn tay phi ca lão cm nhn sc nng ca si dây có phn khang khác trước khi lão thy đ nghiêng ca nó thay đi trên mt nước. Ri khi gi cht si dây, đp nhanh và mnh bàn tay trái vào đùi, lão thy si dây chênh chếch t t ni lên.

“Nó đang tri lên”, lão nói.

“Thôi nào tay. Hãy c lên”. Si dây c lng thng, đim tĩnh nhô lên và lúc mt bin v toang phía trước thuyn, con cá tung mình lên. Nó nhô lên bt tn, nước đ ròng ròng t hai bên lườn. Thân hình bóng nhy trong ánh nng; đu và lưng màu tím sm; trong ánh nng, nhng đường sc hai bên mình nó nom đ s, pht hng. Cái kiếm ca nó dài bng cây gy bóng chày, thon như mt lưỡi kiếm; nó vươn hết đ dài thân hình lên khi mt nước ri nh nhàng lao xung như mt tay th ln; ông lão nom thy cái đuôi hình lưỡi hái đ s chìm xung và si dây câu li hút theo.

“Nó dài hơn chiếc thuyn chng năm sáu tc”, ông lão nói. Si dây tun nhanh xung, nhưng đu đn, chng t con cá không h hong s. ông lão dn c hai tay hãm si dây nhưng ch trong mc an toàn, tránh đ b đt. Lão biết, nếu lão không kìm chm tc đ ca con cá thì nó có th lôi tut hết c dây và bt đt. Chú cá tht kiêu hùng và mình phi chinh phc nó, lão nghĩ. Ta phi không đ nó biết rng nó khe cũng như nếu nó c bơi hoài như thế thì nó cũng s chng my may biết chuyn đã gây ra cho ta. Nếu ta là nó thì ta s dc hết sc bình sinh kéo cho dây câu đt tung hết c lên. Nhưng, t ơn Chúa, loài vt thì chng thông minh bng k tiêu dit chúng; mc dù chúng cao thượng và hùng tráng hơn. ông lão đã tng thy nhiu cá ln. Lão đã tn mt chng kiến nhiu con cân nng hơn na tn và trong đi chính lão cũng đã bt được hai con ln như thế, nhưng không phi ch mt mình.

Gi đây, ch mình lão, đt lin li khut xa tm mt mà lão li tóm được con cá ln nht, mt con cá lão chưa tng thy và ln hơn c nhng con được cánh chài lưới truyn tng, trong lúc bàn tay trái ca lão vn qup cht như cái vut ca con đi bàng lúc co vào. Du sao thì nó cũng s khi, lão nghĩ. Chc chn nó s dui ra đ giúp bàn tay phi. Có ba th là anh em ta: con cá và hai bàn tay. Nó phi thôi cái thói chut rút y đi. B chut rút thì chng còn chút giá tr gì na. Con cá li gim tc đ và tiến đu đu như trước. Mình thc mc ti sao nó li nhy lên nh, lão nghĩ. Nó nhy lng lên như th nó đ mình biết nó ln nhường nào. Du sao thì bây gi mình đã biết; lão nghĩ. Giá mà mình có th cho nó thy mình thuc loi người nào. Nhưng ng nh nó nhìn thy bàn tay b chut rút. C đ cho nó nghĩ mình khe hơn chính bn thân mình và mình s là như thế. oec gì ta là con cá, lão nghĩ, vi mi phm cht nó có ch tr khát vng và trí tu ca ta. Lão la chiu ta người thoi mái hơn vào mn thuyn, rán sc chu đng trng lc dn ti khi con cá bình thn bơi va con thuyn chm chm trôi trên làn nước thm. Khi gió t hướng Đông thi li, mt bin kh cn lên và đến trưa, bàn tay trái ca lão hết b chut rút.

“Tin xu cho mày đây, cá”, lão nói và dch si dây trên chiếc bao ph vai lão. Đã chn được tư thế thoi mái nhưng lão vn thy đau nhc du cho lão chng bn tâm đến cơn đau y tí nào.

“Mình vô thn”, lão nói.

“Nhưng mình s đc mười ln bài kinh Ly Cha và mười ln bài kinh Mng Đc M đ mình có th bt được con cá này và mình ha mình s hành hương đến nhà th Đc M Đng Trinh x Cobre nếu mình bt được nó. Mình xin ha như thế”. Lão bt đu máy móc đc kinh. Đôi ch, do quá mt nên lão không th nh bài kinh ri tiếp đó lão đc nhanh đến ni bài kinh như đng ùa ra. Kinh Mng Đc M d đc hơn kinh Ly Cha, lão nghĩ.

“Kính Đc M Maria ơn sâu, Đc Chúa Tri cùng Bà. Bà có phước l hơn mi ph n và Jesus cùng Bà gm nhiu phước l. Thánh n Maria, Đc M Chúa Tri, cu cho chúng con là k có ti bây gi và trong gi lâm t. Amen”. Ri lão đc thêm:

“Đc M Đng Trinh đy phép l, cu cho con cá này chết đi. Du cho nó có là chú cá siêu phàm”. Đc xong my bài kinh ca mình, cm thy đ hơn nhiu nhưng cơn đau nhc vn nguyên như cũ, có l li tăng thêm chút ít, lão ta vào mn mũi thuyn và bt đu máy móc c đng my ngón tay bàn tay trái. Bây gi mt tri nóng bc du cho cơn gió nh đang thong qua.

“Tt hơn là ta móc li si dây câu nh y ri th qua đuôi thuyn”, lão nói.

“Nếu con cá quyết đnh nán thêm mt đêm na thì mình cn có cái đ ăn, v li trong chai, nước sp hết ri. Nơi này mình không hy vng bt được loài nào khác ngoài cá dorado. Nhưng nếu mình ăn lúc nó còn tươi rói thì tht nó cũng không đến ni ti. Mình ước ti nay mt con cá chun bay lc lên thuyn. Nhưng mình không có đèn đ d nó. Tht cá chun ăn sng thì tuyt cú mèo và mình s không cn ct ra. Gi thì mình phi gi gìn sc lc. Ly Chúa, mình không biết nó ln quá”.

“Nhưng ta s giết nó”, lão nói.

“Du cho con cá có vĩ đi và kiêu hãnh đến nhường nào”. Du sao thì cũng tht bt công, lão nghĩ. Nhưng mình phi cho con cá thy nhng gì con người có th làm và kh năng chu đng ca hn.

“Mình đã bo thng bé, mình là lão già kỳ l”, lão nói.

“Gi là lúc mình phi chng minh điu đó”. Đã hàng ngàn ln lão chng minh nhưng ri cũng chng có nghĩa lý gì. Bây gi lão li đang chng minh. Mi ln đu mi m và lão chng h nghĩ v quá kh khi lão làm điu đó. Mình mong nó ng và mình có th ng và mơ v nhng con sư t, lão nghĩ. Ti sao đàn sư t li là hình nh đm nét nht trong ký c? Đng nghĩ na, lão già , lão t nh. Bây gi hãy ta vào mn thuyn ngh ngơi mt lát và đng nghĩ ngi v bt c điu gì c. Con cá thì mi kéo. Còn mày thì hn chế di chuyn đến mc có th.

 

 

Phần 2

Tri dn sang chiu, con thuyn vn l đ tiến mt cách vng chc. Nhưng gi thì đã xut hin tr lc, gió Đông đy thuyn đi và ông lão nhp nhô theo nhng con sóng nh, ni nhc nhi ca si dây hn trên lưng đã du đi, mm mi. Trong bui chiu y, si dây li ni lên mt ln na. Nhưng con cá vn tiếp tc bơi tng nước cao hơn mt tí. Mt tri ri lên cánh tay trái, vai và lưng lão. Vy nên lão biết con cá đã chuyn sang hướng Đông Bc. Bây gi, khi đã trông thy nó, lão có th hình dung con cá đang bơi trong đi dương, b vây đ hng dang rng như đôi cánh, còn cái đuôi dng đng đ s đang r nước trong vùng ti đen. Mình không biết nó có nhìn rõ đ sâu y không, lão nghĩ. Mt nó to lm và loài nga mt nh hơn nhiu vn có th nhìn xuyên qua bóng ti. Có hi mình có th nhìn khá rõ trong bóng ti. Không phi ti đen kt đâu. Nhưng có th nói là sáng gn như mt mèo. Mt tri và vic c đng bn b my ngón tay ca lão đã làm bàn tay trái gi đây hoàn toàn hết b chut rút và lão bt đu dn thêm áp lc lên nó; lão gng các bp tht trên lưng c nhích si dây đau điếng sang mt tí.

“Cá này, nếu mày không mi mt”, lão nói ln,

“thì mày qu tht đúng là d thường”. Lúc này, lão cm thy rt mt, lão biết bóng ti sp p đến và lão c nghĩ sang chuyn khác. Lão nghĩ v Liên đoàn Big mà lão gi là Gran Ligas và lão biết đi Yankee ca New áork đang đu vi đi Tigres ca Detroit. Bây gi đã sang ngày th hai mà mình không biết kết qu các trn đu, lão nghĩ. Nhưng mình phi tin tưởng và phi xng đáng vi tài danh Di Maggio vĩ đi, người luôn x lý mi vic hoàn ho du cho phi mang cái gót chân đau vì chng n ca gà. Chng n ca gà là gì nh? Lão t hi. Una espuela de Hueso. Chúng mình không mc bnh y. Nó có đau như ca ca mt chú gà chi đâm vào gót chân không nh? Mình không nghĩ mình có th chu đng được điu y hay vic mt mt mt, hai mt mà vn tiếp tc chiến đu theo kiu ca đám gà chi. Bên cnh ging chim và loài thú vĩ đi thì con người chng thm tháp gì nhiu. Vy nên mình thích làm con cá dưới kia, li trong vùng ti đen ca đi dương.

“Min là đng gp lũ cá mp”, lão nói ln.

“Nếu cá mp đến, cu Chúa hãy r lòng thương ly con cá và c con na”. Mày có chc Di Maggio vĩ đi s cm c vi mt con cá lâu như tao đã cm c vi chú cá này không? Lão nghĩ. Mình nghĩ anh ta có th và thm chí có th lâu hơn na bi anh ta tr trung, cường tráng. Cha anh ta cũng là dân chài lưới. Nhưng cái chng n ca gà có làm anh ta đau nhiu không nh?

“Ta không biết”, lão nói ln.

“Ta không bao gi mc cái chng y”. Khi mt tri ln, lão hi tưởng, đ t cng c thêm nim tin, v cái hôm quán rượu ti Casablanca khi lão chơi vt tay vi anh chàng da đen lc lưỡng quê Cienfuegos, người được xem là khe nht cng y. Hai người đu sut mt ngày và mt đêm; khuu tay đt trong vòng phn trên bàn, cánh tay dng thng, hai bàn tay nm cht ly nhau. Người nào cũng c vt tay ca đi th xung bàn. Người ta đt cược rt nhiu và c đi vào đi ra căn phòng sáng ánh đèn du; lão nhìn cánh tay, bàn tay ri nhìn mt anh chàng da đen. Sau tám gi đu, người ta quyết đnh c bn tiếng thì thay trng tài đ h có th đi ng. Máu t tay lão và tay anh chàng da đen ta ra k móng tay. Hai đu th nhìn vào mt, vào bàn tay, cánh tay ca nhau; dân đánh cược c ra ra vào vào và ngi trên nhng chiếc ghế cao ta vào tường theo dõi. My ngn đèn ht bóng h lên nhng bc tường g sơn màu xanh biếc. Bóng tay da đen nom đ s, c chp chn trên vách mi khi gió nh lùa vào my ngn đèn. Sut đêm, tình thế trn đu vn chưa ngã ngũ, người ta cho tay da đen ung rượu rum và châm thuc mi hn. Ri thì anh chàng da đen, sau ngm rum đã dc hết n lc phi thường và có lúc đã đè nghiêng tay lão, người lúc y chưa già mà là Santiago EL Campeón, chng by phân. Nhưng lão đã đy bt tr v v trí ban đu. Lúc đó lão chc là lão s thng tay da đen, mt vn đng viên đin kinh c khôi, sung sc. Ri ngày ló rng, khi nhng người cá cược đang đ ngh xem trn đu là hòa và trng tài đang lc đu thì lão dn hết gân ct đè bàn tay ca anh chàng da đen xung, xung na cho đến khi chm hn mt bàn. Trn đu bt đu vào sáng ch nht và kết thúc vào sáng th hai. Nhiu tay cá đ đ ngh hòa vì h phi ra cng bc vác các bao đường hay làm vic cho Công tá than Havana. Nếu không thế thì mi người hn mun đi xem cho đến lúc kết thúc. Nhưng du sao thì lão cũng kết thúc trn đu trước lúc mi người phi đi làm. Trong sut thi gian dài sau s kin y, mi người đu gi lão là Nhà Vô Đch; dĩ nhiên còn có c trn phc thù vào mùa xuân na kia. Nhưng tin đt cược không nhiu và lão đã chiến thng quá d dàng bi đã đp tan lòng tin ca tay da đen Cienfuego trong trn chm trán đu tiên. Sau chiến thng y, lão còn đu vài trn na ri ngh hn. Lão biết lão có th đánh bi bt c ai nếu lão thc s khao khát và lão cũng hiu rng bàn tay phi ca lão s kém đi khi câu cá. Lão đã th vài trn đu luyn vi bàn tay trái. Nhưng tay trái lão luôn là k phn bi, không chu làm theo ý chí lão nên lão không th tin cy nó. Lúc này, mt tri đã làm nó đ m, lão nghĩ. Nó s không b chut rút na nếu ban đêm không b lnh quá. Mình không rõ, đêm nay chuyn gì s đến đây. Mt chiếc máy bay vượt qua bu tri trên đường đến Miami, lão thy cái bóng ca nó làm c đàn cá chun hong s.

“Nhiu cá chun đến thế thì đó chc có cá dorado”, lão nói ri trì si dây li xem th có kh năng đot được đon dây nào t con cá kia không. Nhưng lão không th, nó c trơ trơ, si dây rung rung bn c nước cơ h như sp đt. Chiếc thuyn vn bình lng tiến v phía trước và lão dõi theo chiếc máy bay cho đến khi không còn nhìn thy nó. Ngi trong máy bay chc là l lm, lão nghĩ. đ cao y, mình không biết mt bin trông ra sao? H có th thy rõ con cá nếu không bay cao quá. Mình thích bay tht chm đ cao hai trăm si đ quan sát cá t trên cao. Nhng ln theo thuyn săn rùa, mình đng trên xà ngang ca ct bum tin và ch vi đ cao ngn y mình cũng đã nhìn rõ ra phết. Đám cá dorado trông xanh hơn t trên đy và bn có th nhìn thy nhng đường sc, nhng đm đ tía trên mình chúng và có th thy hết c đàn khi chúng bơi. Ti sao tt thy các loài cá bơi nhanh trong vùng nước ti thì lưng li tím sm và luôn có vn và đm tím? Loài cá dorado có màu xanh thm là vì da chúng vàng rum. Nhưng khi chúng đi kiếm mi, vào nhng lúc đói ngu thì my cái vn tím hai bên lườn trông ging ht như vn ca loài cá kiếm. Có phi là do gin d hay là do tc đ ln mà da chúng có hin tượng y?

Ngay trước khi tri ti, lúc vượt qua đo rong bin Sargasso mênh mông đang ng nghiêng dp dnh trong sóng nh như th đi dương đang làm tình vi ai đó dưới cái mn vàng, thì si dây câu nh ca lão đã móc vào hng mt con cá dorado. Lão thy nó ln đu tiên khi nó nhy lên mt nước, vàng rum trong sc nng còn nán li, un cong mình vy vùng lon x trong không trung. Nó li c tiếp tc lao lên, ln na, ri ln na trong cơn hong s tt cùng và ông lão lom khom ln v phía đuôi thuyn, bàn tay phi và c cánh tay gi si dây câu ln, còn tay trái lão lôi con cá vào, chân trái chn gi nhng đon dây thu được. Khi vào gn mn thuyn con cá c nhào lên ln xung hong lon trong cơn tuyt vng, ông lão cúi người qua mn, nhc con cá vàng cháy lm đm vt tím sm vào thuyn. Mm nó c há ra ri ngop liên hi xung lưỡi câu ri c ny trong lòng thuyn bng cái thân dt dài, bng c đu và đuôi na cho đến lúc ông lão qut mnh xung cái đu vàng nhy thì nó mi rùng mình nm im. ông lão tháo lưỡi câu khi con cá, móc li mi bng mt con cá mòi khác ri buông qua mn thuyn. Lão dò dm tr li mũi thuyn. Lão ra tay trái và chùi vào qun. Đon lão chuyn si dây nng t tay phi sang tay trái ri ra tay phi trong lúc quan sát mt tri đang chìm xung bin và đ chếch ca si dây ln.

“Nó chng thay đi chút nào”, lão nói. Nhưng khi nhìn sc cn ca nước di vào tay, lão biết tc đ đã có phn gim đi.

“Ta s buc hai mái chèo sau lái chéo vào nhau đ làm chm con cá vào ban đêm”, lão nói.

“V đêm nó khe và ta cũng thế”. Tt hơn là đ lát na mi m tht con cá, như thế mi gi được máu trong tht, lão nghĩ. Lát na ta làm vic y và c vic buc hai mái chèo đ làm vt cn luôn th. Bây gi ta nên đ con cá yên thì tt hơn và không nên quy nó quá vào lúc hoàng hôn. Hoàng hôn là khong thi gian khó khăn đi vi tt c các loài cá. Lão đ bàn tay cho gió thi khô ri nm si dây, th lng cơ th hết mc, nương theo đà kéo, nép vào mn thuyn đ con thuyn chia đu áp lc hay chiếm hơn phn lc đè lên lão. Mình biết cách ri đy, lão nghĩ. Du sao thì đy cũng là mt trong nhng mo. Ri lão nh con cá chưa h ăn th gì k t lúc cn câu; nó là con cá khng l nn cn phi ăn nhiu. Mình đã ăn hết con cá thu. Ngày mai mình s ăn con dorado. Mình gi loài dolphin này là dorado. Có l ta nên ăn mt ít khi đã m tht. Tht nó s khó ăn hơn tht con thu. Nhưng gi đây, có gì là d đâu.

“Mày cm thy thế nào h cá?

“ lão hi ln.

“Còn tao thì thy khe, bàn tay trái cũng đã khá hơn. Tao có đ thc ăn cho mt đêm, mt ngày na. Có gii thì c kéo thuyn đi, cá”. Lão không tht s cm thy khe khon bi ni nhc nhi do si dây hn lên lưng lão đã vượt qua gii hn đau đ đi vào min tê di mà lão chng th nào lường ni. Nhưng ta đã tng gp chuyn ti t hơn thế, lão nghĩ. Bàn tay ch b ca nh mt tí, còn chng chut rút thì đã đi đâu mt ri. Đôi chân còn khe chán. Đy là chưa k ta còn nhnh hơn nó v khon tht cá kia. Gi thì tri đã ti, đêm tháng chín, bóng ti p xung rt nhanh ngay sau lúc mt tri ln. Lão ng người ta vào mn thuyn và c ngh ngơi thư thái. Nhng ngôi sao đu tiên xut hin. Lão không biết tên vì Rigel nhưng lão nhìn thy nó và biết chng my na, c tri sao s hin lên và lão s có nhng người bn nơi xa xôi kia.

“Con cá cũng là bn ta”, lão nói ln.

“Ta chưa h được nhìn thy hay nghe nói v mt con cá nào như thế. Nhưng ta phi giết nó. Ta ly làm mng vì chúng ta không phi c giết nhng vì sao”. Hãy tưởng tượng hng ngày con người phi c giết c mt trăng. Mt trăng s lánh xa. Nhưng th hình dung nếu có ngày có người phi giết c mt tri. Chúng ta được sinh ra may mn, lão nghĩ. Ri lão xót xa cho con cá ln đã không có cái gì đ ăn và du cho có xót xa như thế thì quyết tâm giết con cá ca lão cũng không h suy gim. Bao nhiêu người s ăn tht con cá này, lão nghĩ. Nhưng liu h có đ tư cách đ ăn tht nó không. Không, đương nhiên là không. Chng mt ai có đ tư cách đ ăn tht nó bi cái cách cư x đĩnh đc và phong đ ca nó. Mình không hiu nhng chuyn này, lão nghĩ. Nhưng tht d chu khi chúng ta không phi c giết mt tri, mt trăng hay nhng vì sao. Sng nương vào bin và giết người anh em thc s ca chúng ta là đã quá đ ri. Bây gi, lão nghĩ, mình phi nghĩ v chuyn hãm bt. Vic này thì có phn li và cũng có phn hi. Nếu con cá dc sc chy và hai cái chèo cn nước làm con thuyn mt đ nh thì chc mình cũng phi buông hết dây ri đ mt con cá. Con thuyn càng nh thì càng kéo dài ni kh ca mình ln con cá nhưng đy li là đim an toàn ca mình bi sc lc ca con cá hãy còn rt di dào và nó chưa dùng hết. Dù gì đi na thì mình cũng phi m tht con dorado đ nó không b hng và ăn vài miếng đ ly sc. Bây gi mình s ngh thêm mt tiếng na đ xem nó có còn lng lng và ngoan c trước khi mình quay ra sau lái quyết ra tay th xem sao. Nhưng trong khi ch đi mình hng quan sát xem cách thc nó hành đng và liu nó có gi trò gì ra không. Buc chèo là mo tt nht nhưng đã đến lúc cuc chơi phi an toàn. Nó vn còn sung sc, mình thy lưỡi câu móc vào khóe ming và nó c ngm cht ming. Ni đau đn ca lưỡi câu chng nghĩa lý gì c. Nhưng s hành h ca cái đói cùng vi vic không hiu rõ mình đang chng li cái gì là c vn đ đi vi con cá. Gi thì hãy ngh đi, lão già , và c đ nó kéo cho đến khi nhim v sp ti ca mày đến. Lão ngh đ chng hai tiếng. Mt trăng chưa mc bây gi nhưng lát na s mc; lão không có cách nào đoán thi gian. Và cái vic ngh ngơi ca lão cũng lơ mơ nt. Lão vn c chu sc kéo ca con cá dn lên vai tuy đã đt bàn tay trái lên mép mn thuyn trước mũi đ trút bt, bt na gánh nng ca con cá lên chiếc thuyn. Tht đơn gin làm sao nếu ta có th buc si dây, lão nghĩ. Nhưng ch vi mt cú quy nh, con cá s git đt. Mình phi đưa thân ra làm chiếc đm cho si dây và lúc nào cũng sn sàng c hai tay ni thêm dây.

“Nhưng mày vn chưa ng, lão già ơi”, lão nói ln.

“Đã na ngày và mt đêm còn bây gi li sang mt ngày na mà mày vn chưa ng tí nào c. Nếu con cá c lng l và kéo đu như thế thì mày phi thu xếp đ ng đi mt lát. Nếu mày không ng thì đu óc không chng s ri tung lên mt”. Đu mình vn còn tnh táo, lão nghĩ. Quá tnh táo na là đng khác. Mình tnh như nhng vì sao anh em kia. Nhưng mình phi ng. Sao ng, mt trăng, mt tri ng và ngay c đi dương đôi khi cũng ng vào nhng hôm nào đó khi dòng hi lưu ngng trôi và mt nước phng lng. Nhưng hãy nh chp mt, lão nghĩ. C ng đi và hãy nghĩ ra mt kế gì đó đơn gin nhưng bo đm v my si dây câu. Bây gi hãy lùi li m tht con cá dorado kia. Nếu mày phi ng thì ch có liu mng buc chèo làm vt cn. Ta có th chu đng mà không cn ng, lão t nh. Nhưng như thế thì tht là quá nguy him. Lão bt đu dò dm bò v phía đuôi thuyn, thn trng không làm git si dây. Có l nó cũng đang lơ mơ ng, lão nghĩ. Nhưng mình không mun nó được ngh ngơi. Nó phi kéo cho đến khi chết. Ra đến lái, lão xoay người đ bàn tay trái gi cht si dây và dn sc mnh lên c hai vai ri rút con dao ra khi v bng tay phi. Lúc này ánh sao chiếu sáng, lão nhìn rõ con cá dorado, cm lưỡi dao vào đu và lôi nó ra khi tm ván sau lái. Lão đè chân lên con cá, rch phăng mt nhát t phía dưới bng dc lên đến mõm hàm dưới. Ri lão đt dao xung, dùng tay phi moi sch rut và móc hết mang ra. Cm thy cái d dày con cá nng và trơn trơn nên lão m nó ra. Có hai con cá chun trong đó. Chúng còn tươi rói, lão đt nm cnh nhau ri qung m lòng ln mang qua mn thuyn. Khi chìm, chúng kéo thành vt lân tinh dài trong nước.

Con cá dorado lnh ngt, trong ánh sao, ch tht trng nht màu phong hi; lão lt mt bên da trong lúc đp chân phi lên đu cá. Ri lão lt li lt nt na kia và lóc tht c hai bên t đu đến đuôi. Lão qung xương xung bin và nhìn xem th có xoYy nước không. Nhưng ch có ánh lân tinh khi cái xương t t chìm xung. Ri lão quay li đt hai con cá chun vào gia hai miếng tht cá; đút dao vào v, lão chm chm quay v phía mũi thuyn. Lưng lão on xung bi đ nng ca si dây; tay phi lão cm my miếng tht cá. Đến mũi, lão đt ch tht cá lên tm ván, hai con cá chun xếp bên cnh. Sau đó lão nhích si dây sau vai sang ch mi, tay trái li gi nó và tì lên mn thuyn. Ri lão nghiêng người qua mn ra con cá chun và đ ý tc đ nước v vào tay. Tay lão dính lân tinh khi lt da con cá, lão nhìn dòng nước xói vào ch y. Dòng nước không còn xiết na và khi lão miết mu bàn tay vào ván thuyn, nhiu mnh lân tinh bong ra, t t trôi v phía lái.

“Hoc là nó đang mt hoc là nó đang ngh”, ông lão nói.

“Bây gi ta c ăn ch tht cá dorado này, ri ngh ngơi và ng mt tí”. Dưới tri sao, trong đêm thâu mi lúc mt lnh, lão ăn hết na miếng cá dorado và mt con cá chun sau khi đã móc rut và ct b đu.

“Tht cá dorado này càng tuyt vi khi nu chín bao nhiêu”, lão nói,

“thì li càng d c khi ăn sng by nhiêu. Mình s không bao gi ra khơi mà li không mang theo mui hay qut na”. Nếu biết trù tính thì mình đã đ nước bin lên ván mui phơi khô đ ly mui, lão nghĩ. Nhưng mãi cho ti lúc gn ti thì mình mi bt được con dorado. Du sao thì cũng đã thiếu s chun b. Nhưng mình s nhai k và c không b nôn. T hướng Đông, mây đang giăng lên bu tri và ln lượt tng ngôi sao lão thy chìm đi. Bây gi lão như th đang trôi vào hm mây ln và gió đã ngng thi.

“Tri s tr trong vòng ba bn hôm na”, lão nói.

“Nhưng ti nay và ngày mai thì chng sao. Bây gi trong lúc con cá đang bơi bình tĩnh, đu đn thì hãy quên mi chuyn và c ng đi, lão già ”. Bàn tay phi nm cht si dây, đùi lão kp ly bàn tay khi lão dn hết sc nng ta vào mn thuyn. Ri lão đy si dây trên lưng xung thp mt tí và quàng tay trái qua gi ly. Tay phi ca mình có th gi chc si dây cho đến khi nó còn nm cht, lão nghĩ. Nếu trong lúc ng nó buông si dây ra thì tay trái s đánh thc mình dy. Tay phi s chu kh đy. Nhưng nó đã quen chu đng ri. Du cho mình có ng hai mươi phút hay na tiếng thì nó cũng không sao. Nm qup người ti trước, dn hết trng lượng cơ th đè lên si dây, lên bàn tay phi, lão chìm vào gic ng. Lão không mơ v sư t, thay vào đó là đàn cá heo đông như kiến c, tri dài tám đến mười dm; đy là mùa chúng giao phi, nhy lên và rơi xung đúng đim nhy trên mt nước. Ri lão mơ, lão đang làng, đang trên giường, gió bc thi làm lão lnh cóng, cánh tay phi ca lão tê but vì lão đã gi đu lên thay gi. Sau đó lão bt đu mơ v bãi cát dài vàng rc, lão thy con sư t đu tiên bước ra trong bóng ti chp chong ri tiếp đó là nhng con khác, còn lão thì ta lên mn con tàu đang th neo trong làn gió nh bui ti t đt lin thi đến; lão c đi xem th còn có thêm con nào na không, lão hnh phúc. Trăng mc đã lâu mà lão vn ng vùi, con cá vn lng thng kéo, còn con thuyn thì chui vào đường hm mây. Lão choàng tnh bi cú đp t nm tay phi va vào mt, si dây bng rát trong lòng bàn tay phi. Lão không có cm giác v bàn tay trái nhưng đã dn hết sc lên tay phi, hãm si dây khi b kéo đi. Cui cùng tay trái lão cũng đã tìm thy si dây, lão on người ra gi và bây gi lưng và bàn tay trái lão b si dây làm bng rát; đ căng dn lên bàn tay trái, ct nát nó. Lão nhìn li my cun dây và thy nó nh nhàng tuôn ra.

Đúng lúc y, con cá nhy lên, xé toang mt mng đi dương ri rơi m xung. Nó c tiếp tc nhy, con thuyn lao đi vùn vt mc dù dây vn không ngng tuôn ra; ông lão c tiến đến đim sp đt, làm chùng xung ri c lp đi lp li. Rt cuc lão b kéo sp xung mũi thuyn, mt đp vào ch tht cá dorado và nm bt đng. Đây là nhng gì ta ch đi, lão nghĩ. Vy thì ta hãy nhn ngay đi. Bt nó tr si dây, lão nghĩ. Bt nó tr si dây. Lão không th nhìn thy nhng cú nhy ca con cá mà ch nghe thy tiếng rách ca đi dương và tiếng đp xung nng n khi con cá rơi. Tc đ ca si dây đang ca nát hai bàn tay lão nhưng do lường trước được chuyn này s xy ra nên lão đã c gi si dây lướt trên vùng chai sn, không đ nó tun qua lòng bàn tay hay ca đt my ngón tay. Nếu thng bé đây thì nó s thm ướt my cun dây, lão nghĩ. Đúng đy. Nếu thng bé đây. Nếu thng bé đây. Si dây c tun, tun, tun ra mãi nhưng gi thì nó chm dn và lão ch đ con cá nhích, nhích dn tng tí mt. Lúc này lão đã ngng đu lên khi tm ván và miếng cá mà lão đã đp má vào. Lão quì gi ri t t đng lên. Lão đang tiếp tc ni thêm dây nhưng luôn gi cho chm hơn. Lão ln li nơi lão có th đưa chân s được cun dây mà mt lão không nhìn thy. Vn còn nhiu dây và bây gi con cá phi đeo thêm cái gánh nng ca c s dây va mi b kéo chìm xung nước.

Phi đy, lão nghĩ. Đến gi nó đã nhy hơn mười hai ln và đã lùa đy không khí vào nhng chiếc túi dc lưng nó; nó không th ln xung sâu mà chết nơi mình không th kéo lên. Chc na nó s bt đu lượn vòng và lúc y mình s ra tay. Mình không rõ chuyn gì làm nó bt thình lình git mình như vy? Có phi cơn đói khiến nó liu mng hay là đêm ti có cái gì làm nó s hãi? Có l đt nhiên nó cm thy s. Nhưng nó là con cá đim tĩnh, khe mnh cc kỳ cơ mà, như th nó chng biết s là gì và rt t tin. L tht.

“Tt hơn là mày không được s và hãy t tin”, lão nói.

“Mày đã kìm được nó nhưng chng thu v được tí dây nào. Chng my na con cá s lượn vòng”. Bây gi ông lão dùng tay trái và vai gi con cá ri cúi người đưa bàn tay phi vc nước ra ch cá dính trên mt. Lão s mùi cá khiến lão bun nôn và khi nôn thì lão mt sc. Khi mt đã sch, lão ra bàn tay phi bên mn thuyn ri ngâm nó trong làn nước mn trong lúc dõi theo tia nng đu tiên ht lên t phía mt tri mc. Con cá gn như bơi v hướng Đông, lão nghĩ. Đy là du hiu chng t nó đã thm mt, phi xuôi theo dòng nước. Chc na nó s phi lượn vòng. Khi y công vic ca chúng ta mi thc s bt đu. Sau khi nghĩ bàn tay phi đã ngâm lâu trong nước, lão nhc lên quan sát.

“Cũng không đến ni ti”, lão nói.

“Và ni đau nhc thì chng h gì đi vi mt người đàn ông”. Lão thn trng nm si dây đ nó không lt xung nhng đường va b ca và di chuyn người đ bàn tay trái có th nhúng xung nước bên phía mn thuyn kia.

“K ra mày cũng được vic đy”, lão nói vi bàn tay trái.

“Nhưng có lúc tao đã không tìm thy mày”. Ti sao ta không được sinh ra vi hai bàn tay khe? Lão nghĩ. Có l đy là li ca ta vì ta không chu tp luyn đúng cách. Nhưng Chúa biết nó có đ cơ hi đ hc hi. Du sao ti qua nó cũng không đến ni quá ti. Nếu nó li b chut rút thì ta c đ si dây ct phăng nó đi. Khi nghĩ như thế, lão biết đu lão không còn minh mn na và lão nghĩ nên ăn thêm ít tht cá dorado. Nhưng mình không th, lão t nh. Thà rng hơi váng đu mt chút còn hơn là b xung sc do nôn. K t lúc mt mình vùi vào đó, mình biết mình chng kim được nôn nếu mình ăn chy. Mình s đ đy đến lúc tht cn thiết du cho nó có hng thì thôi. Bây gi đã quá mun đ gi gìn sc khe du cho đy có là cht b dưỡng gì đi na. Mày tht ngc, lão t mng. n ngay con cá chun kia đi. Con cá nm đó, sch s và sn sàng; lão đưa tay phi nht lên, nhai xương tht cn thn, ăn hết, t đu đến tn đuôi. Tht cá chun nhiu đm hơn nhiu loài cá khác, lão nghĩ. Chí ít thì cũng giúp mình phc hi sc đến mc cn thiết. Gi thì mình đã làm xong nhng vic có th, lão nghĩ. Nó c lượn vòng đi và trn đu hãy bt đu. Mt tri đang mc lên ln th ba k t lúc lão ra khơi thì con cá bt đu lượn vòng. Lão chưa th nhìn đ nghiêng ca si dây đ biết con cá đang bơi tròn. Hãy còn quá sm cho điu đó. Lão ch cm nhn áp lc ca si dây hơi chùng li và dùng tay phi, lão nh nhàng kéo vào. Si dây chng li, như mi khi, nhưng lão kéo đến đim sp đt thì si dây bt đu thu vào. Lão lách vai và đu ra khi si dây và bt đu t t kéo nhp nhàng. Lão dùng c hai tay, lc người, dn hết lc ca c cơ th, ca chân tr ra mà kéo. Đôi chân già nua và vai lão bt nhp vi mi c đng qua li ca đôi tay.

“Vòng tròn rt ln”, lão nói.

“Nhưng con cá đã quay tròn”. Ri si dây không nhích thêm tí nào na, lão kéo cho ti lúc lão thy trong ánh nng, nhng git nước t si dây bn ra. Thế ri si dây b kéo xung, ông lão quì gi đ nó lao hút tr li vào trong vùng nước ti.

“Bây gi nó đang lượn đến ch xa nht ca vòng tròn ri đy”, lão nói. Mình phi dc sc ra mà níu li, lão nghĩ. Đng s dn thu hp các vòng lượn. Có l đ tiếng na mình s nhìn thy nó. Bây gi mình phi khut phc nó ri sau đó mình phi giết nó. Nhưng con cá vn chm rãi lượn vòng và hai gi sau m hôi ướt đm người ông lão, lão mt đến tn xương. Bây gi vòng tròn đã hp hơn nhiu; nhìn đ chếch ca si dây lão có th biết con cá dn ngoi lên trong lúc bơi. ông lão thy hoa mt sut c tiếng đng h, m hôi làm mt lão cay xè, vết ct trên trán và mt lão ran rát. Lão không ngi chuyn hoa mt. Chng y bình thường khi c phi căng người ra mà kéo si dây. Nhưng đã hai ln lão cm thy chóng mt và choáng váng; điu y khiến lão s.

“Ta không th l người chết vì mt con cá như thế này được”, lão nói.

“Bây gi là lúc ta đưa nó lên mt cách tht hoàn ho, Chúa giúp ta chu đng. Ta s đc mt trăm ln kinh ly Cha và mt trăm ln kinh Mng Đc M. Nhưng lúc này thì ta chưa th”. C xem như mình đã ha, lão nghĩ. Mình s đc sau vy. Đúng lúc đó lão cm thy si dây ny mnh, đt ngt; lão dùng c hai tay gi. Si dây nng n, nghiến mnh, bng rát. Lưỡi kiếm ca con cá đang qut vào đon dây thép đáy, lão nghĩ. Chuyn y tt xy ra. Nó phi làm như thế. Nhưng điu đó s làm con cá nhy lên, bây gi mình mun nó hãy lượn vòng đi thôi. Nhng cú nhy cũng cn đ nó cha đy không khí. Nhưng sau mi ln nhy, ch lưỡi câu móc vào s b rng hơn ri nó có th ht văng ra.

“Đng nhy, cá”, lão nói.

“Đng nhy”. Con cá qut si dây thêm vài ln na và c mi ln nó văng đu, ông lão li ni thêm chút dây. Mình phi gi cho nó đng đau quá, lão nghĩ. Ni đau ca ta thì không thành vn đ. Ta có th chế ng. Nhưng ni đau ca con cá thì có th khiến nó cung lên. Lát sau, con cá không qut dây đáy na và bt đu li lượn vòng chm chm. Bây gi ông lão thong th thu dây. Nhưng lão li cm thy choáng váng. Lão đưa tay trái vc ít nước bin v lên đu. Ri lão tiếp tc v thêm, xoa c xung gáy.

“Ta không đ b chut rút”, lão nói.

“Chc na nó s ngoi lên và ta có th cm c. Mày phi cm c. Ch có nói lng nhng”. Lão tì gi vào mn thuyn mt lúc ri li quàng si dây lên lưng. Bây gi mình s ngh mt lát trong lúc nó mi lượn vòng dưới kia ri khi nó ngoi lên mình s đng dy chiến đu, lão quyết đnh. Được ngh ngơi đng mũi thuyn, đ mc con cá bơi vòng mà không phi kéo dây thì qu tht là cám d quá mc. Nhưng khi đ căng ca si dây cho thy con cá quay v phía thuyn, ông lão nhm người dy, xoay, lc người dc sc kéo si dây vào. Chưa bao gi mình mt như thế này, lão nghĩ, bây gi gió mu dch đang ni lên. Hướng gió thun li đ đưa con cá vào b. Mình rt cn th gió này.

“Lát na nó lượn ra, ta s ngh”, lão nói.

“Ta cm thy đ hơn nhiu. Ch hai ba vòng na thôi thì ta s giáp mt vi nó”. Chiếc mũ rơm ca lão trt ra sau gáy, đ ý sc kéo ca si dây, khi cm thy con cá lượn li, lão ngi xung mũi thuyn. Bây gi mày c lượn đi, cá, lão nghĩ. Tao s đi khi mày quay li. Bin dy sóng. Nhưng gió y ch xut hin vào nhng lúc thi tiết tt và lão cn nó đ tr v đt lin.

“Ta ch vic lái theo hướng Tây Nam”, lão nói.

“Người ta không bao gi lc trên bin và x s ca mình li là mt hòn đo dài”. Đến vòng th ba, lão thoáng thy con cá. Thot tiên lão thy mt cái bóng đen trùi trũi vượt dài qua dưới con thuyn, đến mc lão không th tin ni đ dài ca nó.

“Không”, lão nói.

“Nó không th ln như thế được”. Nhưng đúng là con cá ln như thế và đến cui đường vòng, ch cách chng hai lăm mét, nó tri lên và lão nom thy cái đuôi nhô lên khi mt nước. Cái đuôi ln hơn c chiếc lưỡi hái ln, màu tím hng dng trên mt đi dương xanh thm. Nó li ln xung và khi con cá hãy còn mp mé mt nước, ông lão có th nhìn thy thân hình đ s và nhng sc tím sm trên mình nó. Cánh vi trên lưng xếp li, còn b vây to ln bên sườn đang xòe rng. Ln lượn này, ông lão có th nhìn thy mt con cá và c hai con cá chét xám bơi bên cnh. Thnh thong hai con cá này rúc vào mình nó. Ri có lúc chúng git ra. Chc chc chúng nh nhàng bơi trong bóng ca con cá ln. Mi con dài c thước và khi bơi nhanh, chúng vn vo toàn thân như th loài lươn. Bây gi ông lão đang toát m hôi đm đìa nhưng không phi vì mt tri mà là vì mt nguyên nhân khác.

C mi vòng bơi bình lng ca con cá thì lão li thu dây vào và lão chc ch chng hai vòng na thôi thì lão s có cơ hi phóng lao vào nó. Nhưng mình phi đ nó đến gn, gn, tht gn, lão nghĩ. Mình không cn nhm vào đu. Mình phi nhm thng vào tim.

“Hãy bình tĩnh và gi sc, lão già ”, lão nói. Vòng lượn tiếp theo, lưng con cá đã nhô lên nhưng hãy còn khá xa thuyn. Vòng tiếp theo đó, nó vn xa nhưng đã nhô mình lên cao hơn và ông lão tin chc rng nếu thu thêm dây thì con cá s cp sát thuyn. Lão đã chun b mũi lão trước đy khá lâu; cun dây nh ca nó đ trong cái xô tròn và mt đu dây đã được buc vào cái mu mũi thuyn. Bây gi con cá li tiếp tc lượn theo vòng tròn ca nó, ch có cái đuôi đ s c đng, trông đim tĩnh và tuyt đp. ông lão dc hết sc ra kéo con cá vào gn hơn. Con cá kh nghiêng mình trong chc lát. Ri tr mình thng dy và bt đu lượn thêm vòng na.

“Ta đã điu khin nó”, ông lão nói.

“Ta đã điu khin được nó ri”. Lúc này lão thy xây xm mt mày nhưng vn gượng hết sc bình sinh ra mà kéo. Mình khut phc được nó, lão nghĩ. Có l ln này mình s cho nó đi đt. Kéo đi, tay ơi, lão thm gic. Hãy đng vng, đôi chân kia. Tnh táo vì tao, đu à. Hãy tnh táo vì tao. Bn mày chưa bao gi bi trn. Ln này ta s kh nó. Nhưng khi lão tp trung hết sc lc, chun b dc kit ra trước khi con cá bơi song song vi mn thuyn thì con cá chao mình tránh ra, lt thng người lên bơi đi.

“Cá ơi”, ông lão nói.

“Cá này, du sao thì mày cũng s chết. Mày mun tao cùng chết na à?” C cái đà này thì không n ri, lão nghĩ. Ming lão khô khc không th nói ni, nhưng lúc này lão không th vi ly chai nước. Ln này mình phi kéo nó cp mn, lão nghĩ. C thêm vài vòng na thì mình s đui sc. Không, mày khe, lão t nh. Mày s luôn khe.

Vòng lượn tiếp theo, lão gn như kìm được con cá. Nhưng ln na nó li lách mình, t t bơi ra xa. Mày đang giết tao, cá à, ông lão nghĩ. Nhưng mày có quán làm như thế. Tao chưa bao gi thy bt kỳ ai hùng dũng, duyên dáng, bình tĩnh, cao thượng hơn mày, người anh em . Hãy đến và giết ta đi. Ta không quan tâm chuyn ai giết ai. Gi thì đu óc mày đang lú ln lên hết c ri, lão nghĩ. Mày phi gi đu óc tnh táo. Hãy gi đu óc tnh táo và biết cách chu đng như mt con người. Hay như mt con cá, lão nghĩ.

“Đu ơi, hãy tnh táo”, lão nói bng ging mà bn thân hu như không còn nghe ni.

“Hãy tnh táo”. Con cá đim nhiên lượn thêm hai vòng na. Mình không biết, ông lão nghĩ. Lão có cm giác như lão có th đ sp xung bt c lúc nào. Mình không biết. Nhưng mình s c thêm ln na. Lão c thêm ln na và khi kìm con cá, lão tưởng như mình đang ngt đi. Con cá li giãy ra, chm chm bơi xa, cái đuôi đ s lc lư trong không trung. Mình s li c thêm, ông lão ha mc dù hai tay lão đã rã ri và mt lão không th nhìn rõ vì hoa quá. Lão li c và mi chuyn vn như cũ. Thế đy, lão nghĩ và lão cm thy xây xm c mt mày trước lúc bt đu. Mình s li c thêm mt ln na. C nén cơn đau, dn hết tàn lc, dc hết lòng kiêu hãnh còn li lão mang ra đương đu vi ni đn đau vô b ca con cá; con cá tiến gn mn thuyn, t t bơi nghiêng, mõm nó gn như chm vào ván thuyn và sp sa vượt qua, dài, sâu, rng, ánh bc, vn tím sm và bt tn trong dòng nước. ông lão buông si dây xung, gim chân gi ri nhc cao ngn lao hết mc, vn hết sc bình sinh, cng thêm sc lc lão va huy đng trong người, phóng xung sườn con cá ngay sau cái vây ngc đ s, vươn cao trong không trung ngang ngc ông lão. Cm thy mũi st cm php vào, lão tì người lên n sâu xung ri dn hết trng lc lên cán lao. Con cá sc tnh; mang cái chết trong mình, nó phóng vút lên khi mt nước phô hết tm vóc khng l, v đp và sc lc. Nó dường như treo lơ lng trong không trung phía trên ông lão và chiếc thuyn.

Thoáng chc nó rơi sm xung làm nước bn tung trùm lên c ông lão ln con thuyn. ông lão cm thy choáng váng, đau đn; lão không th nhìn rõ. Nhưng lão vn kp đón si dây ca ngn lao ri đ nó t t chy qua đôi tay xây xát, và khi đã nhìn rõ, lão thy con cá nm nga phơi cái bng ánh bc ca nó lên tri. Cán lao nhô ra t cái hc sau vây cá, còn bin thì đang đi màu bi máu đ loang ra t tim cá. Thot tiên, làn máu đen sm trông như bãi cát ngm trong làn nước biếc sâu hơn ngàn thước. Ri nó lan rng nom ta đám mây. Con cá trng bc, thng đơ, bng bnh trên sóng. ông lão thn trng quan sát khi th lc còn t. Ri lão qun si dây mũi lao hai vòng quanh cái mu đu thuyn và gc đu vào lòng bàn tay.

“Hãy gi đu óc tnh táo”, lão nói khi ta vào mn thuyn.

“Ta là lão già mt mi. Nhưng ta đã giết con cá này, người anh em ta, và bây gi ta phi làm cái vic nhc nhn”. Lúc này mình phi chun b dây và thòng lng đ buc con cá vào mn thuyn, lão nghĩ. Du cho mình có hai người đ nghiêng thuyn kéo nó lên ri tát nước ra thì chiếc thuyn này cũng không th cha ni nó. Mình phi chun b mi th, kéo nó vào buc cht ri dng ct, giong bum tr v. Lão kéo con cá cp sát thuyn đ có th lun si dây qua mang, ra mõm ri buc nó vào mũi thuyn. Mình mun ngm nó, lão nghĩ, mun chm và s vào mình nó. Con cá là vn may ca ta, lão nghĩ. Nhưng đy không phi là lý do đ ta mun s nó. Ta chc ta đã s trúng tim, lão nghĩ. Khi ta n cái cán lao ln th hai. Bây gi phi kéo nó vào, buc cht; tròng mt chiếc thòng lng vào gia thân và mt chiếc na vào đuôi đ buc nó vào thuyn.

“Làm ngay đi, lão già ơi”, lão nói. Lão hp mt ngm nước rt nh.

“Bây gi khi trn đu đã kết thúc, vn phi làm mt công vic hết sc nhc nhn”. Lão ngước nhìn bu tri ri cúi nhìn con cá. Lão chăm chú quan sát mt tri. Ch va xế trưa thôi, lão nghĩ. Và gió mu dch đang thi. C đám dây câu y bây gi không quan trng. thng bé s cùng mình ni li khi v đến nhà.

“Đến đây, cá”, lão nói. Nhưng con cá không nhúc nhích. Thay vào đó, lúc này nó nm dm mình trong nng và ông lão phi lôi con thuyn li ch nó. Khi đến bên con cá và kéo đu nó tì sát mũi thuyn, lão không th nào tin được kích thước ca nó. Lão tháo si dây cán lao ra khi cái mu, lun nó qua mang cá ra ming, qun mt vòng quanh cái kiếm ri li đút si dây qua ming ra mang kia, qun mt vòng quanh ming cá, gút hai mi dây li ri ct vào cái mu đng mũi thuyn. Sau đó lão ct si dây mang ra sau lái buc thòng lng vào đuôi cá. Da cá chuyn t màu gc, tím sm ánh bc, sang màu trng bc và nhng cái sc cũng có cùng màu tím nht như đuôi nó. Nhng đường sc y ln hơn c bàn tay người xòe rng, còn mt nó trông đ đn như nhng tm kính trong kính vin vng hay như mt mt v Thánh trong đám rước.

“Đy là cách duy nht đ giết nó”, ông lão nói. K t lúc ung nước, lão cm thy khe hơn và biết lão s không b ngt, đu óc lão tnh táo. Vi cái li này thì con cá chc phi nng hơn na tn, lão nghĩ. Có l còn hơn c thế. Nếu ch tính hai phn ba s lượng tht t trng lượng y vi giá ba mươi cent mt pound thì s được bao nhiêu?

“Ta cn mt cái bút chì đ tính”, lão nói.

“Đu ta không tho tính toán. Nhưng ta nghĩ Di Maggio vĩ đi s t hào v ta hôm nay. Ta không mc chng n ca gà. Nhưng đôi tay và lưng thì thc s nhc nhi”. Mình chng hay chng n ca gà là gì, lão nghĩ. Không chng mình đã mc chng y mà không biết. Lão buc cht con cá vào mũi, đuôi thuyn và c vào cái gióng ngang gia thuyn. Con cá ln đến ni trông như th ông lão buc mt con thuyn khác ln hơn nhiu vào thuyn mình. Lão ct mt mu dây mang đến buc cht cái hàm dưới ca con cá vào ming đ ming nó không há ra, đ con thuyn lướt đi càng êm càng tt. Ri lão dng ct, căng bum vi thanh đ là cái sào móc bên trên và cây sào dài gi bên dưới; cánh bum vá căng phng, con thuyn bt đu lướt đi; ta ng người lên đuôi thuyn, lão lái v hướng Tây Nam. Lão không cn đa bàn đ biết hướng Tây Nam. Lão ch cn nương theo hướng gió mu dch và chiu xoay tr ca cánh bum. Tt hơn là mình nên buông mt cái vó buc vào si dây nh đ kiếm cái gì đó b bng và làm du cơn khát. Nhưng lão chng tìm thy nó, còn my con cá mòi thì đã ươn ình. Vy nên lão dùng cái móc khua mt đám rong vàng vùng Nhit Lưu lên thuyn khi đám rong đó trôi qua và rũ bt nhng con tôm nh rơi xung lòng thuyn. Chng hơn mười con và chúng nhy búng chân như loài b chét trên cát. ông lão dùng ngón cái và ngón tr rt đu ri nhai gn c v ln đuôi. My con tôm rt bé nhưng lão biết chúng giàu cht dinh dưỡng, v li mùi v ca chúng tht d chu. ông lão vn còn trong chai đ hai ngm nước và sau khi ăn xong ch tôm y, lão ung hết mt na. Con thuyn vn lướt êm bt chp vt cn kia; ông lão cp tay lái vào nách, lái thuyn đi. Lão có th nhìn thy con cá, và ch khi nhìn đôi tay và cm nhn cái mn thuyn dưới lưng, lão biết vic này đã thc s xy ra ch đâu phi trong mơ. Đã có lúc khi cuc đu sp kết thúc, người lão ru rã đến ni lão nghĩ chuyn con cá hn là trong mơ. Ri khi lão thy con cá tung mình lên khi mt nước, lơ lng bt đng trong không trung trước lúc rơi xung thì lão chc chn là có điu gì đó thc s quái đn và lão không th nào tin ni. Khi y lão không th nhìn rõ, nhưng bây gi mt lão li t như thường.

Bây gi lão biết con cá, đôi bàn tay và lưng lão đâu phi là mơ. Ta s chóng lành, lão nghĩ. Mình đã ra sch máu và nước bin s làm chúng bình phc. Dòng nước ti sm ca chính vùng Nhit Lưu là phương thuc làm nhanh lành da tay kì diu nht. Nhng gì phi làm bây gi là gi cho đu óc tnh táo. Đôi tay đang làm bn phn ca chúng, chúng ta đi nhanh. Vi cái ming b buc cht, cái đuôi dng thng dng, nhp nhô, con cá và mình lướt đi như th hai anh em. Ri đu óc lão bt đu hơi ln ln, lão nghĩ, nó đang đưa ta vào b hay ta đang đưa nó? Nếu ta đang kéo nó phía sau thì chng cn phi thc mc gì na. Nếu con cá trên thuyn và dáng v hiên ngang ca nó tiêu tan hết thì cũng chng cn phi thc mc gì na. Nhưng c con cá ln ông lão li đang cp kè lướt đi nên lão nghĩ, c đ nó đưa ta vào b nếu vic đó làm hài lòng nó. Ta ch tho hơn nó mi cái trò mánh li; còn nó thì đâu có làm hi ta chút my may. Thuyn đi nhanh, ông lão nhúng hai bàn tay xung nước mn và c gi đu óc tnh táo. Nhìn nhng đám mây tng vươn cao và nhng di mây tơ bên trên, ông lão biết gió nh s còn thi sut đêm. ông lão thường xuyên nhìn con cá đ chc chn là nó có thc. Đy là gi đng h đu tiên trước khi con cá mp tn công. Con cá mp này không phi là tình c. Nó ngoi lên t phía bin sâu khi đám mây máu đen sm được hình thành ri lan nhanh xung vùng nước sâu hơn ngàn thước. Nó bơi lên rt nhanh và hoàn toàn bt cn đến mc đã xé tung mt nước xanh thm, nhao mình trong ánh nng. Thoáng chc, nó rơi tõm xung bin, bt mùi bơi theo chiếc thuyn và con cá. Thnh thong nó b lc đường. Nhưng nó lp tc bt li mùi, hay mt du hiu gì đó, ri ct lc bơi nhanh v hướng y. Nó là loài cá mp Mako cc ln, cơ th được cu trúc đ bơi nhanh như bt kì loài cá nào bơi nhanh nht trên đi dương; mi th trên người nó đu đp ch tr b hàm. Lưng nó cũng xanh như lưng loài cá kiếm, bng nó ánh bc, da đp và bóng mượt. Thân hình nó nom ta mt con cá kiếm, tr b hàm đ s lúc này đang ngm cht khi lao nhanh mp mé mt nước, chiếc vi cao ngng trên lưng sng sng ct đôi mt bin. Bên trong cp môi đôi mím cht ca b hàm, tám hàng răng nghiêng chếch vào trong. Chúng không phi là nhng chiếc răng bình thường có hình kim t tháp như răng ca nhng loài cá mp khác. Hình dng chúng như ngón tay ca con người qup li khi b chut rút. Chúng dài gn bng ngón tay ông lão và sc bén c hai mt. Đây là ging cá được cu to đ ăn tht tt c các loài cá khác đi dương, chúng nhanh nhn, khe mnh và được trang b li hi đến mc chúng chng còn có bt kỳ đi th nào na. Bây gi khi bt được mùi rõ hơn, con cá tăng tc, cái vi xanh vùn vt ct mt nước. Khi nhìn thy nó lao đến, lão biết đy là con cá mp không h biết s hãi và s thc hin đúng nhng gì nó mun. Trong lúc quan sát con cá mp tiến đến, lão chun b cây lao và buc dây vào. Si dây ngn bi vì lão đã ct bt đ buc con cá. Bây gi, đu óc lão tnh táo, bình thn; lão có nhiu quyết tâm nhưng li ít hi vng. Cái quá tt đp thì chng bn, lão nghĩ. Khi theo dõi con cá mp đang đến gn, lão liếc nhìn con cá kiếm khng l. C như th là gic chiêm bao y, lão nghĩ. Mình không th ngăn nó đng tn công nhưng có l mình s giết được nó. Dentuso, lão nghĩ. M mày. Con cá mp áp nhanh mn thuyn và khi nó đp con cá, ông lão trông thy cái mm rng, đôi mt kì l và hàm răng b đánh cách mt tiếng khi nó cm php vào ch tht phía trên đuôi.

Đu con cá mp nhô khi mt nước, lưng nó cũng đang bnh lên và ông lão có th nghe thy tiếng da tht t con cá ln b rt đt khi lão cm php mũi lao xung đu con cá mp, ngay đim giao nhau gia nhng đường k ngang mt và đường chy thng t mũi nó vt ra sau. Chng có nhng đường như vy đâu. Ch có cái đu xanh nhy, nng n, đôi mt ln, tiếng răng nghiến xung, và tiếng kéo nut. Nhưng đy là v trí ca não và ông lão đã đâm trúng. Lão đâm bng c hai bàn tay ta máu, dc hết sc lc n sâu mũi lao xung. Lão đâm không bng hi vng mà bng quyết tâm và c lòng căm hn. Con cá trn mình ra, ông lão thy nó di đi và khi lt người sang phía kia, con cá t qun si dây quanh mình hai vòng. ông lão biết con cá đã chết nhưng nó không tha nhn điu đó. Lát sau, nm phơi bng lên tri, đuôi qut mnh, hai hàm răng đp cch cch, con cá mp cn đi trên mt nước như chiếc thuyn đua. Ch đuôi nó qut xung, nước tung trng xóa, ba phn tư người nó nhô khi mt nước khi si dây b kéo căng, rung rung ri bt đt. Con cá mp nm im mt lúc trên mt nước; ông lão ngm nó. Ri nó ln xung, rt chm.

“Nó đp khong hai mươi cân ri”, ông lão nói ln. Nó cũng đot luôn mũi lao và c dây na, lão nghĩ, còn bây gi, con cá ca mình li chy máu ri nhng con khác s kéo đến. Lão chng còn mun nhìn con cá thêm chút nào na k t lúc nó b đp tosc c tht da. Lúc con cá b cn thì như th chính bn thân lão cũng đang b cn. Nhưng ta đã giết con cá mp cn con cá ca ta, lão nghĩ. Nó là con dentuso ln nht mà ta đã tng thy. Chúa chng giám rng ta đã thy nhiu con cá ln. Cái quá tt đp thì khó bn, lão nghĩ. Bây gi mình ước giá mà chuyn này ch như là mt gic mơ và mình chưa h câu được con cá và hãy còn nm ng mt mình trên lp giy báo lót giường. Nhưng con người sinh ra không phi đ tht bi”, lão nói.

“Con người có th b hy dit ch không th b khut phc”. Du sao thì mình cũng ly làm ân hn vì đã giết chết con cá, lão nghĩ. Bây gi sp đến lúc vt v và mình thì li không có ly mt mũi lao. Con dentuso đy đc ác, nham him, khe mnh và liu lĩnh. Nhưng mình thì li khôn ngoan hơn nó bi phn. Có l không, lão nghĩ. Có l mình ch gii giang khi còn vũ khí.

“Đng nghĩ na, lão già ”, ông lão nói ln.

“C giong bum theo hướng này và hãy sn sàng đi đu khi s vic xy đến”. Nhưng mình phi tư duy, lão nghĩ. Bi vì đy là tt c nhng gì mình còn li. Tư duy và bóng chày. Mình không chc Di Maggio vĩ đi có thích cái cách mình đâm mũi lao vào não con cá không? Vic y chng to tát gì, lão nghĩ. Ai cũng có th làm được. Nhưng anh ta có nghĩ đôi tay ta cũng can đm trong lúc b thương như chng n ca gà kia không? Ta không th biết. Gót chân ta chưa bao gi mc bnh gì c ch tr hi con cá nhám ca châm nc vào khi b ta đp phi lúc đang bơi; nc đc làm tê lit c phn chân dưới và nhc nhi không tài nào chu ni.

“Nghĩ v chuyn gì vui vui đi, lão già ơi”, lão nói.

“Lúc này c mi phút thì mày li gn đến nhà hơn. Mt đi hai mươi cân cá thì mày lướt nh hơn”. Khi vào đến gia dòng nước thì lão biết rõ chuyn gì có th xy ra. Nhưng lúc này thì chng th làm được gì na.

, phi đy”, lão nói ln.

“Ta có th buc lưỡi dao vào đu mt mái chèo”. Cp tay lái vào nách, chn chân lên dây lèo bum lão làm ngay điu đó.

“Bây gi”, lão nói,

“ta vn là mt lão già. Nhưng ta đã có vũ khí”. Lúc này gió mát rượi, lão lướt nhanh. Lão ch nhìn phn phía trước ca con cá và hi vng li lóe lên. Có mà ngc mi không hi vng, lão nghĩ. Thêm na, mình tin chc đy là ti li. Đng nghĩ v ti li na, lão nghĩ. Bây gi, tr cái chuyn ti li ra thì cũng đã có quá đ rc ri ri. V chăng mình đâu có hiu gì v nó. Mình đâu có hiu gì v nó và mình cũng không chc là mình tin có ti li. Có l giết con cá là ti li. Mình c cho là thế mc dù mình làm điu đó đ nuôi sng mình và nhiu người khác. Nhưng nếu thế thì mi vic đu là ti li hết. Đng nghĩ v ti li na. Đã quá mun đ ân hn và đã có nhiu người được tr lương đ làm vic đó. C đ h nghĩ v điu đó. Mày được sinh ra đ làm ngư dân như con cá kia được sinh ra đ làm cá. San Pedro là dân chài lưới, cha ca Di Maggio vĩ đi cũng vy. Bi vì không có gì đ đc và chng có radio nên lão c nghĩ v mi th có liên quan đến lão, lão nghĩ lan man và c tiếp tc nghĩ v ti li. Mày giết con cá không ch đ gi mng sng và đ đi lương thc, lão nghĩ. Mày còn giết nó vì lòng kiêu hãnh và vì mày là người đánh cá. Mày yêu nó khi nó còn sng và mày cũng yêu nó sau đó. Nếu mày yêu con cá thì chng có ti li gì khi giết nó. Còn gì na không?

“Mày nghĩ quá nhiu, lão già ”, lão nói ln. Nhưng mày h d khi giết con dentuso, lão nghĩ. Nó sng bng nhng con cá sng như mày. Nó không phi là loài vt tìm tht thi đ ăn và cũng không phi là cái d dày biết bơi như lũ cá mp kia. Nó đp đ, cao thượng và chng s bt c th gì.

“Ta giết nó ch đ t v”, ông lão nói ln.

“Và ta đã giết được nó”.

Ngoài ra, lão nghĩ, bng cách này hay cách khác thì vn vt cũng sát hi ln nhau. Ngh câu cá hi ta y ht như đã nuôi sng ta vy. Thng bé giúp ta sng, lão nghĩ. Ta ch t la di mình quá nhiu. Lão cúi người qua mn rt mu tht cá ch con cá mp ngom dt. Lão nhai và cm nhn cht cá và mùi v d chu ca nó. Tht con cá săn, nhiu nước như cht tht súc vt, nhưng không đ bng. Tht con cá không dai, lão biết loi tht này s được giá cao nht trên th trường. Nhưng chng có cách nào ngăn không cho mùi cá ta trong đi dương và lão biết rng giai đon rt cam go đang đến gn. Gió vn thi đu. Hướng gió hơi chuyn sang Đông Bc và lão biết điu đó có nghĩa là gió s không tt. Nhìn thng phía trước, lão chng h thy mt lá bum, mt bóng thuyn hay mt làn khói tàu nào c. Ch có đàn cá chun phóng lên t dưới mũi thuyn, bay git sang phía kia và nhng vt rong vàng ca vùng Nhit Lưu. Thm chí lão không còn thy bóng dáng ca mt con chim nào na. Trong sut hai tiếng đng h, lão lái thuyn đi và sau khi ta người sau lái, thnh thong nhai mt mu tht cá kiếm, c ngh ngơi đ phc hi sc thì lão nom thy con đu tiên trong hai con cá mp.

“Ay”, lão tht ln. Không th nào din nghĩa được t này và có l nó ch là th âm thanh vô tình tht lên khi mt người cm thy cái đinh xuyên qua tay mình ghim vào g.

“Galanos”, lão nói ln. Bây gi lão mi trông thy chiếc vây th hai bám sau con th nht; nhìn chiếc vây hình tam giác màu nâu và cách thc quy đuôi, lão nhn dng đó là loài cá-mp-mũi-xng. Chúng bt được mùi, háo hc và trong cơn điên cung do b cái đói thôi thúc, chúng lc li ri li huyên náo khi đnh hướng mùi v. Nhưng mi lúc chúng li đến gn hơn. ông lão buc cht dây lèo bum, nêm k bánh lái. Ri lão cm mái chèo đã buc sn lưỡi dao. Lão ráng nâng lên t t bi hai bàn tay lão đang nhc nhi. Ri lão c kh buông, nm mái chèo đ đôi tay quen dn. Lúc này lão nm cht đ chúng quen vi cơn đau; không nao núng, lão nhìn hai con cá mp đang đến. Gi thì lão có th nhìn thy my cái đu dt, phng, nhn như hai mũi xng và nhng chiếc ông vi bên sườn rng, vin chóp trng ca chúng. Nhng con cá mp đáng ghét, thi tha, nhng k săn tìm tht chết và cũng là nhng k giết tht; khi đói chúng đp c mái chèo hay c bánh lái ca con thuyn. Loài cá mp này có th ct đt phăng chân và chân chèo ca loài rùa khi chúng ng lơ mơ trên mt nước; nếu đói thì chúng tn công c con người dưới nước du cho người y không có mùi máu cá hay chút nht cá nào trên mình.

“Ay”, ông lão gi.

“Galanos! Hãy đến đây galanos”. Chúng đến nhưng li không theo kiu ca con Mako. Mt con lc mình, ln khut dưới thân thuyn; lão có th nhn thy chiếc thuyn rung lên khi nó đp và rt tht con cá. Còn con kia giương đôi mt vàng ti hí nhìn lão ri há rng cái mõm như na vòng tròn ca nó, bt thình lình xáp vào đp con cá ngay nơi đã b đp. Đường nhăn hn rõ trên đnh đu nâu xám vt ngược ra sau nơi não ca con cá mp ni vi xương sng, ông lão cm mũi dao đu mái chèo vào ch y, rút ra đâm vào đôi mt vàng như mt mèo ca nó. Con cá mp buông mi, chìm xung, nut vi ch tht đã ngom được trong cơn hp hi. Chiếc thuyn vn c chao đo bi sc tàn phá ca con cá mp còn li vào con cá; ông lão buông chùng dây lèo bum đ con thuyn lng sang bên làm con cá mp phi hin ra. Khi nhìn thy, lão cúi người qua mn phóng mũi dao vào nó. Lão mi ch chm vào phn tht bi da cá mp rt cng và lão khó có th thc sâu lưỡi dao xung. Cú đâm di li không ch làm but đôi tay mà còn làm đau c vai lão na. Nhưng con cá mp li tri nhanh đu lên, ông lão đâm thng xung đnh đu bt khi mũi nó nhô khi mt nước, áp cht vào con cá. ông lão rút dao ra ri đâm tr li ngay chính ch y. Nó vn bám cht con cá bi b hàm đã ngom vào, ông lão đâm vào mt trái. Con cá mp vn c đeo cng.

“Không h”?”, ông lão nói ri phóng dao đâm vào gia đim ni xương sng và não. Lúc này, cú đâm đã d dàng, lão cm thy ch xương sn v tan. ông lão rút mái chèo lách lưỡi dao vào gia hàm con cá mp, cy m. Lão xoYy lưỡi dao và khi con cá mp buông ra Lão nói.

“Cút đi galanos. C chìm sâu c ngàn thước. Đi mà gp bn mày, hay gp con m mày y”. ông lão chùi lưỡi dao ri đt cây chèo nm xung. Lão tìm dây lèo bum, cánh bum no gió, lão đưa con thuyn vào b.

“Bn chúng đã xơi hết mt phn tư con cá, mà li vào ch tht ngon nht na cơ ch”, lão nói ln.

“Giá mà đây ch là gic mng và ta chưa h câu được nó. Ta ly làm tiếc v điu đó, cá à. Nó khiến mi chuyn hng bét c ri”. Lão ngng li và bây gi không mun nhìn con cá na. Kit máu và bnh bng trên sóng, trông con cá có màu bc xn ca lp thy tráng gương nhưng nhng cái sc ca nó vn rõ nét.

“L ra ta đng nên đi quá xa, cá à”, lão nói.

“Không nên đi vi mày và c đi vi ta. Ta ly làm tiếc, cá à”. Nào, lão t nh. Hãy nhìn si dây buc dao xem nó có b đt không. Ri chun b sn sàng bi vì nhng con khác s đến.

“Giá mà mình có hòn đá mài dao”, lão nói sau lúc kim tra xong si dây buc lưỡi dao vào mái chèo.

“L ra mình nên mang theo hòn đá y”. L ra mày phi mang theo nhiu th, lão nghĩ. Nhưng mày đã không mang, lão già ơi. Gi thì không phi lúc nghĩ v nhng th mày mang hay không mang. Hãy nghĩ v nhng vic mày có th xoay x vi nhng dng c có sn đây.

“Mày răn bo tao quá nhiu li hay hm ri đy”, lão nói ln.

“Tao mt mi lm ri”. Lão cp tay lái vào nách và nhúng c hai bàn tay xung nước khi con thuyn lướt v phía trước.

“Ly Chúa, cái con cui cùng y đp mi nhiu làm sao”, lão nói.

“Nhưng bây gi con thuyn đã nh hơn nhiu”. Lão không mun nghĩ đến cái bng dưới rách nát ca con cá. Lão biết mi cú git rung ca con cá mp thì mt mng tht b rt đi và bây gi con cá li đ li mt vt máu loang rng, tri dài như con đường cao tc trên đi dương cho h hàng lũ lĩ nhà cá mp kia. Con cá này có th nuôi sng mt người sut c mùa đông, lão nghĩ. Đng nghĩ v điu đó na. Hãy ngh ngơi và xoa du đôi tay đ bo v ch tht cá còn li. Bây gi vi tt c khi mùi v y trong nước, mùi máu t đôi tay mình s chng nghĩa lý gì c. V li chúng không chy nhiu máu. Bt kì vết ct nào cũng đâu phi hoàn toàn vô giá tr. Không chng, ch máu chy kia s ngăn bàn tay trái khi chng chut rút. Bây gi mình có th nghĩ v cái gì nh? Lão nghĩ. Chng gì c. Mình phi không suy nghĩ và ch đi nhng con sp đến. Giá mà chuyn này ch là gic mơ tht, lão nghĩ. Nhưng ai biết được? Không chng nó li hóa ra tt lành. Con cá mp tiếp theo đi mt mình, thuc loài mũi

-xng. Nó lao ti như con ln xông vào máng ăn nếu con ln y có cái mõm rng đ đ bn đút lt đu mình vào. ông lão ch nó đp con cá ri phóng mũi dao đu mái chèo vào não nó. Con cá mp trn mnh người ra sau, lúc nó lăn tròn lưỡi dao gãy. ông lão cm ly tay lái. Thm chí lão cũng chng bun nhìn con cá mp đ s t t chìm xung nước, lúc đu còn gi nguyên kích c, ri nh dn ch còn mt chm nh. Cnh y luôn hp dn lão. Nhưng bây gio cũng chng bun liếc mt nhìn.

“Bây gi ta còn cây sào móc”, lão nói.

“Nhưng cây sào y chng giúp ích gì nhiu. Ta cũng còn hai mái chèo, tay lái và cái chày ngn”. Gi thì chúng thng ta ri, lão nghĩ. Còn ta thì đã quá già đ có th vung chày đp chết lũ cá mp kia. Nhưng ta s c cm c nếu trong tay còn hai mái chèo, cái chày ngn và tay lái. Lão li nhúng tay xung bin. Chiu đang xế, lão chng nhìn thy gì c ngoài mt bin và bu tri. Gió thi mnh hơn lúc trước, và lão hi vng chng my chc lão s v đến đt lin.

“Mày đã rã ri, lão già kia”, lão nói.

“Mày rã ri đến tn xương ty”. Lũ cá mp không tiếp tc tn công mãi cho đến ngay trước khi mt tri ln. ông lão nhìn thy my chiếc vi xám lao theo vt hơi rng mà con cá kiếm hn đã đ li trong nước. Chúng thm chí không thèm tn ra đánh hơi. Cùng sánh đôi, chúng bơi thng đến con thuyn. Lão chèn tay lái, buc cht dây lèo bum ri đưa tay xung đuôi thuyn tìm cái chày. Đy là khúc cán được cưa t mái chèo gãy, dài chng tám tc. Lão ch th s dng nó hiu qu bng mt tay bi ch tay nm ca nó ch va vn vi mt bàn tay; tay phi lão đã nm chc cái chày trong lúc lão nhìn lũ cá mp xông đến. C hai con thuc loài galanos. Mình phi đ con đu tiên ngom cht ri mi nn nó vào ngay gia mũi hay giã thng vào đnh đu, lão nghĩ. Hai con cá mp cùng tiến sát và khi thy con gn lão há mm cn php vào bên lườn ánh bc ca con cá thì lão nâng cao cái chày, dc sc bình sinh giáng ngay xung đnh đu rng ca con cá mp. Khi chm xung, lão cm thy cái chày chùng li như chm phi lp cao su rn. Nhưng lão cũng cm nhn được đ cng ca xương ri lão giáng thêm mt đòn ct lc vào chóp mũi ca con cá mp khi nó trượt khi con cá. Con cá mp kia c nhào vào táp ri lùi ra, bây gi nó li ngoác to mm xông vào. ông lão có th nhìn thy nhng di tht cá kéo thành vt trng trong khóe hàm con cá mp khi nó lao vào con cá kiếm và khp mõm xung. Lão chm người b mt đòn nhưng ch trúng vào đu nó, con cá mp nhìn lão ri bt nt ch tht đã b cn ri ra. ông lão li vung chày giã xung khi nó lng ra nut, cái chày ch đánh trúng lp tht dày, chc như cao su.

“Nhào vô đi, GALANOS”, ông lão nói.

“Hãy li nhào vô xem”. Con cá mp xc thng ti và khi nó vp hàm xung, lão giáng cho nó mt chày. Lão giáng ct lc t đ cao mà lão có th nâng cái chày hết c. Ln này lão cm nhn được lp xương s, ri lão li qut tiếp vào ngay ch y trong lúc con cá mp l đ kéo đt miếng tht chìm xung. ông lão ch nó li xông đến nhưng chng thy tăm hơi đâu c. Ri lão thy mt con đang lượn vòng trên mt nước. Lão không thy vi ca con kia. Mình không hi vng giết được chúng, lão nghĩ. Như mình có th làm thu còn trai tr. Nhưng mình đã đánh chúng b thương nng và c hai con cá mp y đu đã choáng váng. Nếu mình có th cm cái chày bng c hai tay thì chc mình đã h gc con đu tiên ri. Thm chí ngay c bây gi, lão nghĩ. Lão chng mun nhìn con cá. Lão biết nó đã b hy hoi mt mt na. Mt tri đã ln trong lúc lão đang kch chiến vi hai con cá mp.

“Chc na tri s ti”, lão nói.

“Ri mình s nhìn thy ánh đèn Havana. Nếu mình đi quá xa v hướng Đông thì mình cũng thy ánh đèn ca mt trong nhng bãi bin mi”. Bây gi mình không còn xa quá na, lão nghĩ. Mình hy vng không có ai phi lo lng nhiu. Dĩ nhiên ch có mi thng bé lo mà thôi. Nhưng mình chc nó vn tin tưởng. Nhiu bn chài lung tui cũng s lo lng. Nhiu người khác cũng vy, lão nghĩ. Mình sng trong mt thành ph nghĩa tình. Lão không th nói chuyn vi con cá được na bi l nó đã b xâu xé nát tươm c ri. Lát sau đu lão cht ny ra ý tưởng.

“Na con cá kia ơi”, lão nói.

“Cá à, trước khi mày là thế đy. Ta ân hn vì đã đi quá xa. Ta đã hy hoi c hai chúng mình. Nhưng chúng ta đã tiêu dit được nhiu cá mp, mày và ta, đã đánh trng thương nhiu con khác. Mày đã tng giết được bao nhiêu con, hi anh bn cá già kia? Cái lưỡi kiếm trên đu mày chng phi vô c mà được sinh ra như thế”. Lão thích tưởng tượng v con cá và nhng gì nó có th làm đi vi mt con cá mp nếu nó được t do bơi li. Có l mình nên ct cái lưỡi kiếm đ dùng làm vũ khí chiến đu, lão nghĩ. Nhưng chng có cái rìu nh hay con dao nào c. Nhưng nếu ta có và có th buc nó vào mái chèo thì đy mi đích thc là vũ khí. Ri chúng ta s cùng chiến đu vi bn chúng. Bây gi mày s làm gì nếu bn chúng kéo đến vào ban đêm? Mày có th làm gì?

“Chng li chúng”, lão nói.

“Mình s chng li chúng cho đến lúc chết”. Nhưng lúc này, trong bóng ti, không mt qung sáng lp lánh, không mt ánh đin, ch có gió và con thuyn lng thng trôi, lão cm nhn như th lão đã chết t bao gi. Lão áp hai bàn tay vào nhau, s vào lòng bàn tay. Chúng chưa chết và lão có th cm nhn ni đau đn bng cách đơn gin là nm, m đôi bàn tay. Lão ng người ta lên đuôi thuyn và biết mình chưa chết. Đôi vai đã mách lão điu đó. Mình nh đc tt c nhng bài kinh khi mình bt được con cá, lão nghĩ. Nhưng lúc này, mình đã quá mt đ đc ni na ri. Tt hơn là mình nên ly cái bao đp lên vai.

Lão nm xung phía sau thuyn, tay vn lái và mt dõi nhìn qung sáng ht lên nn tri. Mình còn mt na, lão nghĩ. Có l vn may s đến giúp mình mang na con cá này vào b. ít ra thì mình cũng phi có chút may mn nào đy. Không, lão nói. C đi quá xa thế này thì mày đã t làm tn hi cái vn may ca mày ri.

“Đng có ngc”, lão nói ln.

“C mà thc và lái thuyn đi. Không chng mày li gp may nhiu đy”.

“Ta mun mua mt ít may mn nếu nó được bán bt c nơi nào”, lão nói. Thế ta ly gì đ mua nó đây? Lão t hi. Ta có th mua nó bng ngn lao mt, con dao gãy và đôi tay b thương ư?

“Mày có th”, lão nói.

“Mày c mua nó bng tám mươi tư ngày đi bin. Suýt na nó đã được bán cho mày”. Mình đng nghĩ v vn na, lão nghĩ. Vn may là th đến vi vô vàn dáng v, ai có th nhn din ra nó? Du sao thì mình s nhn mt ít trong bt c hình thc nào và tr bt kỳ giá nào mà người bán đòi hi. Giá mà mình có th nhìn thy ánh đin, lão nghĩ. Mình ao ước quá nhiu. Nhưng đy là th mình cn bây gi. Lão c xoay tr cho thoi mái đ lái thuyn và nh ni đau nhc lão biết mình chưa chết. Vào khong mười gi ti, lão trông thy ánh đèn thành ph ht xung nước. Thot tiên, đy ch là th ánh sáng mang máng trên bu tri như trước lúc mt trăng mc. Thoáng chc chúng hin rõ ra đng kia đi dương, lúc này đang dy sóng theo chiu gió mnh. Lão lái thng vào gia qung sáng, lão nghĩ chng my chc k t lúc này lão s chm đến mé dòng nước. Gi thì đã xong, lão nghĩ. Có l chúng s li tn công ta. Nhưng trong đêm ti, không mt tc st trong tay, con người có th làm gì đ chng li chúng? Lúc này lão đã tê cng, nhc nhi và cái giá lnh ban đêm càng làm nhng vết thương và tt c nhng ch xây xát trên khp cơ th lão đau but. Mình hy vng là s không còn chm trán vi chúng, lão nghĩ. Mình rt hy vng mình không phi chm trán li vi bn chúng. Nhưng vào lúc na đêm lão phi chiến đu và ln này lão biết cuc chiến đu là vô vng. Chúng kéo đến c đàn, lão ch nhìn thy nhng đường nước do vây chúng x bơi và nhng vt lân tinh khi chúng quăng mình vào con cá. Lão nn chày xung my cái đu, nghe tiếng răng bp và cm thy con thuyn chao đo khi chúng lun xung dưới. Lão vung chày tuyt vng vào bt c ch nào lão có th phng đoán hoc nghe thy, ri lão cm thy có cái gì đó tóm ly cái chày, lôi tut đi. Lão git cái tay lái ra khi lái, cm c hai tay đâm, b dc liên hi kì trn. Nhưng bây gi bn chúng li dn hết đến đng mũi thuyn, ln lượt thay phiên nhau, hay c bn cùng xông vào xâu xé con cá, ch tht chúng rt được lp lánh dưới nước khi chúng tr mình đ li lao vào. Cui cùng mt con xáp đến đp vào cái đu cá, lão biết thế là hết. Lão vung tay lái qut ngang đu con cá mp ch b hàm b kp cng trong xương đu con cá kiếm mà không th rt ra được. Lão qut ln na, thêm ln na, ri thêm na. Lão nghe tiếng cái tay lái gãy; dùng phn gãy lm chm, lão đâm vào con cá mp. Cm thy đon tay lái cm php vào, lão biết nó sc ri thc sâu xung. Con cá mp buông ra, lăn mình đi. Đy là con cui cùng ca đàn cá mp. Chng còn gì na đ chúng xâu xé. Lúc này lão nng n th và cm thy có v là l trong ming. V y ngòn ngt và có mùi tanh đng; lão thoáng lo s. Nhưng ch mùi v y không nhiu. Lão khc nh xung đi dương ri nói:

“Đp đi, lũ galanos kia. Và hãy tưởng tượng rng bn mày đã giết chết mt con người”. Bây gi lão biết mình đã bi trn hoàn toàn, không th nào cu vãn ni; lão quay li đng lái, tìm đon tay lái gãy lm chm còn đ dài đ lp vào lái, đưa thuyn vào b. Lão khoác cái bao qua vai ri lái thuyn theo hướng cũ. Bây gi, tay lái lão nh bng và lão chng còn nghĩ hay thoáng chút vương vn gì na. Lúc này lão quên hết mi chuyn và ch tp trung đưa con thuyn vào bến khéo léo và an toàn. Trong đêm, đàn cá mp kéo đến gm b xương như kiu ai đó nht nhng mu bánh vn trên bàn. ông lão chng bun bn tâm đến chúng và cũng không đ ý đến bt c chuyn gì ngoài vic lái thuyn. Bây gi lão ch lưu ý đến đ lướt nh và đm ca con thuyn khi không còn phi đeo thêm cái gánh nng bên mình.

Con thuyn vn còn tt, lão nghĩ. Nó cũng chc và chng hư hi gì ngoài cái tay lái. Cái đó thì d thay. Bây gi lão có th nhn thy lão đã vào gia dòng chy; lão trông thy ánh đèn trên nhng bãi bin dc b. Lão biết bây gi lão đang đâu và li v thì chng còn là vn đ gì na. Ngm cho cùng thì gió là bn ca ta, lão nghĩ. Ri lão nghĩ tiếp, ch đôi khi. Và c đi dương bao la vi nhng người bn ln k thù ca ta. Và giường chiếu na, lão nghĩ. Giường là bn ca ta. Ch có giường thôi, lão nghĩ. Giường chiếu hn là vic trng đi. Đơn gin làm sao khi mày b đánh bi, lão nghĩ. Ta chưa h hình dung chuyn y li đơn gin đến thế. Cái gì làm mày tht bi, lão nghĩ.

“Chng gì c”, lão nói ln.

“Ta đã đi quá xa”. Khi đưa được thuyn v cái bến nh, đèn nơi Terrace đã tt, lão biết mi người đã đi ng. Gió không ngng ln thêm và bây gi đang thi mnh. Nhưng phía trong bến cng vn yên , lão cp thuyn vào con lch nh, đy si bên dưới ghnh đá. Do không có người giúp nên lão dc sc đy con thuyn lên đến mc kh năng cho phép. Ri lão nhy ra buc thuyn vào mt tng đá. Lão h bum, qun lá bum li và buc cht. Ri lão vác ct bum dm chân leo lên. Ch đến khi y lão mi biết cơ th lão rã ri đến mc nào. Lão dng li ngh mt lát, ngoái nhìn và thy ánh đèn đường phn chiếu lên cái đuôi to knh ca con cá đang dng thng đng bên cnh đuôi thuyn. Lão thy cái xương sng vch thành đường thng tri trn, trng hếu và cái đu đ s và đen ngòm vi lưỡi kiếm nhô thng ti trước mà chng còn tí tht da nào. Lão li tiếp tc leo, lên đến đnh dc lão ngã ri nm mt lát, ct bum vn vt ngang qua vai. Lão gượng đng dy. Nhưng vic y li quá khó nên lão c vác ct bum ngi đó nhìn con đường. Đng xa, mt con mèo đang băng qua đường tìm kiếm cái gì đó, lão nhìn nó. Lát sau lão ch nhìn con đường. Cui cùng lão đt ct bum xung, đng dy. Lão dng ct bum, vác lên vai ri tiếp tc đi. Lão phi ngi ngh năm ln trước khi v đến lu. Vào trong lu, lão dng ct bum ta vào tường. Lão tìm trong bóng ti ra chai nước và ung mt ngm. Ri lão nm xung giường. Lão kéo cái mn đp qua vai, xung lưng ri chân; lão nm ng úp mt lên lp báo, hai tay dang rng, lòng bàn tay nga lên. Sáng hôm sau, khi thng bé nhìn vào lu, ông lão đang ng. Tri đang ni gió ln đến ni thuyn câu không th ra khơi; thng bé dy mun ri tt qua lu ông lão như nó thường làm vào mi bui sáng. Thng bé thy ông lão đang th và khi nhìn vào đôi bàn tay, nó bt khóc. Nó rón rén bước ra đi mua cà phê mang v; sut con đường dc nó c thn thc mãi. Nhiu người đánh cá quây quanh con thuyn, ngm nhìn cái vt được buc bên mn, mt người xn qun li xung nước dùng dây đo chiu dài b xương. Thng bé không xung đy. Nó đã đến t trước và mt trong nhng người đánh cá thay nó trông h con thuyn.

“Bác y sao ri?”, mt trong nhng người đánh cá hi vng lên.

“Đang ng”, thng bé đáp. Nó không bn tâm đến vic mi người nhìn thy nó khóc.

“Đng đ ai đến quy ry ông”.

“T mũi đến đuôi, con cá dài gn sáu mét”, người đang đo xướng lên.

“Cháu chc là thế”, thng bé nói. Nó đi vào Terrace và hi mua mt lon cà phê.

“Tht nóng và cho nhiu sa, đường vào”.

“Cn gì na không?”

“Thưa không. Đ lát na cháu xem ông có th ăn được gì”.

“Con cá tht ra trò”, ch khách sn nói.

“Chưa tng có mt con cá nào như thế. K c hai cái con đáng mt mà cháu bt hôm qua”.

“My con cá quèn ca cháu y mà”, thng bé nói ri li khóc.

“Cháu có mun ung chút gì không?”, ch khách sn hi.

“Thưa không”, thng bé đáp.

“Nh bác nhc h h đng đến quy ry ông Santiago. Cháu s quay li”.

“Chuyn h li hi thăm ca bác đến ông lão”.

“Cám ơn bác”. Thng bé mang lon cà phê nóng lên lu ông lão và ngi xung bên cnh cho đến khi lão thc gic. Có lúc, trông ông lão như th sp tnh dy. Nhưng lão li chìm vào gic ng vùi; còn thng bé thì đi qua đường hi mượn ít ci v hâm nóng cà phê. Rt cuc thì lão cũng thc gic.

“ông khoan ngi dy hãy”, thng bé nói.

“C ung cái này đi đã”. Nó rót mt ít cà phê ra lá. ông lão nhìn ch cà phê ri ung.

“Chúng đánh bi ông, Manolin à”, lão nói.

“Chúng tht s đã đánh bi ông”.

“Nó không đánh bi được ông. K c con cá”.

“Anh Pedrico đang trông thuyn và dng c. ông đnh làm gì vi cái đu cá kia?”

“Đ Pedrico ch ra dùng by cá”.

“Thế còn lưỡi kiếm?”

“Nếu cháu thích thì gi ly”.

“Cháu thích lưỡi kiếm”, thng bé nói.

“Bây gi ông cháu ta phi lên kế hoch cho nhng vic khác”.

“H có tìm ông không?”

“Dĩ nhiên. C thuyn tun tra b bin ln máy bay”.

“Đi dương vô cùng vô tn, thuyn câu thì quá ư nh bé nên khó nhìn thy”, ông lão nói. Lão nhn thy được nói chuyn vi ai đó thì d chu hơn phi t nói vi chính bn thân mình hay vi bin c.

“ông nh cháu”, lão nói.

“Cháu bt được my con?”

“Hôm đu được mt con. Hôm th hai được mt và hôm th ba được hai”.

“Gii lm”.

“Bây gi ông cháu ta li cùng đi câu”.

“Đng. ông không gp may mn. ông chng còn may chút nào”.

“Vt quách cái chuyn may ri y đi”, thng bé nói.

“Cháu s mang vn may ca cháu theo”.

“Gia đình cháu s nói gì?”

“Cháu không quan tâm. Hôm qua cháu bt được hai con. Nhưng bây gi ông cháu ta s đi câu cùng nhau bi cháu còn phi hc hi nhiu điu”.

“Ta phi rèn mt ngn lao đâm cá tht tt và luôn mang theo trên thuyn. Cháu nên ct mt lưỡi dao t lá thép gim sóc ca chiếc xe Ford cũ. Chúng ta có th mài nó Guanabacoa. Phi mài sc ch đng mang nung la ko nó s gãy. Dao ca ông đã gãy”.

“Cháu s ct con dao khác và mang lá thép y đi mài. Chng biết đt bria ln này s kéo dài mt my ngày?”

“Có l ba hôm. Không chng lâu hơn đy”.

“Cháu s chun b sn sàng đ mi th”, thng bé nói.

“ông nh chăm sóc hai bàn tay cho lành”.

“ông biết cách cha tr. Hi đêm ông khc ra cái gì đó tht l và cm thy cái gì đó trong ngc b v”.

“Cũng đ cái đó bình phc luôn”, thng bé nói.

“ông hãy nm ngh đi, ông ; cháu s mang chiếc sơ mi sch ca ông đến cho ông. Thêm cái gì đó đ ăn”.

“Nh mang bt c t báo nào trong khong thi gian ông đi vng đến nhé”, ông lão dn.

“ông phi khe li tht nhanh vì còn nhiu th cháu cn phi hc và ông có th dy cháu mi điu. Chc ông đã chu đng quá nhiu?”

“Nhiu lm”, ông lão đáp.

“Cháu s mang thc ăn và báo đến”, thng bé nói.

“ông c ngh cho li sc. Cháu s mua thuc cha tay t hiu thuc na”.

“Đng quên bo Pedrico cái đu cá ông cho anh y đy”.

“Vâng. Cháu nh”. Khi thng bé ra khi ca, đi xung con đường ri đá san hô vn, nó li khóc. Chiu hôm y có đoàn du khách Terrace và nhìn xung khong nước ngn ngang lon bia rng và xác cá nhng, mt người ph n trông thy b xương sng dài, trng phau, cc ln vi chiếc đuôi đ s dính đng cui dp dnh, đung đưa theo làn sóng trong lúc gió Đông thi trên vùng bin cn sóng không ngt phía ngoài ca cng.

“Cái gì kia?”, bà ta hi anh bi và đưa tay ch chiếc xương sng dài ca con cá khng l, bây gi ch là đ rác thi đang đi thy triu cun đi.

“Tiburon”, anh bi đáp.

“Cá mp y mà”. Anh ta hàm ý gii thích chuyn gì đã xy ra.

“Tôi không ng cá mp li đp như thế, dáng đuôi tht duyên dáng”.

“Anh cũng thế”, bn trai ca bà ta nói. Phía trên đường, trong căn lu, ông lão li ng. Lão vn nm úp mt ng; thng bé ngi bên cnh nhìn lão. ông lão đang mơ v nhng con sư t.

(Dch theo bn tiếng Anh “The Old Man and the Sea ” Bantam Book 1965,)

PHÙNG KHÁNH – PHÙNG THĂNG

Advertisements