HỒI ỨC VỀ NHỮNG CÔ ĐIẾM BUỒN CỦA TÔI Gabriel Garcia Márquez – Nobel Văn học 1982

Gabriel_Garcia_MarquezLI GII THIU

Gabriel García Marquez được bn đc Vit Nam biết đến qua bn tiếng Vit chun xác và giàu cm xúc ca c dch gi Nguyn Trung Đc, vi “Trăm năm cô đơn”, “Tình yêu thi th t”, “ Ngài đi tá ch thư”, “ Tướng quân gia mê hn trn”, “Gi xu”, “ Mười hai truyn phiêu dt”…Và gn đây là t truyn ni tiếng “ Sng đ k li” qua bn dch ca Lê Xuân Quỳnh.

Vi tư duy ngh thut đc đáo, Márquez đã th hin trong các tác phm ca mình mt tình yêu va thơ ngây va sâu sc, mãnh lit đi vi con người, vi cuc đi. Ông đã nhn được nhiu gii thưởng ln, trong đó có gii Nobel văn hc vào năm 1982.

Có mt ln G.G Márquez đã nói : “Trên thc tế, mi nhà văn ch viết mt cun sách. Cun sách mà tôi đang viết là cun sách v “cái cô đơn”.

Qu thc, sau hơn 50 năm cm bút, Márquez đã vn viết v cái cô đơn trong mt câu chuyn khác: tác phm “ Hi c v nhng cô gái điếm bun ca tôi”.

Đó là câu chuyn ca mt nhà báo già. Sinh ra trong mt gia đình trung lưu nhưng ông sm m côi cha m. Trong căn nhà cũ k, ông đã sng mt cuc sng hoàn toàn cô đơn, không v con, không bn bè. Ông đã tng dy ng pháp tiếng La Tinh và Tây Ban Nha. Sau đó, ông biên tp tin tc và viết bình lun âm nhc cho mt t báo đa phương đến năm 90 tui. Và chính trong bui sáng k nim sinh nht ln th 90 y, ông bng ao ước có mt đêm tình ái nng say vi mt thiếu n còn trinh nguyên.

Cái ý mun kỳ l đó thôi thúc ông đến đ ông tìm cách liên h vi mt người đàn bà mi lái mà ông quen t ngày còn tr, nh bà ta giúp đ bt chp ni xu h.

Ông đã đến nơi hn vi mt cô bé đang say ng. Khi ông ra v, ông đt lên trán cô n hôn vĩnh bit và li cu Chúa gi h trinh tiết cho cô. Thế nhưng, chính s cô đơn ca tui già đã khiến ông nhiu ln na đến gp cô bé. Mi ln, ông li thêm yêu thương cô. Ông đem nhng bc tranh, nhng bó hoa, nhng cun sách…bày trong căn phòng đ sm mai, khi thc dy, cô bé cm thy m cúng. Ông hát ru cô bé bài hát v Delgadina – cô công chúa út được vua cha yêu quý. Ông gi cô là Delgadina . Ông nhn thy s hin din vô hình ca cô trong căn nhà vng lng ca ông. Cuc sng nhàn t, nghèo cc ca ông như có mt ý nghĩa, đó là nim yêu thương, lo lng cho tương lai ca cô bé. Ln đu tiên, ông nhn ra “Nim thích thú thc s khi được ngm nhìn thân th người ph n ng say mà không b áp lc ca dc vng hay bi ri vì ngượng ngùng”.

Tác phm “ Hi c v nhng cô gái điếm bun ca tôi” ca G.G. Márquez khiến người đc nh đến “Người đp say ng” ca nhà văn Kawabata. tht kỳ l cho cuc gp g gia hai nhà văn sng trong hai nn văn hoá xa nhau, khác l vi nhau là M La Tinh và Nht Bn. Nhng ông gìà- nhân vt trong tác phm ca h, trong c gng tuyt vng đ tìm li tui tr đã tìm thy mt tình cm khác. Đó là nim thương xót vi con người, đc bit là nhng người ph n. Nhân vt ca Kawabata khi đến ng bên người ph n đã có ý nghĩ : “Đến đy ng ging như ng vi Đc Pht np kín đâu đây vy”. Trong mt cách hành x khác, mt cách din đt khác, nhân vt ca G.G.Márquez cũng đt được tình cm thanh khiết đó.

Đi vi G.G.Márquez viết v “Cái cô đơn” ca mt con người, mt dòng h, mt đt nước chính là đ “sáng to ra mt huyn thoi khác hn, mt huyn thoi mi, hp dn ca cuc sng, nơi không ai b k khác đnh đot s phn mình, ngay c cái cách thc chết, nơi tình yêu có li thoát và hnh phúc là cái có kh năng thc s; và nơi nhng dòng h b kết án Trăm năm cô đơn cui cùng và mãi mãi s có vn may ln th nht đ tái sinh trên mt đt này”. ( din văn nhn gii Nobel văn chương ca Márquez – theo Nguyn Trung Đc)

 

CHƯƠNG MỘT

 

Vào cái năm tròn chín mươi tui, tôi mun t thưởng mt đêm tình cung điên vi mt thiếu n còn trinh nguyên. Tôi bng nh đến Rosa Cabarcas, bà ch mt nhà cha vn thường hay báo cho các khách hàng sp mi khi có sn mt ca l. Tôi không bao gi quỳ gi trước th ca l này cũng như trước bt c li mi mc tc tĩu nào ca bà ta; y thế nhưng bà ta cũng chng h tin vào tính rõ ràng trong nguyên tc sng ca tôi. Mà đo đc cũng thay đi theo thi gian, bà ta mm cười ranh mãnh nói, ri ông s thy. Bà ta ít hơn tôi dăm ba tui, và t nhiu năm nay tôi không còn biết tin tc gì vy na, có khi đã chết ri cũng nên. Nhưng ngay khi tiếng chuông đin thoi đu tiên va ngt, tôi đã nhn ra ging nói ca bà ta và lin phang ngay không chút úp m:

– Ngày hôm nay thì tôi mun.

Bà ta th dài: Ái dà, ngài thông thái bun bã ca tôi, ông đã mt dng hai mươi năm nay ri bng tr li đòi hi điu không th có vào lúc này. Ngay lp tc bà ta hi phc được tài ngh ca mình và đưa ra cho tôi la chn c na tá phương án khoái lc, nhưng đu đã qua s dng c ri. Tôi nhc li: phi là trinh nguyên và ngay trong ti hôm nay. Bà ta cnh giác hi: Thế ông đnh th điu gì vy? Chng gì c, tôi tr li và cm thy chua xót vì b đim huyt đúng ch đau nht ca mình, tôi biết rõ cái gì mình làm được và cái gì không làm được, thưa bà. Bà ta bình thn nói rng các v thông thái biết đ th nhưng chng biết gì : Nhng Virgo duy nht còn rơi rt li trên thế gian là các ông, nhng người ca tháng Tám (1). Ti sao ông không đt hàng cho tôi t sm hơn? Làm sao d báo trước được nim cm hng, tôi nói. Nhưng có l có th ch đi được chăng, bà ta nói và bao gi cũng t ra hiu biết hơn bt c mt người đàn ông nào, ri đ ngh tôi ch thêm hai ngày đ có th lc li mi ngóc ngách th trường. Tôi nói mt cách nghiêm túc vi bà ta rng trong mt phi v kiu này, vào tui ca tôi, thì mi gi là bng c mt năm. Thế thì không th được, bà ta nói không chút ngn ngi, nhưng không sao, thế này càng thêm hp dn, m kiếp, tôi s gi cho ông trong vòng mt gi na vy.

K ra thì tôi không cn nói ra điu này, bi vì người ta có th nhn ra tôi t xa c dm: tôi xu trai, nhút nhát và c l. By lâu nay tôi đã c sc làm đ mi chuyn đ chng t điu ngược li. Nhưng gia thanh niên bch nht hôm nay, tôi đã t mình quyết đnh, hoàn toàn t do, k hết mình là người như thế nào dù ch là đ làm cho lương tâm bt nng n. Tôi đã bt đu ngày hôm nay bng cú đin thoi khác thường cho bà Rosa Cabarcas, đây s là khi ngun ca mt cuc đi mi vào cái tui mà phn ln nhng người khác đã chết ri.

Tôi sng trong mt căn nhà có t thi thuc đa bên phía va hè có ánh mt tri ca công viên San Nicolas, nơi tôi đã tri qua tt c nhng ngày sng không có đàn bà và cũng chng có tài sn, cũng là nơi b m tôi đến sng và ri chết, cũng là nơi mà tôi d đnh s chết đơn côi ngay chính trên chiếc giường mà mình đã sinh ra, vào cái ngày mà hy vng còn xa xăm và không chút gì đau đn.

Căn nhà này được b tôi mua công khai t cui thế k XIX, tng trt được ông cho mt công ty ca Italia thuê làm ca hàng bán đ may mc cao cp, còn lu hai được gi li làm chn p hnh phúc gia ông và mt trong nhng người con gái ca ông bà ch công ty, công nương Florina de Dios Cargamantos, người din tu xut sc các tác phm âm nhc ca Mozact, biết nhiu ngoi ng và sùng bái Garibaldi (1), cũng là người ph n đp nht và tài năng xut sc nht ca thành ph: đó chính là m tôi.

Ngôi nhà rt rng rãi và sáng sa vi nhng mái vòm trát vôi va và nhng khoang nn lát gch men x Florencia ca Italia, cùng bn ca kính hướng ra mt bao lơn chung, nơi vào nhng đêm tháng ba, m tôi thường ngi hát nhng khúc tình ca vi các ch em h người Italia. Cũng t nơi này người ta có th nhìn thy công viên San Nicolas, nhà th ln và tượng đài Cristobal Colon, và xa hơn là các khu nhà kho ca cng sông và đường chân tri rng m trên con sông ln Magdalena cách ca bin ch hai mươi dm. Điu khó chu duy nht ca căn nhà là ánh nng c ln lượt chiếu ri qua tng ca s nên buc phi đóng hết đ có th ng trưa trong cái cnh chp chong ti oi . Khi ch còn li mt mình trên thế gian, vào tui ba mươi hai, tôi chuyn qua phòng ca b m, có ca thông sang thư phòng và bt đu ln lượt bán tt c nhng gì tha đ sinh sng, ch tr các cun sách và chiếc dương cm kiu c.

Trong sut bn mươi năm ròng, tôi làm ngh thi hn cho các bn tin đin ca t nht báo El Diario de La Paz, tc là biên tp hoàn chnh các bn tin theo văn phong bn đa trên cơ s nhng tin tc khp nơi trên thế gii được truyn qua làn sóng ngn hoc dưới dng ký hiu moóc mà chúng tôi tóm được t trên khong không vũ tr. Ngày nay, tôi sng thoi thóp được là nh chút lương hưu ca cái ngh đã b tuyt dit đó; nh chút đnh thu nhp ph cp hưu trí ngh giáo viên dy môn ng pháp tiếng Tây Ban Nha và La Tinh, nhưng hoàn toàn không đuc ph cp hưu trí t công vic viết không biết mt mi các bài xã lun cho các s báo ch nht và li càng không đuc xu nào cho biết bao nhiêu bài c vũ các ngh s ni tiếng được đăng trên các ph trương âm nhc và sân khu. Sut c đi, tôi chưa bao gi làm vic gì khác ngoài chuyn viết lách; nhưng tôi không có ni nim đam mê và năng khiếu ca người k chuyn, li hoàn toàn mù tt v các quy lut cu thành tác phm kch ngh, và nếu tôi có phiêu du vào công vic này thì chng qua cũng ch vì quá tin vào biết bao nhiêu th mà mình đã hc được trong sut cuc đi. Nói theo hơi hướng lãng mn thì tôi là hng người vô danh tiu tt chng đ li cho ngui đi bt c th gì ngoi tr nhng s vic mà tôi sp c gng k ra đây trong ký c v mi tình ln ca mình.

Cũng như mi ln, cái ngày đánh du chín mươi tui ca tôi đuc nh đến đúng vào lúc năm gi sáng. Đó là ngày th sáu nên công vic phi làm duy nht ca tôi là viết mt bài có ký tên s đăng vào s ch nht ca t nht báo El Diario de La Paz. Sáng sm đã xut hin các triu chng báo hiu mt ngày không hnh phúc: xương ct trong người tôi đau nhc, hu môn bng rát, và sm báo bão rn vang sau ba tháng tri khô hn. Tôi tranh th tm trong khi cà phê đang được chun b ri ung mt ly pha vi mt ong cùng vi hai chiếc bánh ngô tráng vi trng, và vn b đ áo lin qun vi mn vn dùng nhà.

Đ tài ca bài báo ngày hôm đó, đương nhiên là v tui chín mươi ca tôi. Tôi không bao gi nghĩ đến tui tác như nhng git nước c ln lượt t mái nhà rơi xung đ nhc ta thi gian còn li ca cuc đi mình. Hi còn bé tôi đã nghe nói rng khi ai đó b chết, nhng con chy được nuôi trong tóc s hong ht bò ra khp gi đ làm nhc gia ch. Chuyn này làm tôi kinh s đến mc phi co trc đu đ đi hc và s tóc lm chm còn li tôi còn phi thường xuyên gi bng loi xà phòng mt hng dùng tm cho chó. Thế nên gi này tôi có th nói thng rng, t nh tôi đã có ý thc biết xu h trước mi người ngoài xã hi hơn là s chết.

T my tháng trước tôi đã có d đnh bài viết v ngày sinh ca mình không phi là li than vãn v nhng năm tháng đã đi qua, mà là điu ngược li: s tôn vinh tui già. Ngay đu bài báo tôi đã đt câu hi lúc nào mình đã t ý thc được đã già và tôi tin là vic này ch mi xy ra my hôm trước ngày sinh nht chín mươi tui. tui bn mươi hai, tôi đã phi đi khám cơn đau vai làm ngp th. Bác s không cho chuyn này là quan trng: Đó chnhng cơn đau t nhiên tui ca anh thôi, ông ta nói vi tôi.

– Trong trường hp này – tôi nói vi ông ta – điu không t nhiên chính là tui ca tôi.

Viên bác s nhìn tôi cười thương hi. Tôi thy anh là mt triết gia, ông ta nói vi tôi. Đy là ln đu tiên tôi nghĩ v tui già ca mình, nhưng ri nhanh chóng quên ngay vic này.Tôi quen dn vi chuyn mi ngày khi thc dy li thy đau mình đau my đâu đó trong người và nó c lan dn theo tui tác. Thnh thong nó như là mt cú đá ca thn chết nhưng ngày hôm sau thì như li tan biến. Vào thi kỳ này tôi nghe nói triu chng tui già đu tiên xut hin khi người ta bng thy mình ging vi b. Thế thì mình đựơc tuyên án có tui thanh xuân vĩnh vin ri, lúc đó tôi nghĩ như vy, bi vì khi nhìn nghiêng, gương mt nga ca tôi chng h có nét gì ging vi v mt thô ráp ca cư dân vùng bin Caribê ca b, cũng chng ging nét La Mã vương gi ca gương mt m. S tht là nhng thay đi din ra rt chm chp nên khó nhn ra và người ta c thy trong cơ th mình chng có gì biến đi, ch có người khác mi có th cnh báo được t vic nhìn b ngoài.

T thp niên th năm tr đi, khi xut hin nhng l hng đu tiên trong trí nh, tôi mi bt đu tưởng tượng ra tui già. Mò mm tìm khp nhà cp kính cho đến khi phát hin ra mình đang đeo trên mt hoc vô ý đ trong bình tưới cây, hoc đc sách mà quên không b kính nhìn xa ra. Có ngày tôi ăn sáng hai ln vì quên là đã đim tâm mt ln trước đó, và tôi cũng hc được cách nhn biết nhng tín hiu nhc nh ca bn bè khi h không mun nói thng rng câu chuyn tôi đang k h đã tng nghe t tun truc mt ln ri. Đến lúc đó, tôi đã sp sn trong trí nh mt danh sách các gương mt quen biết cùng vi tên ca tng người, nhưng khi gp mt, chào nhau thì tôi không th ghép đúng tên vi gương mt va thy được.

Tôi không bao gi lo lng v tình dc ca mình, bi vì sc mnh không ph thuc vào tôi nhiu bng l thuc vào các nàng, vì chính h s biết cách thc và lý do khi thèm mun. Hôm nay tôi cười nho nhng chàng trai mi tui tám mươi đã s hãi hi bác s v nhng thay đi bt cht đó mà không biết rng tui chín mươi còn t hi hơn na, dù lúc này chng quan trng gì na: đó ch là nhng him nguy khi người ta còn đang sng. Ngược li, cuc đi s thng nếu người già ch quên đi nhng gì không tht h trng và không my khi lãng quên nhng chuyn mà chúng ta thc s quan tâm.

Ciceron (1) đã minh ha điu này bng my nét bút: Không có người già nào quên được nơi giu kho báu ca mình.

Vi nhng suy nghĩ này, và mt vài ý tưởng khác, tôi đã viết xong bn tho đu tiên ca bài báo khi ánh nng tháng Tám ngp tràn trên hàng cây bàng công viên và c trên con tàu thu chy trên sông ch thư tín hú còi inh i đang tiến vào kênh dn đến cng, chm c tun nay vì nước sông xung thp. Tôi nghĩ: thế là tui chín mươi ca mình cũng đã đến. Tôi không bao gi biết ti sao, và cũng không có ý đnh tìm hiu, khi nh đến nhng vic này tôi li quyết đnh gi đin thoi cho bà Rosa Cabarcas nh giúp t chc l sinh nht bng mt đêm phóng đãng. Tôi đã có nhng năm tháng gi gìn thân xác hoàn toàn thánh thin ch lo đc đi đc li các tác phm c đin và ch nghe các chương trình âm nhc bác hc, nhưng ước vng ngày hôm y mãnh lit và bc xúc đến ni tôi c tưởng đó chính là điu nhn gi ca Chúa tri. Sau khi gi đin thoi, tôi không còn tiếp tc viết đuc na. Tôi treo võng vào góc tường phòng đc sách nơi ánh nng bui sáng không lt vào được, và nm vt xung, ngc như b cơn thèm khát ch đi bóp nght.

Tôi đã tng là mt đa tr nghch ngm có mt người m đa tài, nhưng b bnh lao phi tiêu dit tui năm mươi, có mt người b rt chung hình thc, hu như không mc li lm gì và b chết vào lúc sáng sm ngay trên giường góa ba đúng vào ngày người ta ký hip ước Neerlandia chm dt cuc chiến tranh “ Mt ngàn ngày” và cũng kết thúc biết bao cuc ni chiến khác trong sut thế k trước. Nn hoà bình đã làm đi thay thành ph theo hướng chng ai lường trước và chng ai thích thú gì. Mt đám đông ph n t do đam mê làm giàu cho nhng quán rượu trên ph Ancha, và sau đó là bãi đt Abello và bây gi là đi l Colon, chính ngay trong thành ph ca tâm hn tôi, mt thành ph rt được coi trng vì nhng công dân trong sch và vì ánh sáng trong sut ca nó.

Tôi không bao gi ng vi bt c người đàn bà nào mà không tr tin, k c vi mt s ít vn không phi là gái chuyên nghip thì tôi cũng c thuyết phc h, bng lý hoc bng vũ lc, là phi nhn tin dù ch đ vt vào st rác. Vào nhng năm hai mươi tui, tôi bt đu thng kê ghi chép li tên h, tui tác, nơi chn và tóm tt v hoàn cnh và phong cách ca các cô y. Cho đến năm năm mươi tui tôi đã ăn nm vi năm trăm mười bn người ph n ít nht mt ln. Tôi đã ngưng bn lit kê khi cơ th mình không còn đ sc vi nhiu người được na tuy vn có th tiếp tc vic tính toán mà không cn đến giy t. Tôi có triết lý đo đc riêng. Tôi không bao gi tham gia vào các cuc l hi theo nhóm hay các cuc đàm đo nơi công cng, cũng không chia s chuyn kín vi ai hoc k chuyn phiêu lưu v thân xác hay tâm hn vi bt c người nào, bi vì, t khi còn tr tôi đã nghim ra rng không có cuc phiêu lưu nào tránh khi s trng pht.

Mi quan h khác l duy nht là vi cô gái Damiana trung thành sut trong nhiu năm. Thi y cô ta như là mt bé gái, ging người th dân, kho mnh và có chút gì hoang di, nói ít nhưng dt khoát, thường đi chân đt đ khi làm phin tôi lúc đang viết lách. Tôi nh là lúc đó tôi đang nm trên võng ngoài hành lang đc Cô gái x Andaluz kho mnh, và vô tình nhìn thy cô ta đang cúi người xung git qun áo, váy thì ngn cũn cn đ l phía sau hai đu gi quá hp dn. Không kìm ni cung nhit, tôi sán đến nhc cô ta đng dy, kéo qun lót xung đến đu gi và tn công cô y t phía sau. y, thưa ông, cô ta nói cùng vi tiếng rên bun bã, không ai người ta làm chuyn kỳ cc thế này. Cô ta run cm cp nhưng vn đng nguyên chc chn. Cm thy xu h vì đã làm nhc cô y, tôi mun tr s tin gp đôi s phi tr cho nhng cô đt giá nht lúc đó, nhưng cô ta dt khoát không chu nhn mt xu nào, thế là tôi phi tăng thêm tin công tháng cho người thường xuyên git qun áo và thường xuyên làm ngược như thế.

Có đôi ln tôi nghĩ rng bn thng kê chuyn chăn gi là phn chính ca bn danh mc nhng điu hèn mn trong cuc sng phóng túng ca chính mình và cái đu đ cho cun sách này bng như t trên tri rơi xung : Hi c v nhng cô gái điếm bun ca tôi. Cuc sng xã hi ca tôi, nguc li, chng có gì thú v: m côi c cha và m, đc thân không chút tương lai, nhà báo quèn, bn ln vào đến vòng chung kết trong các cuc thi chơi hoa thành ph Cartagena và là nhân vt rt đuc các nhà v tranh biếm ho ưa thích nh nét xu trai mu mc. Đó cũng chính là: mt cuc đi b đánh mt ngay t đu, khi vào mt bui chiu, m dt tay tôi, lúc mười chín tui, đến toà son báo El Diario de La Paz xem người ta có th đăng được hay không mt bài phóng s v sinh hot trường hc do tôi viết trong lp hc môn tiếng Tây Ban Nha và ng văn. Bài đó được đăng vào s báo hôm ch nht vi vài li gii thiu kiu đng viên ca ông tng biên tp. My năm sau, khi biết m tôi đã phi tr tin cho ngưòi ta đăng bài đó và by bài tiếp theo, thì cũng đã quá mun đ tôi t thy xu h, và lúc này chương mc hàng tun ca chúng tôi cũng t chp cánh bay, hơn na tôi đã là mt biên tp viên tin tc và người viết các bài phê bình v âm nhc.

T khi được nhn bng tú tài loi gii, tôi đã bt đu đi dy môn ng pháp tiếng Tây Ban Nha và tiếng La Tinh ba trường công mt lúc. Tôi là thy giáo ti, không được đào to, không có đam mê ngh nghip và cũng chng có chút tình thương nào đi vi nhng đa bé khn kh coi vic đến trường là cách d nht đ trn chy khi s tàn bo ca b m. Điu duy nht mà tôi có th làm được là vây hãm lũ tr con trong ni khiếp s chiếc thước g khiến ti thiu chúng phi nh bài thơ mà tôi ưa thích : Fabio ơi, sao đn đau, lúc này trước mt anh, ch còn nhng cánh đng đơn côi, ngn đi khô héo, vn đã mt thi là x Ý rng r. Mãi khi đã v già tôi mi vô tình biết rng bn hc trò đã lén đt cho tôi bit hiu Giáo sư Đi khô héo.

Đy là tt c nhng gì cuc đi đã dành cho tôi và tôi cũng không làm gì đ buc nó phi cho thêm. Tôi dùng ba trưa mt mình gia hai gi lên lp và sáu gi chiu thì đến toà son báo đ săn lùng các tín hiu t khong không trên tri. Mười mt gi đêm, khi báo đã lên khuôn, mi là lúc bt đu cuc sng thc ca tôi. Mi tun l tôi qua đêm trong Khu ph người Hoa hai hoc ba ln vi nhng người đp khác nhau, đến mc tôi đã tng hai ln được chn là khách hàng mu mc ca năm. Sau khi ăn ti quán café Roma gn ch làm vic, tôi chn bt c nhà cha nào và lén lút đi vào bng ca sau. Lúc đu tôi làm vic này theo ý thích nhưng cui cùng nó li tr thành mt phn ca công vic báo chí nh vào tính mau mm mau ming ca các v chính khách vn thường hay th l bí mt quc gia cho các người tình mt đêm mà không biết rng ngay sát vách bìa các tông có đôi tai ca đi din báo chí đang dng lên nghe hết li ca h. Đương nhiên qua con đường này, tôi cũng đã phát hin ra rng thiên h đã cho tôi thích sng đc thân là đ ti ti được đi hành lc vi tr em m côi ph Ti phm. Tôi có cái may mn là quên nhanh chuyn đàm tiếu này, bi vì tôi cũng đã tng được người ta nói nhiu điu tt đp v mình, và tôi coi trng mi điu người ta bàn tán v mình nếu có giá tr.

Tôi không bao gi có nhng người bn ln, và s ít người gn gũi thì li New York. Nói cách khác: là h đu đã chết, bi vì tôi quan nim New York là nơi mà nhng linh hn khn kh s đến đ khi tiêu hóa hết s tht v cuc sng nng n ca mình. T khi v hưu, tôi ít vic phi làm ngoi tr vic c chiu chiu th sáu hàng tun phi đến toà báo đưa bài viết cho s ch nht, hoc mt vài vic lt vt khác : các bui hoà nhc Vin ngh thut, các bui khai mc trin lãm tranh Trung tâm ngh thut mà tôi vn là mt thành viên sáng lp, dăm ba bui nói chuyn v các vn đ xã hi Hip hi ci thin công cng, hoc là mt s kin trng đi nào đó ví như mùa biu din tác phm Fabregas nhà hát Apolo. Hi tr tôi thường đi xem phim các rp không có mái che, nơi chúng tôi có th bt ng được chiêm ngưỡng cnh nguyt thc hoc b cm mo vì nhng cơn mưa rào bt cht. Nhưng cái làm tôi thích thú hơn c không phi là nhng cun phim mà là nhng con chim đêm có th cùng ng vi mình vi cái giá ca mt vé vào ca hoc cho ng mà không ly tin hoc cho n. Bi vì đin nh không phi là loi hình ngh thut ca tôi. S sùng bái tc tĩu đi vi Shirley Temple là git nước tràn ly.

Nhng chuyến đi duy nht ca tôi là bn ln đến Hi ch hoa thành ph Cartagena, trước khi tôi tròn hai mươi tui, và mt chuyến đi mt mi sut đêm trên tàu thy theo li mi ca Sacracmento Montiel đ d khai trương hp đêm ca anh ta thành ph Santa Marta. V sinh hot gia đình, tôi là người ăn ít và d ăn. Khi Damiana già c không nu nướng được na, thì món ăn thông thường ca tôi là trng tráng vi khoai tây quán café Roma sau khi báo đã lên khuôn.

Như vy, là hôm trước ngày sinh nht th chín mươi, tôi không ăn ba trưa và cũng không th tp trung tư tưởng cho vic đc sách mà c ngong ngóng ch tin tc ca bà Rosa Cabarcas. Tiếng ve kêu ra r trong cái nóng oi lúc hai gi chiu và ánh nng gay gt ln lượt chiếu qua các ca s m toang làm tôi phi thay đi v trí chiếc võng ba ln. Tôi luôn cm thy sinh nht ca mình là ngày nóng nht trong năm, và tôi đã hc được cách chu đng, nhưng ngày hôm đó thì không th chu đng ni. Lúc bn gi chiu, tôi c làm nguôi ngoai cái nóng bng sáu bn nhc dành cho xêlô ca Jean Sabastien Bach qua din tu ca nhc s Pablo Casals. Tôi vn coi các bn này là nhng tác phm âm nhc uyên bác nht, nhưng hôm đó thay vì làm cho tôi thư giãn nhng bn nhc này li càng làm mt mi thêm. Tôi ng thiếp đi ngay bn nhc th hai mà tôi thy có v hơi chm rãi, và trong gic mơ chp chn tôi hình dung tiếng đàn xêlô rn rĩ như cnh chiếc tàu bun bã ra đi. Và ngay lp tc tiếng chuông đin thoi làm tôi bng tnh, ri tiếng nói khàn đc ca bà Rosa Cabarcas đã tr li cuc sng cho tôi. Ông có vn may ca thng ngc, bà ta nói. Tôi tìm được mt khá hơn c điu ông mong mun, nhưng có mt điu nguy him: nó ch mi chưa đy mười bn tui. Tôi không quan tâm đến vic nó va thay tã lót, tôi nói đùa tuy chưa hiu bà ta nói nguy him là vì lý do gì. Không phi tai ho đi vi ông, bà ta nói, mà ai s chu tr công cho tôi trong ba năm ngi tù đây?

Tt nhiên s chng ai tr c, nht là li cho bà ta. Người đàn bà này đã thu hoch nhng mùa bi thu bng món hàng đc là thân xác các em gái nh tui, dn dt vào ngh và vt kit chúng cho đến khi đy sang cuc sng tàn t ca nhng cô gái điếm mt hng trong nhà cha lâu đi ca m da đen Eufemia. Không bao gi bà ta phi tr mt xu tin pht nào, bi vì sân vườn ca bà ta là min khoái lc (1) ca quan chc đa phương t viên tnh trưởng đến nhân viên quèn ca toà th chính, và chng có gì là khó hiu nếu biết rng bà ch có đ mi quyn năng đ được phm ti tha thích. V thn trng vào gi chót ca bà ta chng qua ch là cách moi thêm tin ca khách, vì vic làm d b trng pht bao nhiêu thì càng phi tr tin cao hơn by nhiêu. Mc đ nguy him ca dch v đã được ngã giá tăng thêm hai đng peso na, và chúng tôi tha thun vi nhau là tôi s đến nhà bà ta vào lúc mười gi đêm vi năm đng peso tin mt đt cc trước. Không th sm hơn mt phút vì đa bé gái còn phi cho các em ăn, ng và đưa bà m b thp khp lit chân tay lên giường ng xong đã.

Còn bn gi na. Thi gian trôi đi thì tim tôi li càng hi hp đến ngp th. Tôi c công vô ích làm thi gian trôi chm li bng vic kéo dài chuyn ăn vn qun áo. Tt nhiên chng có đ gì mi c vì chính Damiana còn nói tôi ăn vn như v cha c. Tôi dùng dao co li b râu, ri phi ch cho nước b nng hâm nóng trong h thng ng nước ngoài tri ngui đi mi vào tm được. Ch có vic c dùng khăn lau khô người cũng đã li làm tôi toát m hôi. Tôi chn mc qun áo phù hp vi cuc phiêu lưu bui ti: b veston bng vi lanh màu trng , áo sơ mi sc xanh c cn và cravat bng la Trung Hoa, đôi giày có thêm gót bng km và chiếc đng h m vàng có dây đeo bng kim loi gn vào ve áo. Cui cùng tôi phi gp hai ng qun vào phía trong đ mi người không nhn ra là chân tôi co li c mt gang tay.

Tôi ni tiếng là người tn tin bi vì không ai có th hình dung ra khu vc nơi tôi đang cư ng li có người nghèo nàn đến thế, nhưng s tht là mt đêm vui chơi như hôm nay qu đã vượt rt xa tim lc ca tôi. Tôi móc hai đng peso trong hc t giu dưới giường đ thuê phòng, bn đng cho bà ch, ba đng cho đa bé gái và năm đng d tr cho ba ăn ti và mt vài chi phí nh nht khác. Tc là, mười bn đng mà toà báo tr cho nhng bài báo đăng trên ph trương ch nht ca c tháng. Tôi giu s tin sau dây lưng ri xc du thơm ca hãng Lanman & Kemp-Barclay & Co. Tôi bng cm thy tim như tht li vì ni lo lng và khi chuông đng h đim tám tiếng, tôi dò dm đi xung cu thang m ti, toát m hôi vì lo, và ra khi nhà, lao vào ánh sáng ca đêm trước ngày sinh ca chính mình.

Tri mát m. Nhng nhóm toàn đàn ông đang gào thét bình lun v bóng đá trên ph đi b Colon, gia nhng chiếc xe taxi đang ch khách gia đường lát gch. Mt đi kèn đng đang chơi nhng bài valse nhè nh dưới hàng cây đy hoa. Mt cô điếm nghèo đang đón khách trên đường Los Notarios xin tôi điếu thuc lá như mi ln, và tôi tr li: Tôi đã b thuc lá cho đến hôm nay là ba mươi ba năm, hai tháng và mười by ngày ri. Khi đi ngang qua ca hàng Vàng, tôi nhìn vào nhng khung kính rc r và thy rõ cái mà tôi không cm thy đuc là mình đã già kh và ăn mc thì quá t.

Gn đến mười gi, tôi lên xe taxi và yêu cu tài xế đưa tôi đến nghĩa trang Hoàn Cu đ anh ta không biết tôi s đi đâu. Anh ta vui v nhìn tôi qua kính chiếu hu và nói : Đng làm tôi git mình kiu đó, thưa ngài thông thái, cu Chúa cho tôi cũng được sng như ngài. Chúng tôi cùng xung trước nghĩa trang và vì anh ta không có tin l thi li nên chúng tôi phi đi mt ca hàng ăn ca th dân, nơi vào các bui sáng sm nhng k say rượu bét nhè thường khóc thương nhng người đã chết. Khi tính tin xong, tay lái xe nghiêm ngh nói vi tôi: Ngài phi cn thn đy nhé, vì bây gi nhà ca bà Rosa Cabarcas không được bo kê như ngày xưa đâu. Tôi ch còn biết cm ơn anh ta, và cũng như tt c mi người, tôi hoàn toàn tin chc rng không có mt bí mt nào dưới bu tri này mà cánh lái xe taxi ph đi b Colon không t tường.

Tôi đi vào khu ph nghèo chng còn ging tý gì nơi trước đây tôi đã tng quen thuc. Vn là nhng đường ph rng đy cát bng vi nhng ngôi nhà ca rng m, nhng bc tường bng g thô mc, mái bng lá c và nhng sân vườn đy đá si. Nhưng cư dân thì không còn được yên tĩnh na. phn ln các nhà đu có nhng đám khiêu vũ ngày th sáu m t trong ra ngoài. Vi năm mươi xu, ai cũng có th mua vé vào đám khiêu vũ mà mình thích nht, nhưng cũng có th ln theo ai đó vào nhy cùng. Trong b đ quái d, va đi tôi va mun chui xung đt, nhưng không có ai đ ý đến tôi, tr mt tay người lai da nâu gy còm đang ngi ngái ng trên bu ca nhà hàng xóm.

– Vĩnh bit ngài tiến s – hn ta thành tht hét to vi tôi. – chúc hnh phúc trong cát bi nhé.

Còn có th làm gì hơn là cm ơn anh ta? Tôi phi dng li ba ln đ ly hơi mi lên được cái dc cui cùng. T đó có th nhìn thy mt trăng to như chiếc dĩa bng đng đang chiếu sáng t chân tri, và mt cơn đau bng bt thường khiến tôi lo lng cho s phn ca mình, nhưng cui cùng thì cũng qua khi. Cui con đường nơi khu ph chìm trong khu vườn cây ăn trái, tôi đi vào tim ca bà Rosa Cabarcas.

Hình như nó không còn như trước. Hi xưa nó vn là nhà cha kín đáo nht và cũng ni tiếng nht. Mt người đàn bà to béo mà chúng tôi phong là thượng sĩ cha cháy, không ch vì to xác mà còn vì tính hiu qu trong vic dp tt rt nhanh ngn la trong lòng đám khách hàng. Nhưng ni cô đơn đã làm héo mòn thân xác bà ta, làm da nhăn nheo và làm cho ging nói sc gn hơn như tiếng ca đa bé già c. Người đàn bà trước đây ch còn gi li được hàm răng chc kho, duy nht có mt chiếc được bc vàng đ làm duyên. Bà ta vn đ tang người chng b chết lúc mi có năm mươi tui đi tm thung, và ri phi đeo tang thêm mt ln na cho người con trai duy nht. Bà ta ch còn ánh mt sáng, sng đng, nhưng đy v đc ác và, nhìn qua ánh mt y, tôi nghim ra rng tính khí bà ta không h thay đi.

Tim ch có mt đm sáng nht ht t trên trn xung và trong các t không h bày bán bt c th gì dù ch là đ làm bình phong cho th dch v không được rao to mà ai cũng biết. Rosa Cabarcas đang sp xếp phòng cho mt khách hàng khi tôi rón rén đi vào. Tôi không biết là thc s bà ta không nhn ra mình hay gi v như thế đ gi đúng th tc. Tôi ngi xung ghế ch bà ta làm xong vic và c dng li trong ký c hình nh người đàn bà này trước đây. Hơn hai ln, khi chúng tôi còn khe mnh, bà ta đã tng kéo tôi ra khi cơn hong s. Tôi tin là bà ta đã đc được ý nghĩ ca tôi nên quay li nháy mt vi tôi. Thi gian như không đi qua người đàn ông, bà ta bun bã th dài. Tôi mun nnh khéo bà ta : Vi bà thì có đy, nhưng li làm bà tr li. Nói tht nhé, bà ta nói, cái mt nga chết ca ông cũng đã sng li ri đy. Có l là vì tôi thay đi ch ăn cũng nên, tôi nói đùa vi bà ta. y t ra phn chn. Nếu tôi nh đúng thì ông đã tng có ph n hu h đu tt mt ti, bà ta nói vi tôi. Thế cô ta thế nào ri? Tôi c tình lng tránh. K t khi chúng ta không gp nhau, đim khác duy nht là thnh thong tôi thy nóng đít. Bà ta có ngay li chn đoán: Vì ít dùng đến đy mà. Tôi ch dùng nó như Chúa đã to ra mà thôi, tôi nói vi bà ta, nhưng đúng là trước đây tôi thy nóng cháy đó, và luôn luôn vào nhng ngày trăng tròn. Rosa tìm trong hòm kim ch và ly ra mt l du màu xanh có mùi du xoa bóp làm t cây kim sa. Ông bo con bé dùng ngón tay bôi du này cho ông, bà ta va nói va xoay xoay ngón tay tr mt cách thành tho.Tôi đáp li là nh Đc Chúa tôi vn còn đ kh năng t bo v được mình, không cn bôi cái th v vn đó. Bà ta chế nho: Ái chà, thưa thy, xin tha mng sng cho con. Thôi tùy ông.

Con bé trong phòng t lúc mười gi, bà ta nói vi tôi; nó đp, sch s và ngoan nhưng đang s chết khiếp, bi vì con bn gái ca nó trn đi cùng mt tay bc vác Gayra đã chy máu sut hai gi lin. Nhưng, bà Rosa tha nhn, người ta phi hiu rng bn người Gayra có tiếng là thô bo. Ri bà ta nói tiếp: Ti nghip con bé, nó phi làm vic đơm cúc sut ngày nhà máy. Tôi thy vic này đâu có gì nng nhc. Đàn ông c nghĩ vy, bà ta đáp li, nhưng vic này còn nng nhc hơn đo đá na đy. Ngoài ra bà ta còn thú nhn đã cho con bé ung mt hp cht đng vi kim loi pha và r cây n lang và gi này nó đang ng say. Tôi s bà ta k nhng chuyn thương tâm đó như mt mánh đ nâng giá, nhưng không phi như vy, bà ta nói, li ca tôi là li vàng. Vi mt quy tc bt di bt dch : vic gì thêm là phi tr thêm tin, tin mt tr trước. Và đúng như thế.

Tôi đi theo bà ta qua khu vườn, mà lòng thy xót xa cho nước da khô héo và kiu đi khó nhc vi đôi chân sưng phng trong đôi tt bng bông thô ca bà y. Mt trăng rm đã lên cao gia bu tri và thế gii như chìm đm trong bin nước xanh. Bên cnh tim có mt căn nhà mái lp bng lá c dùng cho các bui l hi ca gii công chc, có nhiu ghế bng da và võng treo trên cc. Cui vườn nơi bt đu rng cây ăn qu có mt dãy sáu căn phòng ng xây bng gch không nung, các ca s có lưới chn mui. Phòng duy nht có người chìm trong ánh đèn m và vng tiếng hát ca Tona, cô gái da đen đang hát bài ca tht tình qua đài phát thanh. Rosa Cabarcas th mnh: Điu hát bolero chính là cuc sng. Tôi đng ý vi bà ta, nhưng cho đến tn bây gi tôi vn chưa dám viết ca t cho loi nhc bolero. Bà ta đy ca, vào trong phòng mt lát ri quay tr ra. Con bé vn ng say, bà ta nói. Có l nên đ cho nó ngh ngơi tt c thi gian mà cơ th yêu cu, đêm ca ông s dài hơn đêm ca con bé na đy. Tôi bc bi : Thế bà bo tôi cn phi làm gì nào? Ông t biết, bà ta nói vi ging h hi không đúng ch, dù gì chăng na ông cũng là người thông thái mà. Bà ta xoay người và đ tôi đng mt mình vi ni bt an trong lòng.

Không còn đường thi lui. Tôi bước vào phòng vi trái tim v tung, và thy bé gái đang ng, trn tri trên chiếc giường rng mênh mông như khi mi được sinh ra. Nó nm hơi nghiêng mt quay ra phía ca, toàn thân được ngn đèn sáng chói t trên trn chiếu thng xung l rõ mi chi tiết. Tôi ngi xung mép giường chiêm ngưỡng bng c năm giác quan. Nó có nước da nâu và nng m. Người ta đã buc nó theo chế đ v sinh và làm đp cn thn đến tng lông tơ ca mu âm h. H đã un tóc và bôi sơn t nhiên cho móng tay và móng chân ca nó, nhưng làn da bánh mt vn còn thô rám và không h được chăm chút. Cp vú mi nhú như ca đa bé trai nhưng đã thy n cha năng lượng bí n sp n bung ra. Nét xut sc nht trên thân th ca nó chính là đôi chân to vi nhng ngón dài và thuôn như ngón tay. Toàn thân ướt đm m hôi lóng lánh mc dù trong phòng có qut máy, và tri càng v khuya càng nóng hm hp. Không th nào tưởng tượng được gương mt ca bé gái này ra sao sau lp phm phết dy, dưới lp bt go quết đy hai má, cp lông mi gi, lông mày và mí mt như b hun khói đen và cp môi được làm to thêm bng ko sô-cô-la. Nhưng tt c không th làm sai lch được đc tính ca nó: mũi cao, lông mày chm, đôi môi mng chín. Tôi nghĩ: Đúng là con bò cái tơ hin lành.

Mười mt gi, tôi làm các th tc thường ngày trong bung v sinh nơi y phc ca cô bé nghèo được vt rt cn thn như ca người giàu có trên mt chiếc ghế: b đ in hoa bướm, mt qun lót màu vàng rách và đôi dép bng si cây xương rng. Trên m y phc đ chiếc vòng đeo tay loi bán h giá và mt dây chuyn mnh mai đeo tm huy hiu nh Đc M đng trinh. Trên np lavabo có chiếc ví đng bút tô môi, thi son, mt chìa khoá và my đng bc l. Tt c đu r tin và cũ k khiến tôi phi tưởng tượng xem còn có ai nghèo như cô bé này không.

Tôi ci qun áo và treo tht cn thn trên tng mc áo đ khi nhàu chiếc áo sơ mi bng la và mt nếp b veston. Tôi đi tiu vào bn cu, ngi đúng cách mà ngày bé m Florina de Dios đã dy đ không ướt g lót, và dù hết sc khiêm tn, tôi cũng phi nói rng dòng nước chy vn ào ào và liên tc như ca chú nga hoang vy. Trước khi ri khi bung, tôi còn quay li nhìn trong gương. Con nga nhìn tôi qua gương không phi có nét ca k b chết mà đy nét bun thm, và có c cái cm như ca Đc Giáo hoàng, đôi mi mt sưng húp, bm lưa thưa mà tôi coi là biu tượng nhc s ca mình.

– Đ ct đái – tôi nói vi con bé – ta biết làm gì nếu em không yêu ta?

C không đánh thc con bé dy, tôi ngi trn như nhng ngay mép giường và vi cp mt vn đã quá quen vi ánh sáng o màu đ, tôi xem xét tng ly tng tý thân th nó. Tôi dùng lòng ngón tay tr lướt nh dc gáy đm m hôi ca con bé và toàn thân nó rung lên như dây đàn. Nó nm quay li, ming rên m và bao bc tôi trong bu không khí đy hơi th chua chua ca nó. Tôi dùng ngón tr và ngón cái bóp mũi nó, toàn thân nó li run lên, nghiêng đu và quay lưng li phía tôi mà không h tnh ng. Bt cht, tôi c dùng đu gi đy hai chân cô bé ra xa nhau. Trong hai ln đu, cô bé gng cơ bp ca mình, nhưng ri cô bé như hơi chùng xung. Mt dòng nước m chy râm ran trong huyết mch ca tôi và con thú hưu trí trong người tôi t t bng tnh dy sau gic ng dài.

Delgadina, tâm hn ca tôi ơi, tôi thiết tha cu khn cô ta. Nàng Delgadina. Cô bé ct tiếng rên su thm, vut khi cp đùi ca tôi, quay lưng li và cun người như con c thu mình trong v. Hp cht đng và kim loi pha vi r cây n lang có l đã tác dng vi tôi cũng như vi cô bé, bi vì đã chng có gì xy ra vi cô bé và vi bt c ai. Nhưng tôi thy vic y ch có gì quan trng c. Tôi t hi đánh thc cô bé dy làm gì khi bn thân mình cm thy nhc nhã, bun bã, và nht là quá lnh lo.

Tôi nghe tiếng chuông đim rõ ràng vào lúc mười hai gi đêm, thế là bt đu sáng sm ngày 29 tháng Tám, ngày Kh hnh ca Thánh Juan Bautista. Ai đó khóc to ngoài đường ph nhưng chng ai đ ý đến hn . Tôi cu nguyn cho hn, nếu như hn cn, và cu nguyn cho chính mình đ t ơn nhng gì mình đã nhn được: Đng ai t la di mình, đng nghĩ rng điu ta ch đi s kéo dài hơn nhng gì ta thy. Bé gái rên r trong gic mơ, và tôi cũng cu nguyn cho nó: Rng mi s s din ra như cách nó phi xy ra. Sau đó tôi tt radio và đèn đ đi ng.

Sáng sm tôi tnh dy mà vn chưa nh là mình đang đâu. Bé gái vn ng say, quay lưng v phía tôi trong tư thế bào thai trong bng m. Tôi có cm giác mơ h là trong đêm qua hình như cô bé đã tr dy trong bóng ti và mình có nghe thy tiếng nước chy ào trong bung tm, nhưng đó cũng có th ch là gic mơ. Đây là chuyn mi đi vi tôi. Tôi không biết các mo quyến rũ đàn bà, và thường ch biết chn người yêu mt đêm mt cách tình c theo biu giá hơn là theo s hp dn, và chúng tôi làm tình không chút tình yêu, nhiu ln chưa ci b hết xiêm y, và luôn luôn trong bóng ti đ tưởng tượng mình khá hơn. Ti hôm đó tôi phát hin ra nim thích thú thc s khi ngm nhìn thân th người ph n ng say mà không b áp lc ca dc vng hay bi ri vì ngượng ngùng.

Tôi tr dy vào lúc năm gi sáng, lo lng vì phi giao bài báo ch nht cho toà son trước mười hai gi trưa. Tôi làm v sinh thường nht vn vi ni đau bng rát ca tui dy thì, và khi git nước x tôi cm thy bao ni hn thù truc đây ca mình đu b cun vào cng hết. Khi cm thy sng khoái và đã ăn vn chnh t xong, tôi quay li phòng ng thì bé gái vn nm nga ng say dưới ánh sáng du dàng ca bui sm mai chiếu xuyên qua giường, hai cánh tay rng m bt chéo nhau và vn hoàn toàn làm ch trinh tiết ca mình. Tt c tin bc còn li, ca tôi và ca nó, tôi đ c trên gi và tôi vĩnh bit mãi mãi bé gái bng mt n hôn trên trán. Vào bui sáng sm, căn nhà, cũng như mi hp đêm khác, gn vi thiên đường hơn c. Tôi ri khi nơi đó bng ca sau vườn nhưng không gp ai. Dưới ánh nng chói chang ngoài ph, tôi bt đu cm thy sc nng ca chín mươi năm đè lên mình, và bt đu đếm tng phút mt s phút giây ban đêm còn li đ đến vi cái chết.

 

  

CHƯƠNG HAI

 

Tôi viết nhng dòng hi c này trong thư phòng bé nh mà b tôi đ li vi nhng vách t đng sách đang b mc rng vì s nhn ni ca by mi mt. Nhưng dù sao đi na, đ làm nt nhng công vic còn li trên thế gian này tôi vn còn đ các loi t đin, cùng hai loi tiu thuyết đu tiên trong b Nhng s kin lch s quc gia ca Benito Perez Galdos, và vi Núi thn ca Thomas Mann vn tng dy tôi hiu tính hài hước ca ngui m đã mt vì bnh lao phi.

Khác vi các loi đ đc khác và khác hn c bn thân tôi, chiếc bàn mà tôi đang viết hình như ngày càng khe mnh hơn bi vì nó được ông ni tôi, vn là th mc trên tàu thu, làm ra bng các loi g quý. K c khi không cn viết lách gì, sáng nào tôi cũng sp xếp li bàn làm vic vì tôi là mt người k tính đến mc đã b mt bao cơ hi tình yêu. Ngang tm vi tay, bao gi tôi cũng đ các cun sách tòng phm vi mình trong ti viết lách: đó là hai tp T đin có minh ha đu tiên ca Vin Hàn lâm Hoàng gia in năm 1903; cun Kho báu ca ngôn ng Tây Ban Nha ca Don Sebastian de Covarrubias; cun Ng pháp ca Don Andres Bello, và đ gii đáp nhng thc mc v ng nghĩa vn thường xy ra, tôi có cun T đin tư tưởng rt mi m ca Don Julio Casares, và đc bit là đ tìm nhng t đng nghĩa và phn nghĩa có cun T vng ca ngôn ng Italia ca Nicola Zingarelli, đ luôn giúp tôi nh ngôn ng ca m mà tôi đã hc t khi còn nm trong nôi, và cun T đin tiếng La Tinh vn là m ca hai ngôn ng kia nên tôi coi như tiếng m đ ca mình.

bên trái bàn viết ca tôi luôn đ năm t giy kh ln đ viết các bài báo ch nht, và chiếc cc bng sng đng phn thơm mà tôi thích hơn chiếc túi bng giy khô hin đi. bên phi, có ng mc và ng đng chiếc bút m vàng bi vì đến lúc này tôi vn dùng bút thung viết theo li ch La Mã do m Florina de Dios dy cho ch không viết theo ch nn nót chính thc ca chng bà vn là mt công chng viên và mt kế toán tn ty đến hơi th cui cùng. T lâu tòa son báo đã bt chúng tôi phi viết bng máy đánh ch đ d tính khong trng trên báo và d sa bn km, nhưng tôi không bao gi b được thói xu viết tay ri sau đó mi cm ci m cò trên máy. Tôi được hưởng th đc quyn chng hay ho gì này vì là nhân viên lâu năm nht tòa báo. Ngày hôm nay, tuy đã hưu trí nhưng chưa h tht bi, tôi vn hưởng đc quyn thiêng liêng được viết ti nhà, vi ng đin thoi đ ngoài đ không b ai quy ry, và nht là không b ai đng đng sau lưng nhòm ngó, kim duyt nhng gì mình đang viết.

Tôi sng không chó, không chim, không người giúp vic ngoi tr bà Damiana trung thành luôn gii thoát cho tôi nhng chuyn rc ri ít ng ti và mi tun vn đến nhà tôi mt ln xem có vic gì phi làm không, mc dù mt ca bà ta đã kém nhưng trí não thì còn rt sâu sc. Khi nm trên giường ch chết, m còn nhc tôi phi ly v sm vi mt người ph n da trng, và rng chúng tôi phi có ít nht ba đa con, trong đó phi có mt đa bé gái mang tên ca m như m đã tng mang tên ca m và bà ngoi mình. Tôi vn thường xuyên nh li m dn, nhưng li có ý nim rt mm do linh hot v tui tr nên c t cho là không bao gi mun trong vic ly v. Cho đến mi bui trưa nóng nc tôi đi nhm ca phòng trong căn nhà mà gia đình Palomares de Castro có bãi bin Pradomar, và bt ng thy Ximena Ortiz, cô con gái út ca h đang nm lõa th ng trưa trong phòng. Cô ta nm nghiêng quay lưng ra phía ca nhưng bng quay đu nhìn qua vai nhanh đến mc tôi không kp trn chy. Chà chà, xin li nhé, tôi ch kp tht thà nói câu đó. Cô ta mm cười, quay hn người v phía tôi nhanh như loài hong và phơi bày hết toàn thân. Không gian tht thân mt. Không hoàn toàn ch có da tht mà trên vành tai cô cài mt bông hoa đc nhiu cánh màu vàng như nàng Olimpia trong tranh ca Manet và đeo vòng vàng c tay phi và mt chui vòng c bng các ht ngc nh. Tôi chưa tng tưởng tượng mình li có th đuc thy mt điu gì làm bi ri đến như vy trong nhng năm tháng còn li ca cuc đi, và ngày hôm nay tôi có th khng đnh là lúc đó mình đã có lý.

Tôi đóng mnh ca ra vào, xu h vì s vng v ca bn thân và c quên đi s vic này. Nhưng Ximena Ortiz li ngăn cn tôi làm vic đó. Nàng liên tc gi các li nhn qua các bn gái chung ca hai người, nhng bc thư khiêu khích, nhng li đe da dã man, trong khi tin đn chúng tôi yêu nhau phát điên dù chưa th l ra thì đã lan truyn khp nơi. Không th chu ni. Nàng có đôi mt ca mèo hoang, mt thân hình bc la dù mc qun áo hay không và mt mái tóc dày màu vàng óng vi li búi tóc kiu đàn bà làm tôi khóc vì tc gin trên gi. Vn biết không bao gi dn đến tình yêu, nhưng s hp dn qu quái ca nàng đi vi tôi tht nng cháy đến mc tôi phi tìm cách gim nhit bng vic tiếp xúc vi nhng người đàn bà mt xanh tm thường khác. Tôi không bao gi dp tt được ngn la k nim v nàng khi nm trên giường Pradomar, và thế là tôi phi h vũ khí, chính thc xin cu hôn , trao nhn cưới và công b ngày t chc đám cưới tht to trước l Pentecôte (1).

Tin này làm bùng n mnh hơn Khu ph người Hoa so vi các câu lc b. Lúc đu người ta trêu đùa nhưng sau đó tr thành quan đim đi lp vi mi quan nim hàn lâm vì nó coi hôn nhân là mt trng thái khôi hài hơn là mt vic thiêng liêng. Giai đon yêu đương ca hai chúng tôi cũng din ra đúng nghi thc ca nn đo đc Gia tô giáo trên sân thượng treo đy hoa phong lan rng x Amadôn và cây dương x. Tôi thường đến vào lúc by gi ti vi b veston lanh màu trng, và tt nhiên vi mt món quà là đ th công hoc ko sô-cô-la Thy S, ri nói chuyn na mt khu na tht đến mười gi dưới s giám sát ca bà cô Argenida luôn ng gà ng gt ngay t cái nháy mt đu tiên như trong các tiu thuyết thi thượng.

Chúng tôi càng biết k v nhau thì Ximena càng tr nên háu trai, cung nhit, nàng luôn ci bt áo lót và váy trong cho nh người nht là khi gió nóng tháng Sáu thi v, và cũng d mường tượng sc tàn phá ca nàng khi chúng tôi đng trong bóng ti. Hai tháng sau khi yêu nhau, chúng tôi không còn chuyn gì đ nói, nàng đ xut ra đ tài con cái ch bng cách đan các đôi giày nho nh bng len cho tr sơ sinh. Tôi, người yêu tinh tế, cũng hc đan cùng nàng và thế là chúng tôi tri qua nhng gi phút vô tích s trước l cưới, tôi thì đan các đôi giy be bé bng len màu xanh cho con trai còn nàng thì đan len màu hng cho con gái ri thách đ xem ai s đúng, c thế cho đến khi đ cho hơn na trăm đa con. Trước khi đng h đim mười gi tôi lên xe nga ri đi thng đến khu ph người Hoa đ qua đêm trong s yên bình ca Chúa.

L hi tin đưa tui đc thân ca tôi được din ra khu ph người Hoa sôi ni hơn nhiu so vi cũng l y cng nhc Câu lc b. S đi lp đã giúp tôi biết được trong hai thế gii trên thc tế đâu là thế gii mình, nhưng tôi vn nuôi o tưởng rng c hai thế gii y đu là ca mình tùy theo thi khc c th, bi vì t bt c thế gii nào tôi cũng thy, trong tiếng th dài xa dn thế gii kia như hai con tàu gp nhau ri xa nhau ngoài bin khơi. Bui khiêu vũ đêm trước ngày hp hôn trong nhà th “Dưới quyn năng ca Chúa” gm c mt nghi l cui cùng dưới s điu khin ca cha c người x Galaxia rt lúng túng trong chuyn thông tc này. Ông ta bt tt c đàn bà con gái phi mang khăn che mt và vòng hoa bưởi đ thành hôn vi tôi trong l thánh hóa hoàn vũ. Đó là mt đêm nhiu chuyn phm thánh thn vì có đến hai mươi mt trong s các cô có mt đã ha yêu và luôn vâng li tôi còn tôi đn đáp li cho h bng nim hnh phúc và s nuôi dưỡng c sau khi đã xung m.

Tôi không ng được vì đim báo s có chuyn vô phương cu cha. T sáng sm tôi bt đu đếm tng bước thi gian ca chiếc đng h nhà th ln, cho đến khi nó đim by tiếng chuông đáng s là lúc tôi phi có mt nhà th. Tiếng chuông đin thoi bt đu vang lên t lúc tám gi sáng, kéo dài và lỳ lm, khn thiết sut c tiếng đng h. Không nhng không tr li mà tôi còn không dám th ln. My phút trước lúc mười gi, bt đu có tiếng gi ca, lúc đu là bng nm đm, ri sau đó bng tiếng kêu ca nhng ging người quen và đáng ghét. Tôi s là ca s b đ sp vì mt tai nn nghiêm trng nào đó bt cht xy ra, nhưng khong mười mt gi thì căn nhà tr li bu không khí im lng rn tóc gáy thường có xy ra sau nhng tai ha ln. Lúc y tôi mi khóc thương nàng và thương mình ri thành tâm cu nguyn đng bao gi gp li nàng trong sut nhng ngày còn li ca đi mình. Có l mt v thánh nào đó đã nghe na chng li nguyn cu ca tôi nên ngay trong đêm đó Ximena Ortiz đã b đi nước ngoài và mãi mãi hai mươi năm sau mi tr v nước, có chng môn đăng h đi và by đa con mà đáng ra phi là con ca tôi.

Sau chuyn đáng s nhc đó, tôi phi vt v lm mi gi được ch làm vic và chuyên mc thường xuyên trên t Diario de La Paz. Nhưng chuyên mc ca tôi b đy xung tn trang mười mt chng phi vì do đó, mà chính là vì lúc này thế k XX đang p đến đy khí thế mnh m. Nhng bước tiến b đã tr thanh huyn thoi trong thành ph. Tt c đu thay đi; nhng chiếc máy bay bt đu bay trên tri và mt doanh nhân n t trên mt chuyến bay ca chiếc phi cơ Junker đã qung mt bao ch đy thư tín xung đt đ sáng to ra ngh bưu chính hàng không.

Điu duy nht còn y nguyên là nhng bài ca tôi đăng trên báo. Nhng thế h mi công kích kch lit nhng bài đó, coi như mt th xác ướp ca quá kh cn chôn vùi, nhưng tôi vn duy trì chúng vi cùng ging điu, không chút nhân nhượng, không chút nhân nhượng, chng li bu không khí. Tôi hoàn toàn điếc vi tt c. Lúc này chuyên mc đã ra đi được bn mươi năm, nhưng nhng biên tp viên tr vn coi là chuyên mc v vn là đa con hoang. Ch bút t báo thi kỳ đó đã gi tôi đến văn phòng đ nhc nh phi viết theo ging điu ca trào lưu mi. Vi thái đ trnh trng, ông ta nói vi tôi : Thế gii đang tiến lên. Vâng, tôi nói vi ông ta, đang tiến lên, nhưng vn quay quanh mt tri. Tôi vn duy trì bài báo ch nht vì người ta không tìm ra ai có th thu tin và biên tp li tin đin như tôi. Ngày hôm nay tôi nhn thy là hi y mình đã có lý và vì sao li như vy. Nhng người tr tui lúc đó trong vòng xoáy ca cuc mưu sinh đm chìm trong o mng v tương lai, cho đến khi thc tế dy h biết rng tương lai không phi như h mơ tưởng và thế là h phát hin ra s hoài nim nh thương. Đó chính là nhng bài báo ch nht ca tôi, như là mt di ch kho c trong đng đ nát ca quá kh, và h nhn ra rng, nhng bài đó không ch dành cho nhng người già mà c cho nhng người thanh niên không s tui già. Nhng bài đó li được quay v đăng trên trang chính lun và trong trường hp đc bit, được đăng ngay trên trang nht.

Ai hi tôi cũng luôn tr li tht : các cô gái điếm đã không đ tôi có đ thi gian ly v. Tuy nhiên tôi phi tha nhn rng li gii thích này mình ch kp nghĩ ra đúng vào sinh nht th chín mươi, khi va ra khi nhà ca Rosa Cabarcas và quyết chí không bao gi khiêu khích s phn na. Tôi t cm thy mình đã biến thành ngươi khác. Ma qu đã biến nhm tôi thành mt k mnh m ta như đám lính đang gác sau chn song st bao quanh công viên. Tôi thy Damiana bò lau sàn phòng khách và cp đùi còn rt tr trung so vi tui tác ca bà ta đã khơi dy trong tôi nhng rung cm ca mt thi xa xăm trước đây. Chc bà ta cũng cm thy như vy nên dùng váy che kín li. tôi không kìm nén được s cám d mun hi bà ta: Damiana ơi, cô có th nói vi tôi điu này được không: cô đang nh đến chuyn gì vy? Tôi chng nh gì c, bà ta nói, nhưng câu hi ca ông li gi tôi nh chuyn y. Tôi cm thy nghn trong ngc. Tôi chưa bao gi biết yêu, tôi nói vi bà ta. Bà ta đáp li ngay tc thì: Tôi thì có đy. Và nói nt câu chuyn trong khi không ngưng công vic: Tôi đã khóc thm sut hai mươi hai năm vì ông đy. Trái tim tôi đp rn ràng. Tôi tìm mt li ra xng đáng, và nói vi bà ta: l ra chúng ta đã là mt cp xng đôi va la ri. Bây gi ông mi nói điu đó vi tôi thì quá d, bà ta nói, bi vì ông không còn làm gì được na, thm chí cũng không làm được vic an i ông. Khi ra khi nhà, bà ta nói vi tôi mt cách t nhiên hơn : Có l ông s không tin điu tôi nói đây, nhưng qu tht đến lúc này tôi vn tiếp tc là mt thiếu n trinh nguyên, nh ơn Chúa.

Ngay sau đó tôi phát hin ra là bà y đã cm đy hoa hng đ vào các l hoa và bày khp nơi trong nhà, và mt danh thiếp trên gi: Chúc ông sng đến trăm tui. Lòng trĩu nng vì bun, tôi ngi vào viết tiếp bài báo ch nht b b d na chng t ngày hôm trước. Tôi viết mt hơi trong chưa đy hai tiếng đng h thì xong và phi khéo lm mi móc hết tim gan trong lòng mình ra mà không đ ai nhn thy tiếng khóc thm. Nh nim hưng khi mun mn, tôi quyết đnh giã t công vic vi li thông báo rng bài báo này đt du chm hết hnh phúc cho mt chuyên mc vn sng dai dng mt cách xng đáng sut bao năm qua và không h gây ra điu tiếng nào khiến tôi phi chết.

Tôi có ý đnh là đ bn tho bài viết ca tòa son ri quay v nhà ngay. Nhưng không th. Toàn b nhân viên tòa báo đã có mt đy đ đ t cha l sinh nht cho tôi. Toà nhà đang sa cha li, khp nơi đy dàn giáo và tng đng gch vn lnh lo, nhưng người ta đã tm dng công vic này li đ cho tòa son t chc bui l. Trên mt chiếc bàn g, bày đy đ ung đ chúc rượu và nhiu tng phm gói trong giy hoa. Sng st vì ánh đèn liên tc ca các loi máy nh, tôi đã được chp rt nhiu nh k nim.

Tôi rt vui mng được gp nhiu nhà báo ca đài phát thanh và các báo khác trong thành ph : La Prensa, báo bui sáng ca phái bo th, El Nacional, báo bui chiu theo khuynh hướng git gân vn tìm cách làm du s căng thng trt t xã hi bng các truyn tình cm được đăng ti tng kỳ. Vic h cùng có mt chng có gì là l c bi vì thành ph này, trong lúc các v tướng soái c gây chiến tranh bng xã hi lun vi nhau thì lính tráng vn duy trì nguyên tình hu ngh.

Trong bui l còn có mt, hoàn toàn ngoài gi làm vic thường ngày, người ph trách công tác kim duyt báo chí, Don Jeronimo Ortega, người mà chúng tôi vn gi là Người đàn ông đáng ghét lúc chín gi bi vì ông ta luôn luôn đến đúng vào gi đó và bui ti cùng vi chiếc bút chì đm máu ca tên bo chúa bo th. Ông ta đy cho đến khi tin chc rng không có mt ch nào có hi trong s báo phát hành sáng hôm sau. Ông ta rt căm ghét cá nhân tôi vì tôi vn t cao v vn kiến thc ng pháp hoc cũng có th tôi hay dùng các t tiếng Italia mà không đ trong ngoc kép hoc viết nghiêng trong các trường hp c th mà tôi cho rng tiếng Italia biu cm hơn tiếng Tây Ban Nha, đó cũng là mt chuyn bình thường gia hai ngôn ng anh em sinh đôi này. Sau bn năm gm g nhau, cui cùng chúng tôi đành chp nhn vic này như ý thc kém ca riêng tng người.

Các cô thư ký bê ra chiếc bánh ngt vi chín mươi ngn nến đang cháy làm tôi ln đu tiên phi nh đến s năm tui ca mình. Tôi phi c nén dòng nước mt khi mi người cùng ca bài chúc mng sinh nht và tôi li nh đến đa bé gái mt cách hết sc vô lý. Đó không phi là mt phút giây tc gin mà là lòng thương cm mun mn đi vi mt sinh linh bé nh mà tôi tưởng là không bao gi còn nh đến na. Khi bài ca thánh thin va xong thì ai đó đt vào tay tôi con dao đ ct bánh ngt. Vì s xy ra chuyn đùa bn nên không ai mo him ng khu bài din văn nào. Tôi cũng thà chết ch không chu đáp li nhng bài din văn. Đ kết thúc l mng, trưởng ban biên tp mà tôi vn không ưa lm đã đưa chúng tôi tr li thc tế hà khc. Bây gi đã đến lúc , thưa v trưởng lão chín mươi tui, ông ta nói vi tôi, bài báo ca ông đâu?

S tht là trong sut bui chiu tôi cm thy túi như đang âm cháy, nhưng nim cm xúc đang ngm sâu vào trái tim tôi không còn lòng d nào di nước lnh vào bui l mng th bng bài t chc ca mình. Tôi nói: Ln này thì không có bài. Ông trưởng ban biên tp t ý bc tc vi thiếu sót mà sut t thế k trước vn được coi là không th nào chp nhn được. Xin ông hiu cho duy nht ln này, tôi nói vi ông y, tôi có mt đêm hết sc khó chu nên sáng dy đ đn c người. Đáng ra ông cũng có th viết v vic này đy ch, ông ta chua chát nói đùa. Bn đc cũng mun biết ngay tc thì cuc sng tui chín mươi s ra sao. Mt trong nhng cô thư ký xen vào. Biết đâu đó li là mt bí quyết hay cũng nên, cô ta nói, và tinh quái nhìn tôi. Chán quá, tôi nghĩ, ngượng ngùng là mt thói phn trc. Mt cô khác, mt mày sáng rc, ch ngón tay v phía tôi. Tuyt quá! Ông vn còn gi được nét thn đ mt rt lch thip. S hn xược ca cô ta làm tôi thêm ngượng ngp, mt đ càng thêm đ hơn. Có l hôm qua là mt đêm chiến đu d lm đy, cô thư ký lúc đu nói: Tht đáng ghen t lm! Và cô ta dành cho tôi mt n hôn đ li vết son trên má. Các tay phó nháy chp liên tc.

Trong lúc choáng ngp, tôi đã trao bài báo cho trưởng ban biên tp và nói vi ông ta lúc nãy ch là chuyn đùa còn bài đây mi ông cm ly, và tôi b trn trong lot v tay cui cùng đ không có mt khi mi người phát hin ra bài báo chính là đơn t chc sau na thế k tù túng.

Ni khát khao ca tôi kéo dài sut đêm khi v nhà tôi bóc các gói tng phm sinh nht. Nhng người th sp ch tng tôi mt máy pha cà phê chy đin ging như ba cái mà tôi có trong nhng sinh nht trước. Nhng th in typo tng tôi giy phép nhn mt con mèo quý được nuôi trong tri mèo ca qun. Phòng qun tr cp cho tôi mt khon tr cp tượng trưng. Các cô thư ký thì tng tôi ba chiếc qun lót bng la có in du son các n hôn, và mt danh thiếp bày t h sn sàng giúp tôi ci chúng ra. Tôi cht nghĩ là mt trong nhng điu hay ca tui già là các cô bn tr được tha thích khiêu khích, kích đng vì tưởng chúng tôi đã b loi ra khi vòng chiến ri.

Tôi không bao gi xác minh đựơc ai là người đã gi cho tôi đĩa hát vi hai mươi bn khúc khai tu ca Chonpin do ngh sĩ Stefan Askenase trình din. Phn ln các biên tp viên tng tôi các cun sách thi thượng. Khi tôi chưa bóc hết các hp tng phm thì Rosa Cabarcas đã gi đin thoi đến đ hi mt câu mà tôi hoàn toàn không mun nghe: Chuyn gì đã xy ra gia ông và con bé vy? Chng có chuyn gì c, tôi nói mà không cn suy nghĩ. Thm chí không thèm đánh thc nó dy mà ông cho rng không có chuyn gì à? Rosa Cabarcas nói. Ph n không bao gi tha li cho th đàn ông coi thường đ trưng din ln đu tiên ca h. Tôi thanh minh vi bà ta rng con bé không th quá mt mi ch vì vic đơm cúc áo, và có l nó gi v ng vì s. Điu nghiêm trng duy nht, bà Rosa nói, là con bé c nghĩ đúng là nó là đ không xài đuc na, là th b đi, và tôi cũng không thích là người rêu rao điu này mi nơi.

Tôi không cho bà ta cái thú vui được hù da tôi. Mà dù có là như vy đi na, tôi nói vi bà ta, thì tình trng ca con bé tht đáng thương nên không th dùng nó dù là ng hay là thc: đó là th da tht ca bnh vin. Rosa Cabarcas h ging: Li là do quá vi vàng trong đi x, nhưng có cách sa cha li lm ri, ông s thy. Bà ta ha s bt con bé nhn ti,và nếu cn thì bt nó tr li tin. Ông thy thế nào? Bà b ngay trò đó đi, tôi nói vi bà ta, đây chng có quyn gì xy ra c, và ngược li s vic va qua còn chng t tôi không còn đ kh năng làm ba th trò qu đó na. Trên phương din này, đa bé gái đã có lý: tôi không dùng đụơc na, là đ b đi ri. Tôi dp đin thoi và t thy lòng mình tràn ngp mt th tình cm mà trong c cuc đi chưa được hưởng, đó là được gii thoái khi tình cm nô l áp đt cho tôi t lúc mi mười ba tui.

By gi ti, tôi được mi làm khách danh d trong bui hoà nhc ti hi trường Vin M thut do hai nhc s Jacques Thibault và Alfred Cortot trình din tuyt vi violon và piano bn sonat ca Cesar Frank và trong gi gii lao tôi còn được nghe nhng li khen ngi tht lòng. Nhc s bc thy Pedro Biava, người thy vĩ đi ca chúng tôi còn lôi tôi đi tng bung đ gii thiu tôi vi các nhc công khác. Trong tình trng phn khích tôi còn nói li chúc mng h vì bn sonat ca Schumann mà thc ra chưa h được trình din khiến ai đó phi vng v ci chính công khai. S nhm ln hai bn sonat vì thiếu hiu biết âm nhc ca tôi đã làm bu không khí lúc đó tr nên nng n, và còn tr nên t hi hơn khi tôi đnh sa cha sai lm trong bài tường thut bui hòa nhc được đăng báo hôm ch nht.

Ln đu tiên trong đi tôi cm thy mình có th giết chết ai đó. Đy tc gin đn đau trong lòng, tôi tr v nhà bên tai vn vng nhng câu tr li qu quái mà chúng tôi chưa kp nói ra, thế là k c vic đc sách và nghe nhc cũng không xoa du được lòng tôi. Va may, bà Rosa Cabarcas đã lôi tôi ra khi tình trng chán chường bng mt câu hét trong đin thoi: Tôi rt hnh phúc được đc bài báo v ông , bi vì truc đây tôi không tin là ông mi có chín mươi tui, c tưởng là mt trăm tui cơ. Tôi ngi ngùng đáp li : Thế tc là bà đã thy tôi quá hom hem phi không ? Ngược li, bà ta nói, tôi rt ngc nhiên thy ông còn rt phong đ. Rt hay là ông không ging my ông lão già râu xanh luôn nói tăng tui đ mi người tưởng mình còn sung lm. Ri bà ta đi ging ngay: Này, tôi dành cho ông ca l đây. Tôi thc s kinh ngc: Cái gì vy? Đa bé gái, bà ta nói.

Tôi không kp suy nghĩ. Cm ơn, tôi nói vi bà ta, nhưng ba th trò y đã thành chuyn xưa ri. Bà ta nói xa xôi: Tôi s gi đến tn nhà cho ông, bc trong giy Tàu và s được hp nóng bng g cây đàn hương, tt c đu cho không ly tin. Tôi vn cương quyết t chi, và bà ta đưa ra mt li gii thích hp dn khiến tôi thy là chân thc. Bà ta nói rng hôm th sáu va qua đa bé gái trong tình trng quá mt mi vì đã phi khâu bng tay hai trăm cái cúc áo. Rng đúng là nó đã rt s b cưỡng đot đm máu, nhưng bây gi đã được giáo hun là phi biết hy sinh. Rng ti hôm ng vi tôi nó có tr dy đi v sinh nhưng thy tôi ng quá say nên nó thương hi không dám đánh thc và sáng sm khi nó dy thì tôi đã đi ri. Tôi bc mình vì kiu la tr con vô tích s này. Dù gì, bà Rosa Cabarcas nói tiếp, thì con bé cũng rt hi hn. Tôi nghip nó quá, mà nó đang ngi trước mt tôi đây này. Ông mun tôi chuyn nó đến không? Không, ly Chúa, tôi nói vi bà ta.

Tôi bt đu viết thì cô thư ký toà báo gi đin thoi. Cô ta nói là ông ch bút mun gp tôi vào hi mười mt gi trưa ngày hôm sau. Tôi đến đúng gi. Tiếng n ào ca vic sa nhà không làm tôi khó chu, bu không khí như loãng ra theo nhp búa đp, vì bi xi măng và khói hc ín, nhưng ban biên tp đã hc đuc cách suy nghĩ trong cnh tượng hn lon thường ngày đó. Nhưng văn phòng ca ch bút thì ngược li, vn lnh cóng và tĩnh lng, như mt x s lý tưởng ch không phi là đt nước chúng tôi.

Marco Tulio, người ch bút th ba, vi v tr thơ, đã đng dy khi thy tôi bước vào nhưng vn không ngưng cuc nói chuyn đin thoi, giơ tay qua bàn viết bt tay tôi và ch ghế mi tôi ngi. Tôi đã nghĩ là không có ai nói đu dây đin thoi phía bên kia mà chng qua ông ta nghĩ ra trò này đ gây n tượng vi mình nhưng ngay sau đó tôi phát hin ra ông ta đang nói chuyn vi viên thng đc, và đúng là mt cuc nói chuyn khó khăn gia hai k thù đch phi gi thái đ thân mt. Ngoài ra, tôi tin rng ông ta c t ra cng rn trước mt tôi mc dù vn phi đng như khi nói chuyn vi nhà chc trách.

Rõ ràng ông ta còn toát lên v thanh khiết. Ông ta mi có hai mươi chín tui nhưng đã nói đựơc bn th tiếng và ba bng thc s quc tế, khác hn vi ch bút đu tiên, tc là ông ni, vn tr thành người làm báo thc nghim khi đã gom đuc mt s vn kha khá nh ngh buôn nô l đàn bà da trng. Ông ta có kiu cách d chu, người hơi mp và trm tĩnh và điu duy nht có nguy cơ nh hưởng đến v oai phong ca ông chính là ging nói không tht. Ông ta vn áo khoác th thao, trên ve áo cài bông hoa phong lan rc r, mi th trên người ông đu mang dáng v t nhiên, nhưng không h có nhân viên văn phòng. Đã mt gn hai tiếng đng h chăm chút chuyn ăn mc trước khi đến đây, tôi bng cm thy h thn vì s nghèo nàn và li càng thêm t gin chính mình.

Hơn na, nc đc chết người nm ngay bc nh chp toàn b nhân viên cơ quan đúng hôm k nim ln th 25 ngày thành lp báo, trong đó người ta đánh du ch thp trên đu nhng người s ln lượt b chết. Tôi là người th ba tính t bên phi qua, đi mũ rơm vành thng, tht cravat nút tht to vi mt viên ngc gn trên chiếc ghim cài, vi b ria mép kiu đi tá dân s mà tôi vn đ cho đến năm bn mươi tui, và cp kính vin th gng kim loi mà sau na thế k tôi không cn dùng na. Tôi đã thy bc nh này treo nhiu văn phòng khác nhau, nhưng ch đến lúc đó tôi mi cm nhn được thông đip ca nó: trong s bn mươi tám người đu tiên ch còn li bn người chúng tôi còn sng, trong s đó người tr nht đang th án tù hai mươi năm vì ti giết hi nhiu người.

Nói chuyn đin thoi xong, viên ch bút kinh ngc thy tôi đang nhìn tm nh, ri mm cười. Nhng du thp ngoc không phi do tôi v, ông ta nói. Tôi thy nó rt chướng. Ông ta ngi xung bên bàn viết và đi ging: Xin cho phép tôi được nói rng trong s nhng người tôi quen biết, ông là người khó lường trước nht. Và trước s ngc nhiên ca tôi, ông nói thng tut : Tôi nói điu này chính là vì vic xin t chc ca ông. Tôi ch kp nói : Đó là đi mà. Ông ta cãi li rng chính vì l đó mà gii pháp này là không thích hp .

Ông ta thy bài báo là rt tuyt, và nhng gì vi v tui già là đon hay nht mà trước đây ông chưa tng được đc, và vì vy tht là vô nghĩa nếu kết thúc bài báo bng mt quyết đnh ging như cái chết dân s. Cũng còn may, ông ta nói, Người đàn ông đáng ghét lúc chín gi đã đc bài báo đúng lúc trang xã lun va lên khuôn và hn ta thy không th chp nhn được. Không tham kho ý kiến ca bt c ai, hn đã gch chéo t trên xung dưới bng nét bút chì Torquemada. Sáng nay, khi biết s vic tôi đã ra lnh gi công văn phn đi đến viên thng đc. Đó là trách nhim ca tôi, nhưng nói riêng vi ông, tôi rt cm ơn tính khí đc đoán ca tên nhân viên kim duyt. Tc là tôi không sn sàng chp nhn đình ch mc báo. Tôi tha thiết đ ngh ông, ông ta nói, không được t b con tàu đang gia bin khơi. Và ông ta kết lun bng mt phong cách vĩ đi : chúng ta còn rt nhiu điu phi nói v âm nhc.

Thy ông ta cương quyết như vy nên tôi không mun dùng li l quanh co làm trm trng thêm nhng bt đng. Trên thc tế, lúc by gi tôi cũng chưa tìm được mt lý do chính đáng nào đ t b công vic nng nhc này và cũng hong s trước ý nghĩ mt ln na phi nói nht trí vi ông ch bút ch đ tranh th thi gian. Tôi phi c kim chế đ ông ta không nhn ra nim xúc đng vô s đang chc làm tôi a nước mt. Thế là mt ln na , cũng như mi ln, tôi li quyết đnh làm cái công vic thường xuyên t bao năm nay.

Tun l sau đó, trong tình trng nghi ng hơn là mng vui, tôi đến tri nuôi mèo đ nhn con mèo, tng phm ca nhng người th in. Tôi vô duyên trong vic nuôi thú vt cũng như vi nhng đa bé trước khi biết nói. Tôi thy chúng như lũ câm t linh hn. Tôi không ghét chúng nhưng không th chu được chúng vì mình không th hc được cách thương lượng vi chúng.Tôi thy hoàn toàn phi t nhiên khi mt người hiu chó hơn là hiu v mình, li còn dy nó ăn và không ăn theo gi gic nht đnh, hay dy nó tr li câu hi và cùng chia s ni bun. Nhưng nếu không đi nhn con mèo ca th in li thành ra bt nhã. Hơn na nó là mt con mèo ging x Angora, có b lông màu hng bóng mượt và đôi mt sáng, tiếng kêu gn như sp nói thành li. H còn cho tôi mt chiếc gi mây cùng giy chng nhn xut x ca ging mèo và mt cun sách hướng dn nuôi mèo như cun dy cách lp ráp chiếc xe đp.

Mt toán quân cnh kim tra giy chng minh ca tt c mi người trước khi cho phép vào công viên San Nicolas. Tôi chưa bao gi thy chuyn tương t cũng chưa bao gi hình dung ra điu gì khó chu như triu chng ca tui già. Đó là mt đi tun tra bn người dưới s ch huy ca mt viên s quan tr măng. H là nhng người gc nhà quê , rn ri và ít li, toát ra mùi chung tri. Viên s quan theo dõi tt c mi người vi cái v ca dân min núi Andes va xung bãi bin. Sau khi xem xét giy chng minh và th nhà báo ca tôi , ông ta lin hi tôi mang gì trong gi mây. Mt con mèo, tôi nói. Anh ta mun xem. Tôi cn thn m np gi vì s con mèo chy mt, nhưng mt nhân viên li mun xem dưới gi có giu gì không nên b con mèo cào vào tay. Viên s quan lin can thip. Đúng là mt con mèo quý, anh ta nói và xoa vào nó ri thì thm gì đó. Con mèo không cn nhưng cũng không đ ý đến anh ta. Nó bao nhiêu tui ri nh? Anh ta hi. Không biết , tôi nói, người ta va tng tôi. Tôi hi ông điu này vì nó già quá ri, có l phi mười tui đy. Tôi đnh hi vì sao anh ta biết và hi thêm nhiu chuyn khác na, nhưng bt chp tính cách lch duyt và cách ăn nói hoa m ca anh ta, tôi cũng chng có bng d nào mun nói chuyn. Tôi thy hình như là mt con mèo hoang vn có nhiu khp nơi, anh ta nói. Ông nhìn xem này, có v nó không quen ông mà ngược li chính ông li quen vi nó, đ yên cho đến khi nó tin ông đã. Anh ta đy np gi li và hi tôi: Ông làm ngh gì? Nhà báo. T bao lâu ri? T mt thế k nay ri, tôi nói. Tôi không nghi ng điu này, anh ta nói. Bt cht tay tôi và trước khi chào t bit, anh ta còn nói mt câu va có th là mt li khuyên cũng có th là mt li đe do:

– Ông phi cn thn đy.

Bui trưa tôi ngt đin thoi đ trn trong âm nhc vi mt chương trình tuyt hay: khúc rapsodia cho kèn clarinet và dàn nhc ca Wagnet , cho kèn saxophone ca Debussy và ngũ tu đàn dây ca Bruckner, và như lc vào chn thiên đường. Ri bng nhiên tôi thy ti sm li.Tôi cm thy có gì đó đang ng nguy dưới gm bàn, hình như không phi là mt vt sng mà mt bóng ma đang cà vào chân làm tôi hét to và nhy bt dy. Đó chính là con mèo vi cái đuôi dài rt đp, vi dáng v chm chp và bí him. Tôi rn róc gáy khi nghĩ rng mình nhà mt mình vi mt sinh linh sng mà li không phi là người.

Khi chuông nhà th ln đim by tiếng, thì trên bu tri rc màu hng ch có mt ánh sao duy nht sáng long lanh, mt chiếc tàu thy hú tiếng còi t bit bun bã, và tôi cm thy trong hng nghèn nghn tt c nhng mi tình có th đã tng có hoc không h có. Tôi không chu được na. Tôi nhc đin thoi lên vi trái tim đ ngay đu lưỡi, t t quay bn s đ khi nhm, ri khi tiếng chuông th ba va đ tôi đã nhn ra ging nói quen. Này, bà ơi, tôi th dài nói, th li cho s thô bo sáng nay nhé. Bà ta bình thn đáp: Ông khi lo, tôi ch ông gi t sáng đến gi. Tôi cnh báo: Tôi mun đa bé gái phi ch tôi trong tình trng mà Chúa đã đưa nó đến thế gii này và không bôi bt c th gì trên mt đy nhé. Bà ta cười ùng c trong hng. S đúng như điu ông mun, bà ta nói, nhưng như thế thì ông s mt cái thú được ci tng th mt ra như các ông già khác vn khoái làm, mà tôi không biết ti sao. Tôi thì biết rõ ti sao, tôi nói vi bà ta. Bi vì h càng ngày càng già đi. Bà ta coi như đã xong hp đng.

– Được thôi – bà ta nói – như vy là đúng mười gi ti nay, trước khi món cá rán b ngui.

 

 

 CHƯƠNG BA

 

Con bé có th tên là gì nh? Bà ch nhà không nói cho tôi biết. Khi nói v bà ta ch kêu là: bé gái. Và thế là tôi biến t đó thành mt tên cúng cơm, đi khái ging như cách gi đa bé gái mt tròn hoc con thuyn bum nh xinh. Ngoài ra, bà Rosa Cabarcas cũng có thói quen đt cho mi cô gái điếm mt cái tên khác nhau tuỳ thuc vào khách hàng. Tôi thích nhìn mt tng cô đ đoán tên, và ngay t đu tôi đã tin chc rng cô bé này phi có cái tên dài đi loi như Filomena, Saturnina hoc Nicolasa. Tôi đang nghĩ ngi v chuyn tên này thì cô bé xoay người và quay lưng li phía tôi, đ li trên giường mt vũng nước rng bng thân th, trông như máu. Tôi ht hong mt mt lúc mi xác đnh đuc đó ch là vũng m hôi đng trên tm drap tri giường. Rosa Cabarcas đã khuyên tôi đi x cn trng vi cô bé vì nó vn chưa hết git thót t bui gp g đu tiên. Hơn na: chính nghi thc long trng va ri ch làm nó thêm s hãi nên đã phi tăng nng đ thuc Valerian bng r cây n lang, thế là nó ng say sưa đến mc không ai n đánh thc mà không hát ru. Tôi quay ra dùng khăn thm m hôi cho cô bé và thm thì hát bài ca ca Delgadina, người con gái út được vua cha yêu chiu. Tôi thm đến đâu thì phn thân th ướt đm m hôi ca cô bé càng l ra đến đó hoà trong tiếng hát ca tôi: Delgadina, Delgadina, em s là vt làm tin mà anh yêu du. Tôi rt khoái công vic này vì c lau khô xong phía này thì thân th ca bé gái li ướt đm phía khác làm cho bài hát không th nào kết thúc được. Delgadina ơi, em hãy tnh dy, mc váy la đi em, tôi tiếp tc hát ru vào tai cô bé. Cui cùng, đến đon nhng người hu cn ca vua phát hin ra cô đã chết khát trên giường thì tôi cm thy cô bé hình như sp tnh dy khi nghe thy tên gi. Như vy tên ca cô bé chính là : Delgadina.

Tôi quay li giường vi chiếc qun lót có in các n hôn ca các n đng nghip và nm xung bên cnh cô bé. Tôi ng mt mch đến năm gi sáng trong tiếng th đu đu êm ái ca đa bé gái. Không kp ra mt, tôi vi vàng mc qun áo, và ch đến lúc đó tôi mơi nhìn thy dòng ch được viết bng son môi trên tm gương trong bung tm: Con h không ăn nơi xa. Tôi biết rõ là đêm truc chưa có câu này và đã không có ai lt vào trong phòng sut đêm, thế chc là tng phm mng sinh nht ca qu s ri. Tiêng sm đáng s trùm lên tôi ngay ca ra vào và căn phòng tràn ngp mùi đt m ướt trước cơn mưa. Tôi không chy trn kp. Trước khi gi được xe taxi, tri đã đ sp lên đu tôi mt cơn mưa rào tm tã, vn ít khi xy ra trong thành ph t tháng Năm đến tháng Mười khiến nhng đường ph đy cát nóng tr thành dòng nuc cun phăng tt c ra phía b sông. Sau ba tháng hn hán, cơn mưa bt thung trong tháng Chín đó va là may mn va là đi ha.

Va m ca vào nhà tôi đã gp ngay cm giác là mình không sng cô đc . Tôi kp nhìn thy ánh mt con mèo va nhy khi b ghế bành ra phía ban công. Trên dĩa ca nó vn còn thc ăn mà tôi không dành cho nó. Mùi nước đái chua khm và phân còn nóng hi ca nó sc nc trong phòng. Tôi đã đ công sc nghiên cu v nó như đã tng hc tiếng La tinh. Theo sách hướng dn thì loài mèo thường bi đt đ giu phân ca mình, và nhng nhà không có vườn như nhà ca tôi, chúng thường làm vic này trong nhng chu cây cnh hoc bt c góc khut nào. Vì vy người ta khuyên ngay t ngày đu tiên nên chun b sn mt hp đng cát và hướng dn nó đi vào đó, và chính tôi đã làm đúng li hướng dn này. Người ta cũng nói rng điu đu tiên phi làm nhà mi là đánh du mi ngóc ngách nơi con mèo thường đi tiu, và tôi cũng làm như vy, nhưng sách li không hướng dn cách dy nó đi đúng ch như thế nào. Tôi đã theo sát đ làm quen vi thói quen gc ca nó, nhưng đã không th phát hin ra nhng nơi nó giu phân, nơi nó ngh và lý do nhng cáu bn bt thường ca nó. Tôi mun dy nó ăn đúng gi, dùng thùng cát đ trên sân thượng, không leo lên giường khi tôi ng và không đánh hơi các món ăn đ trên bàn, và tôi cũng không th làm cho nó hiu được rng nó có quyn coi căn nhà là ca mình nhưng không th coi căn nhà như mt th chiến li phm chiến tranh. Thế là tôi đành đ nó mun làm sao thì làm.

Vào lúc chiu tà, li thêm cơn mưa rào na p đến vi nhng cơn gió mnh ta như mun phá tung căn nhà. Tôi ht xì hơi liên tc, đu đau nhc và st cao, nhưng li cm thy mnh m hơn bao gi hết và cũng chng hiu vì sao. Tôi bày cho ra khp sàn nhà đ hng nước mưa rơi t nhng ch dt trên mái nhà và thy có thêm nhiu ch dt mi t mùa đông năm ngoái. T ch dt ln nht nước bt đu tràn ngp phía bên phi ca phòng đc sách. Tôi vi vàng tìm cách cu ngay các tác gi c đin Hy Lp và La Tinh đang sinh sng phía đó, nhưng khi ly các cun sách ra tôi gp ngay mt dòng nước phun cc mnh t l thng ng nước trong tường. Tôi dùng gi c bt li được tý nào hay tý đó cho kp cu các cun sách. Mưa gió gào thét cung lon ngoài công viên . Bng mt ánh chp ma quái kèm theo tiếng sm kinh hoàng đã làm cho bu không khí sc mùi lưu huỳnh, và gió mnh đp các ca kính ban công và bão bin làm tung hết cht ca cũng ào đy vào nhà. Tuy nhiên, chưa đy mười phút, tri bng tnh mưa. Ánh nng chói chang làm khô ngay nhng đường ph ngp đy gch vn lnh cóng và tri li nóng tr li.

Khi cơn mưa rào qua đi, tôi li tiếp tc có cm giác không ch có mt mình trong nhà. Tôi ch có cách t gii thích duy nht là mi s vic có tht thì người ta thường d quên đi, nhưng có nhng vic không có tht thì c tn ti trong ký c y như nó đã tng xy ra vy. C mi ln nh đến trn mưa rào là tôi li t thy không đơn đc trong nhà mà luôn luôn có mt Delgadina. Tôi cm thy nàng rt gn gũi vào ban đêm thm chí còn ngi thy hơi th ca nàng trong phòng ng và tiếng mch đp kh khàng nơi má ca nàng trên chiếc gi ca tôi. Ch có như vy tôi mi hiu được ti sao mình đã làm được bao nhiêu vic trong mt khong thi gian ngn ngi. Tôi nh là nàng trong b đ thêu hoa đã trèo lên chiếc ghế phòng đc sách, tnh táo tiếp ly tng cun sách đ cu nó khi b dt ướt. Tôi đã thy nàng chy đi chy li khp nơi trong nhà nuc ngp đến đu gi đ chng chi li cơn mưa gió. Tôi còn nh là sáng hôm sau nàng còn chun b ba đim tâm không h có và chun b c bàn ăn trong khi tôi lau sàn nhà và sp xếp li đ đc sau cơn hng thy. Không bao gi tôi quên được ánh mt ti sm ca nàng khi chúng tôi cùng ăn đim tâm: Ti sao mãi đến tn khi già c thế này anh mi quen em? Tôi còn nói tht vi nàng: Tui tác không phi là s năm mà người ta có mà chính là cái mà người ta cm thy trong cơ th mình.

T đó tôi c ghi nh mãi hình nh rõ ràng ca nàng trong ký c đến mc mun làm gì nàng cũng được . Tôi thay đi màu mt ca nàng tuỳ theo trng thái tâm hn ca chính mình: màu nước khi tôi thc dy vào bui sáng, màu mt khi tôi cười và màu la khi tôi cãi nhau vi nàng. Tôi khoác trang phc cho nàng tuỳ theo tui tác và điu kin phù hp vi tâm lý tng lúc ca tôi: nàng mc b đ cô dâu say đm tui hai mươi, y phc ca loi gái gi tui bn mươi, như n hoàng x Babilon tui by mươi và như n thánh tui mt trăm. Chúng tôi song ca nhng bn tình ca ca Puccini, điu bolero ca Agustin Lara , điu tango ca Carlos Gardel, và đã mt ln chúng tôi xác đnh được rng nhng ai không hát thì không th hình dung ra nim hnh phúc được hát dân ca. Hôm nay, tôi biết đó không phi là o giác mà chính là điu huyn diu ca mi tình đu ca tôi tui chín mươi.

Khi căn nhà đã dn dp xong, tôi lin gi đin cho Rosa Cabarcas. Chúa ơi! Bà ta tht lên khi nghe thy tiếng nói ca tôi, tôi tung ông chết đui ri ch. Tôi không hiu ni sao ông li đòi ng vi con bé mà không thèm đng đến nó cơ ch. Ông có toàn quyn không thích nó, nhưng ti thiu cũng phi hành x như người ln. Tôi c gii thích nhưng bà ta đã đi đ tài : Dù sao tôi cũng đã chun b cho ông mt cô khác ln tui hơn mt chút, đp và cũng còn trinh nguyên. B ca con bé mun đi nó ly mt căn nhà, nhưng cũng có th mc c gim bt giá. Tim tôi nghn li. Ngay lp tc tôi phn đi, tôi mun con bé cũ cơ, và c như mi khi, không được đ tht bi, cãi vã, không k nim xu. Đường dây đin thoi im ng, và cui cùng cũng có tiếng nói nhn nhc như t nh mt mình: Được thôi, đúng như thy thuc vn nói, đây đúng là chng bnh điên lon già nua.

Mt hn vì cô bé Delgadina say ng, tôi đã vô tình thay đi dn tinh thn ca các bài báo ch nht ca mình. Dù v bt c đ tài gì, thì tôi cũng ch viết cho cô y, cười, khóc trong các bài báo cũng vì cô ta, và trong tng câu ch cũng đu có git đi tôi tuôn chy. Thay vì công thc báo chí truyn thông vn theo t bao năm nay, tôi viết các bài đó như nhng bc thư tình mà mi người đc có th t coi là ca chính bn thân mình. Tôi đ ngh cho đăng các bài này không bng ch nhà in mà bng chính nét ch viết tay ca tôi. Trưởng ban biên tp thì cho rng đây li là mt trò vô tích s ca tui già, nhưng viên ch bút thì thuyết phc li ông ta bng câu nói mà đến tn bây gi vn còn vang vng trong toà son:

– Ông ch nhm: nhng người điên hin lành thường đi trước thi đi đy nhé.

Đông đo công chng đã hưởng ng ngay lp tc và nhit tình, nhng bc thư si tình ti tp bay v tòa báo. Mt s bc được tài phát thanh s dng trong bn tin thi s khi không có đ tin tc cn thiết vào phút chót, và người ta còn sao li bng cách in rônêo hoc giy than thành các t bướm bán cùng vi thuc lá nhp lu các góc ph đường San Blas. Ban đu rõ ràng nhng bài báo này ch là ni đam mê được t giãi bày tình cm ca tôi, nhưng dn dà quen nếp say mê đ tr thành ging điu ca mt người đàn ông chín mươi tui không chu hc cách suy nghĩ ca người già. Cng đng trí thc, theo thói quen, t ra e ngi, s st và chia r, trong khi đó các nhà đoán tướng ch ít suy tư thì cãi nhau m ti khi phân tích các nét ch ca tôi. Chính h đã làm chia r các linh hn, đt nóng các cuc tranh lun và làm cho ni ch mong hoài nim tr thành mt sng ca mi người.

Khong cui năm, tôi thương lượng vi bà Rosa Cabarcas cho phép đ li trong phòng ng chiếc qut đin, các đ dùng bàn trang đim và nhng th khác mà tôi s mang đến đ cho căn phòng có th lâu dài được.Tôi vn đến vào mười gi đêm nhưng luôn mang theo mt th gì đó cho cô bé, hoc cho s thích ca c hai, và dành dăm phút đng h lôi nhng đ được giu kín ra trang hoàng li sân khu ban đêm ca hai chúng tôi. Trước khi ra đi, bao gi cũng trước năm gi sáng, tôi li ct giu chúng trong ch được khóa k đ tr li căn phòng cho mc đích nguyên thu bn thu là chn dung thân ca nhng mi tình bun bã ca đám khách vãng lai. Mt sm mai n, tôi bng nghe thy Marcos Perez, phát thanh viên sáng giá nht ca đài phát thanh, đc bài báo ch nht ca tôi trong bn tin đnh kỳ vào th hai hàng tun. Khi đã nén được cơn bun nôn, tôi kinh s nói: Delgadina thế là em đã biết ri nhé, s ni tiếng như là mt bà già to béo không ng vi ta nhưng khi ta bng tnh dy đã thy bà ta luôn đng nhìn cui giường.

Ngày n tôi li ăn sáng vi Rosa Cabarcas, người mà tôi đã không còn coi là già khm na dù cái v tang tóc nghiêm ngh và chiếc mũ đen vn sùm sp che khut hàng mi ca bà ta. Nhng ba đim tâm ca bà ta vn ni tiếng là linh đình, vi nhng món ăn trn đy ht tiêu. Va cn miếng đu tiên, ming tôi đã bng rát và nước mt nước mũi chy đm đìa: Ti nay, chng cn trăng tròn tôi cũng s cm thy bng rát l đít. Xin ông đng than th na, bà ta nói. Nếu ông cm thy bng rát y là nh Tri ông vn còn cái đó đy.

Bà ta t ra ngc nhiên khi tôi nhc đến tên Delgadina. Tên con bé đâu phi như vy, bà ta nói, nó tên là…Bà đng nói na, tôi ngt li bà ta, đi vi tôi nó chính là Delgadina. Bà ta nhún vai: Được thôi, dù sao thì nó cũng đã là ca ông ri, nhưng tôi thy cái tên này hơi có v li tiu đy. Tôi k li chuyn dòng ch con h mà cô bé viết trên tm gương. Chc chn không phi là con bé, Rosa nói, vì nó có biết đc biết viết gì đâu.Thế thì ca ai vy? Bà ta nhún vai: Có th là ca ai đó trước đây đã chết trong phòng.

Tôi tn dng ba ăn sáng đ dn ép Rosa Cabarcas bng nhng đ ngh ti thiu cho hnh phúc và sc đp ca Delgadina. Vi v láu lnh hc trò, bà ta chp nhn ngay không h đn đo. Bun cười tht nh! Bà ta nói vi tôi. Tôi cm thy như ông đang cu hôn con bé vy. À mà này, bà ta bng nói, sao ông không cưới nó làm v luôn đi? Tôi như b tri trng. Nói tht nhé, bà ta nhn mnh, làm thế ông s thy r hơn đy. Cui cùng thì tui ca ông vn đ là dùng được hay không dùng được, nhưng ông đã nói vi tôi là vic này ông đã gii quyết xong ri mà. Tôi ngt li bà ta: Tình dc là liu thuc an i khi người ta không có đ tình yêu.

Bà ta bt cười. Ái chà, thưa nhà thông thái, tôi vn biết t xưa đến nay ông luôn luôn là mt đng nam nhi, và bây gi tôi rt vui mng vì ông vn gi được phong đ đó trong khi các k thù ca ông đã phi buông vũ khí. Người ta nói nhiu v ông cũng có lý tht. Thế bà đã nghe nói nhiu v ông Marcos Perez chưa? Mi người đu nghe li ông ta đy, tôi nói vi bà ta đ chuyn đ tài. Nhưng bà ta li nhn mnh: Nhưng ngày hôm qua trong mc Mt tý trong mt gi ca tt c mi người giáo sư Mamacho y Cano cũng nói rng thế gii bây gi không còn ging như trước đây na bi vì không còn nhiu đng nam nhi như ông.

Cui tun đó tôi thy Delgadina b st và ho. Tôi lin đánh thc bà Rosa Cabarcas dy đ đưa cho tôi nhng phương thuc dân dã t chế, và bà ta đưa mt túi thuc cp cu đến phòng ng. Ba ngày sau, Delgadina vn tiếp tc m mt nên không đi làm công vic thường nht là đơm cúc áo được. Thy thuc đã cho cô bé mt toa thuc dân dã chng cm cúm bình thường và d báo s dt cơn trong mt tun l, nhưng ông ta rt hong s vì tình trng suy dinh dưỡng ca nó. Tôi không gp cô bé na vì cho là cn phi như vy, và tranh th thi gian sa sang li căn phòng.

Tôi li mang đến mt bc tranh v bng bút mc ca Cecilia Porras đ minh ha cho tp truyn ngn Tt c chúng ta đu đang ch đi ca Alvaro Cepeda. Tôi còn mang đến sáu tp Juan Cristóbal ca Romain Rolland đ chăn dt nhng đêm không ng ca mình. Như vy là khi có th quay li thì Delgadina s thy phòng ng xng đáng vi nim hnh phúc dài lâu: bu không khí đã được cht chng côn trùng trn hương thơm làm cho trong sch, tường được sơn màu hng, bóng đèn màu sc s, hoa tươi cm đy các l hoa, nhng cun sách ưa thích ca tôi, nhng bc tranh đp ca m tôi. Tôi thay chiếc đài bán dn cũ bng cái mi có băng sóng ngn đ nghe được chương trình nhc bác hc cho Delgadina có th ng gia dòng âm thanh các bài t tu ca Mozart, nhưng có mt đêm tôi phát hin ra là nó đã điu chnh sang đài phát thanh chuyn phát các chương trình ca nhc bolero thi thượng. Đó chc chn là s thích âm nhc ca cô bé, và tôi chp nhn không chút đau kh vì thi trai tr tôi cũng đã hết lòng yêu mến điu nhc này. Ngày hôm sau, trước khi v nhà tôi dùng sơn môi viết lên chiếc gương soi: Bé em ca anh, chúng ta đang đơn đc trên thế gii.

Thi kỳ này tôi có n tượng là l là cô bé đang ln lên trước tui. Tôi nói điu này vi Rosa Cabarcas và bà ta thy điu đó là t nhiên. Ngày năm tháng Mười Hai ti nó s tròn mười lăm tui đy, bà ta nói vi tôi. ng đúng vào cung Nhân mã đy[6]. Tôi c băn khoăn không biết điu này có thc không đ làm l sinh nht. Tng cô bé quà gì được nh? Mt chiếc xe đp, Rosa Cabarcas nói: Hàng ngày con bé phi đi xuyên qua thành ph hai ln đ đến ch đơm cúc áo đy. Bà ta ch cho tôi chiếc xe đp nó đang dùng đ sân sau. Tôi thy nó chng khác gì mt đng st vn, hoàn toàn không xng đáng vi người ph n đang được yêu thương. Nhưng tôi rt xúc đng vì đó đúng là mt bng chng rõ ràng chng t Delgadina hin hu trong đi thc.

Khi mua chiếc xe đp tt nht cho cô bé, tôi không kìm được ý thích đi th mt vài vòng trong sân kho. Tr li câu hi ca người bán hàng v tui tác, tôi nói theo kiu lp lng ca người già: Tôi s có chín mươi mt tui. Anh nhân viên nói đúng điu tôi mong mun: Nhưng trông ông tr hơn hai mươi tui đy. Bn thân tôi cũng không hiu ni làm sao mình vn gi được thói quen nghch ngm thi hc trò và cm thy sung sướng lâng lâng trong lòng. Tôi bt đu hát. Lúc đu ch hát nho nh cho chính mình nghe, ri hát tht to như mun v lng ngc vi v cao ngo ca Caruso, va đp xe chy gia nhng ca hàng sc màu loè lot và cnh buôn bán điên r ca khu ch bình dân. Mi người vui thích nhìn tôi, gi tôi ri rít, khuyến khích tôi tham gia vào cuc đua xe lăn vòng quanh đt nước Colombia. Tôi giơ tay vy chào mi người như mt thy th hnh phúc và vn không ngng hát ca. Trong tun l đó, đ chào đón tháng Mười Hai, tôi viết mt bài báo mnh bo khác: Làm thế nào đ cm thy hnh phúc khi ngi trên xe đp tui chín mươi.

Đêm sinh nht cô bé, tôi hát cho Delgadina nghe toàn b bài ca và hôn toàn thân cô cho đến khi không còn đ hơi sc na mi thôi: dc theo sng lưng, tng đt xương mt, cho đến mông đít trng xanh nht nht, bên sườn có vết so, bên sườn có trái tim không mt mi ca em. Tôi hôn đến đâu thì thân th cô bé nóng dn lên đến đó và toát lên mùi hương đng c ni. Cô bé cũng đáp li nhng n hôn ca tôi bng nhng rung đng mi tng tc da tht, và mi ch trên da tht ca bé tôi li thy đ nng m khác nhau, mt hương v riêng, mt tiếng rên mi, và toàn thân bé như rung lên liên tiếp các nt nhc trong bn hp âm ri và hai núm vú hé n như hoa dù tôi không đng đến. Tôi bt đu thiu thiu ng vào lúc sáng sm khi cm thy tiếng rì rm ca đám đông ngoài bin và ni s hãi ca hàng cây như xuyên qua trái tim mình. Lúc y tôi đi ngay vào bung tm và viết lên trên tm gương: Delgadina ca đi anh, nhng làn gió Giáng sinh đã thi nến ri.

Mt trong nhng k nim hnh phúc nht đi tôi chính là cm giác xao xuyến trong lòng bui sáng sm ngày n khi va bước ra khi trường hc. Chuyn gì đã xy ra vi tôi nh? Cô giáo ngơ ngác nói vi tôi: Chà, hoá ra em không biết đó là nhng làn gió bin à? Tám mươi năm sau, mt ln na tôi li cm thy làn gió khi tnh dy trên giường ca Delgadina, cũng trong mt sáng tháng Mười Hai đến rt đúng hn vi bu tri trong sut, nhng cơn bão cát, nhng cơn lc ngoài đường ph làm tc mái nhà và tc váy các cô bé hc sinh. Lúc này, thành ph như vang vng tiếng ma qu. Trong đêm lng gió bin người ta vn nghe thy tiếng hò hét t khu ch vng lên đến tn nhng khu dân cư cao nht như ngay góc ph. Nên cũng chng có gì l nếu lng trong tiếng gió tháng Mười Hai ta vn nghe thy tiếng nhng người đang tn mác đâu đó trong nhng hp đêm xa xôi nht.

Tuy nhiên, nhng cơn gió bin cũng mang li tin chng tt lành gì là Delgadina không th qua l Giáng sinh cùng tôi vì cô bé phi vi gia đình mình. Nếu có điu gì làm tôi căm ghét nht thế gian này thì đó chính là nhng ngày l bt buc trong đó người ta khóc vì vui sướng, nhng bui bn pháo hoa, nhng bài hát mng trong l Nô-en, nhng dây hoa giy chng liên quan gì đến đa tr đã ra đi cách đây hơn hai nghìn năm trong mt chung nga nghèo nàn. Tuy nhiên khi đêm đến, tôi không cm ni ni nh mong và tôi đã đến phòng ng không có cô bé say ng. Tôi ng rt ngon, và tnh dy cùng vi mt con gu nhi bông đi được hai chân như gu trng Bc cc cùng vi mt tm danh thiếp ghi: Đ tng người b xu xí. Rosa Cabarcas đã có ln nói vi tôi là Delgadina đang hc đc qua nhng bài ging ca tôi viết trên gương, và nét ch đp ca em khiến tôi thy khâm phc. Nhưng chính bà ta li làm tôi bun vì cái tin quá t hi: con gu là quà ca chính bà ta, thế là tôi quyết đnh qua đêm đón Năm mi ngay nhà mình và lên giường t lúc tám gi ti ri ng không h vương vn chút cay đng nào. Tôi cm thy hnh phúc, bi vì vào thi khc mười hai gi đêm, trong tiếng chuông vang vang bc tc, tiếng còi tm ca các nhà máy và xe cu ha, tiếng th than ca các con tàu thy, tiếng n ca thuc súng, ca pháo, tôi cm thy Delgadina đi rón rén vào nhà, nm xung bên cnh tôi và trao cho tôi mt n hôn. Tht đến ni trên ming tôi còn đng mùi hương cam tho ca nàng.

 

  

CHƯƠNG BỐN

 

Đu năm mi, chúng tôi bt đu quen như hai người sng chung và cùng tnh táo, bi vì tôi đã tìm được mt âm đ ging nói cn trng khiến cô bé dù không tnh dy nhưng vn nghe hiu được, và tr li tôi bng ngôn ng t nhiên ca thân th mình. Trng thái tâm lý ca cô bé được biu l qua cách ng. T ch mt mi kit sc và hoang di thu ban đu, dn dn th trng ni tâm em thanh thn hơn làm cho sc mt cũng ngày càng đp và làm phong phú hơn gic ng mơ. Tôi k cho em v cuc đi mình, đc vào tai em bn tho các bài báo ch nht trong đó hình nh ca em, và ch duy nht ca em, n hin trong tng dòng mà không cn phi viết ra thành văn.

Tôi đ trên gi đôi hoa tai bng cm thch vn là ca m tôi trước đây. Ln gp sau, cô bé đeo vào tai nhưng trông không đp. Tôi li đưa nhng bông tai khác hp hơn vi màu da ca em. Tôi gii thích: Nhng chiếc hoa tai đu tiên không phù hp vi kiu tóc em. Nhng chiếc hoa tai này s hp vi em hơn. Cô bé không đeo bt c loi nào trong nhng ln gp sau đó, nhưng ln th ba thì đeo loi tôi đã ch dn. Thế là tôi hiu ngay là cô bé không làm theo mnh lnh nhưng vn sn sàng dành cơ hi chiu theo ý thích ca tôi. Nhng ngày đó tôi đã quen vi li sinh hot gia đình này, nhưng tôi không ng loã th na mà mang theo b qun áo ng bng la Trung Hoa đã lâu không dùng đến vì không có ai ci cho tôi.

Tôi bt đu đc cho cô bé Hoàng t bé ca Saint-Exupéry, mt tác gi người Pháp được đc gi khp thế gii khâm phc hơn chính người Pháp. Lúc đu tôi đc truyn mua vui mà không đánh thc cô bé dy, thm chí phi đến hai ngày lin đ đc cho xong cun sách. Sau đó chúng tôi tiếp tc vi Truyn ngn ca Perrault, và Lch s thiêng liêng, Nghìn l mt đêm vi các bn in được lành mnh hóa dành cho tr em, và tôi nhn thy tuỳ theo mch truyn mà gic ng ca em sâu hay nông. Khi cm thy em đã thc s ng sâu, tôi lin tt đèn ôm cô bé ng cho đến khi gà gáy sáng.

Tôi cm thy hnh phúc đến mc nh nhàng hôn lên mí mt ca cô bé, và đêm n trong mt loáng như ánh sáng vt trên tri: cô bé mm cười ln đu tiên. Sau đó, em li vô c quay lưng li phía tôi, và bc tc nói: Chính con bé Isabel làm cho nhng con c phi khóc. Kích thích bi o giác mt cuc đi thoi, tôi lin hi li em bng chính ging điu đó: Thế nhng con c là ca ai? Cô bé không tr li. Tiếng nói ca em mang đm cht bình dân nhưng dường như không phi ca em mà ca ai đó nm chính trong cơ th ca em nói ra. Mi nghi ng nhanh chóng biến mt khi tâm hn tôi: tôi thích em trong trng thái say ng.

Vn đ duy nht ca tôi là con mèo. Nó chán ăn và cáu bn, hai ngày lin nm co qup góc nhà và hung hãn cào cu khi tôi đnh b nó vào gi mây cho Damiana đưa đến bác sĩ thú y. Ngay sau khi nhét được nó vào túi si cây xương rng, Damiana lin đưa đi ngay. Mt lúc sau, t tri nuôi mèo bà ta gi v xin lnh ca tôi đ giết con mèo vì không còn cách nào khác. Ti sao? Bi vì nó quá già, Damiana nói. Tôi bc bi nghĩ rng ngay như mình cũng có th b rang sng trên lò nướng tht mèo. Tôi cm thy bt lc gia hai ngn la: tôi chưa hc được tình cm yêu thương mèo, nhưng cũng không có trái tim đ tàn nhn đ ra lnh giết con mèo ch đơn gin vì nó quá già. Sách hướng dn đ đâu mt ri nh?

S kin này làm tôi xúc đng mnh đến ni tôi phi viết mt bài báo cho s ch nht vi đu đ ăn cp được ca Neruda[7]: Có đúng mèo là mt con h nh phòng khách hay không? Bài báo, mt ln na, li gây nên mt cuc tranh cãi rm r chia bn đc thành hai phe, mt phe ng h mt phe chng li loài mèo. Trong năm ngày đu đã thng thế lun đim cho rng vic h th con mèo là hp lý nhưng vì lý do bo v sc kho cng đng ch không phi vì nó quá già.

Sau cái chết ca m, tôi thường lo lng rng khi ng s b ai đó đng đến người mình. Mt ti n, tôi cm thy điu này, nhưng tiếng nói ca ai đó làm tôi an tâm: Figlio mio poveretto[8]. Tôi li cm nhn được điu này mt ln na vào bui sáng sm trong phòng ca Delgadina, và tôi sung sướng nghĩ rng cô bé đã chm vào người tôi. Nhưng không phi: người đó chính là Rosa Cabarcas đang đng trong bóng ti. Ông mc qun áo vào và đi theo tôi ngay, bà ta nói, đang có chuyn rc ri to.

Chuyn nghiêm trng hơn nhiu so vi s tưởng tượng ca tôi. Mt trong nhng khách hàng sp nht ca nhà cha va b đâm chết ngay trong phòng đu tiên. K giết người đã b trn. Thi th mp ú, không qun áo nhưng li đi giày trông tái mét như con gà luc đang nm trong vũng máu ngay trên giường. Va bước chân vào tôi đã nhn ra ngay ông ta: J.M.B., mt ch ngân hàng ln, ni tiếng v thân xác khng l, v tính thân thin và cách ăn vn, và nht là v n nếp gia phong. c có hai vết thương tím ngt như hai vành môi và bng có mt vết đâm dài vn còn chy máu. Tht da vn còn mm. Ngoài các vết thương, tôi có n tượng mnh hơn c là thy chiếc bao cao su đã được lng vào dương vt và hình như chưa kp dùng trong hành đng tình dc thì đã b đâm chết.

Rosa Cabarcas không biết ông ta đã đi vi ai bi vì ông y cũng có đc quyn đi ca sau phía vườn cây. Cũng không loi tr k đi cùng cũng là mt người đàn ông. Bà ch nhà ch mun nh tôi giúp mc li qun áo cho thi th. Bà ta tin chc là tôi đang lo lng nghĩ rng chuyn chết chóc đây xy ra như cơm ba. Không có vic gì khó hơn là mc qun áo cho mt người chết, tôi nói vi bà ta. Tôi làm vic này vì s chăn dt ca Chúa Tri, bà ta đáp li. Nếu có ai gi h tôi cái xác chết thì công vic s d dàng hơn. Tôi nhc bà ta: Thế bà đã hình dung ra vic không ai li tin mt xác chết đy vết đâm chém li được mc trong b qun áo ca mt công t còn nguyên vn ch?

Tôi run lên vì lo s cho Delgadina. Tt nht là ông mang con bé đó đi theo, Rosa Cabarcas nói vi tôi. Thà chết còn hơn, tôi nói vi bà ta ming đng ngt. Bà ta nhn ra ngay tt c và không du s khinh khi: Ông đang run cm cp! Vì con bé đy, tôi nói dù ch là phân na s tht. Bà phi báo cho con bé ra đi trước khi có ai đó đến đây. Nht trí thôi, bà ta nói, mc dù ông s chng gp rc ri nào đâu vì là nhà báo. Bà cũng thế, tôi nói vi chút bc mình. Bà là người duy nht thuc phái t do được quyn lãnh đo chính ph này.

Thành ph này vn được tiếng là yên bình và an toàn k t khi mi ra đi, y thế mà năm nào cũng có mt v giết người dã man và đy tai tiếng. Cái chết n cũng chưa phi là tt c. Bn tin chính thc vi tít ln và đy p chi tiết gii thích rng ông ch ngân hàng tr tui đã b đâm nhiu nhát dao đến chết trên đường quc l Pradomar vì lý do khó hiu. Ông chưa tng có k thù. Thông báo ca chính quyn thì ch rõ nghi ng rng nhng k sát nhân có th nm trong s nhng người t nn t quê ra các thành ph hin đang gây nên mt làn sóng ti phm hình s hoàn toàn xa l vi ý thc công dân ca tuyt đi dân chúng. Ngay trong nhng gi đu tiên đã có hơn năm mươi người b bt.

Tôi đến và cãi vã n ào vi biên tp viên ph trách tư pháp, mt nhà báo đin hình ca nhng năm hai mươi, đu đi mũ lưỡi trai nha màu xanh và ng tay áo cài khuy, lúc nào cũng mun đi trước mi s vic. Tuy nhiên, lúc này anh ta ch biết mt vài chi tiết vn vt liên quan đến ti ác, và tôi phi b sung thêm nhng chi tiết khác mt cách hết sc thn trng. Và thế là hai chúng tôi cùng viết mt bn tin dài năm trang đánh máy được đăng tám ct trên trang nht ca báo vi li chú gii là theo ngun tin đáng tin cy, mt th bóng ma muôn thu mà nhà báo chúng tôi vn s dng. Nhưng Người đàn ông đáng ghét vào lúc chín gi – tc nhân viên kim duyt vào lúc báo chun b lên khuôn – không h run tay sa li ni dung cho ging y thông báo chính thc coi đó là v tn công ca bn cướp đường thuc đng t do. Tôi t an i lương tâm bng vic vác b mt su thm cùng đông đo mi người đi trong đám tang b i và đông đúc nht ca thế k.

Ti hôm y, va v đến nhà là tôi đã gi đin ngay cho Rosa Cabarcas đ hi xem Delgadina có vic gì không nhưng không có ai tr li sut bn ngày lin. Ngày th năm, tôi nghiến răng đến nhà bà ta. Các ca ra vào đu b niêm phong, không phi do cnh sát mà là do ngành y tế. Nhng người hàng xóm không hay biết mt tý gì. Không có mt du hiu nào v Delgadina khiến tôi phi bt đu cuc tìm kiếm quyết lit và nhiu khi quá l bch đến mc th hn hà hn hn vì kit sc. Sut trong nhiu ngày liên tc tôi ngi bc thang lên xung ti công viên đy bi bm nơi bn tr con vn nghch ngm leo lên tượng đài Simón Bolivar, và quan sát tt c nhng cô gái tr đi xe đp. H đp xe qua li như nhng con nai tơ đp, gn gũi tưởng như nhm mt cũng chp được. Khi đã hết hy vng, tôi lin ln trn vào ni an bình ca điu hát bolero. C như mt k b say cht men đc: mi li bài hát đu gi nh cô bé. Trước đây tôi luôn cn có s im lng đ viết vì hn tôi thm đm cht âm nhc hơn là cht văn chương. Nhưng bây gi thì ngược li: tôi ch viết được trong tiếng nhc belero. Hình nh em đy p đi tôi. Trong sut hai tun l đó, nhng bài báo tôi viết đu tr thành nhng bc thư tình mu mc. Ngược hn vi s đông đc gi trong các bc thư gi đến, ông trưởng ban biên tp li đ ngh tôi h nhit bt la tình yêu trong khi chúng tôi nghĩ cách làm sao an i cho được nhng k tình si.

T cnh bt an trong lòng đã làm suy kit sc lc ca tôi. Tnh dy t năm gi sáng nhưng tôi vn nm trong bóng ti chp chong ca phòng ng đ hình dung ra Delgadina trong đi thc đang đánh thc các em dy, mc qun áo cho chúng đến trường, cho chúng ăn sáng nếu như có th đ ăn, ri sau đó đp xe xuyên qua thành ph đ thc hin án pht sut ngày ngi đơm cúc áo. Tôi kinh ngc t hi: Trong khi đơm cúc áo, người ph n s nghĩ gì nh? Nghĩ đến tôi chăng? Liu cô bé có đi tìm Rosa Cabarcas đ li được gp tôi không nh? Sut c tun l tôi không thay qun lót, không tm gi, không co râu, không đánh răng bi vì tình yêu đến vi tôi quá mun đ làm đp vi ai được na. Damiana tưởng tôi b m khi thy tôi nm loã th trên võng vào lúc mười gi sáng. Tôi nhìn bà ta vi đôi mt đm đui và r c hai cùng loã th luôn. Bà ta khinh khnh nói vi tôi:

– Ông có nghĩ mình s làm được gì nếu tôi đng ý?

Thế là tôi mi cht hiu ni đau kh đang gm nhm người tôi đến mc đ nào. Tôi không còn nhn ra chính mình trong ni đau thơ di. Tôi không dám ri khi nhà vì s l mt nhng cú đin thoi gi đến. Tôi ngi viết mà không ri khi chiếc đin thoi, mi tiếng chuông reo li làm tim tôi nhy bn lên vì nghĩ rng đó là Rosa Cabarcas gi đến. Thnh thong tôi li ngng công vic đ gi cho bà ta, và sut ngày tôi gi liên tc cho đến khi hiu rng chiếc đin thoi hoàn toàn vô cm.

Mt bui chiu mưa, va tr v nhà, tôi đã thy con mèo nm cun tròn ngay bc ca ra vào. Trông nó bn thu, tàn t mt cách đáng thương. Quyn sách hướng dn ch ra rng nó đang b m và tôi phi thc hin mt s bin pháp đ cu nó. Khi đnh đi ngh, tôi bng ny ra ý nghĩ là chính nó có th dn tôi ln theo du vết ca Delgadina. Tôi đem nó trong túi đi ch đến tn nhà ca bà Rosa Cabarcas, lúc này vn còn b niêm phong nên không có mt tí du hiu s sng nào. Con mèo hăng hái nhy ra khi cái túi xung vườn và mt hút trong lùm cây. Tôi gõ ca và nghe thy mt tiếng nói ca mt quân nhân nào đó: Ai đến đây? Người lương thin đây, tôi nói. Tôi đến tìm bà ch quán. đây không có bà ch nào c, tiếng nói li vng t trong nhà ra. Ti thiu cũng nh ông m ca đ tôi tìm con mèo, tôi nài n. Không có mèo nào c, ông ta nói. Tôi hi: Ông là ai vy?

– Chng là ai c – Ging nói vng ra.

Tôi luôn hiu rng chết vì tình chng qua ch như tm giy pháp bng thơ ca mà thôi. Bui chiu hôm đó, khi tr v nhà, không có mèo và cô bé đi cùng, tôi nghim ra rng mình không ch có th s chết mà thc ra thì đang chết dn chết mòn vì tình. Nhưng tôi cũng nhn thy mt s tht ngược hn li: nim vui trong đau kh ca tôi vn không h thay đi. Tôi đã mt mười lăm năm đ c dch bng được mt bài hát ca Leopardi và mãi đến chiu hôm đó tôi mi cm nhn mt cách sâu sc ý nghĩa ca nó: Hn tôi sao đn đau, tình yêu sao đng cay.

Mi người vô cùng lo lng khi thy tôi mc qun áo lót và râu ria lm chm bước vào toà báo. Toà nhà mi được nâng cp, mi người mt ngăn, chung ánh sáng đèn chiếu t trên trn, mi nhìn c tưởng như trong nhà h sinh. Bu không khí im lng gi to khiến ai cũng phi nói năng nh nh và đi li rón rén. tin snh treo ba bc tranh sơn du v ba ch bút đm đương chc v sut đi, trông như các v phó vương đã chết và nhng bc nh ca các v khách quý. Phòng hp chính rng rãi treo bc nh khng l ca toàn b ban biên tp hin nay chp hôm sinh nht tôi. Tôi liên tưởng ngay đến bc chp hi tôi ba mươi tui và mt ln na tôi s hãi nhn ra trong nh mình còn già đi nhanh và t hi hơn nhiu so vi trong đi thc. Cô thư ký hôn tôi trong bui mng sinh nht đã hi có phi tôi đang m không. Tôi sung sướng nói tht điu mà chc cô ta không tin: Tôi đang m vì tình. Cô ta nói: Tiếc là không phi vì em! Tôi đáp li: Biết đâu đy.

Tay biên tp viên ph trách khi tư pháp va đi ra khi khoang làm vic va nói to rng khu vc nhà hát thành ph có hai xác chết con gái chưa xác đnh được danh tính. Tôi git mình hi li: C my tui? Tr lm, ông ta nói. Có th là nhng người chy lon tnh lên b bn đao ph ca chính quyn đui theo giết chết. Tôi th phào nh nhõm. Tình hình căng thng này c lng lng xâm nhp vào chúng ta như mt vết máu loang mãi, tôi nói. Tuy đã đi xa, nhưng tay biên tp khi tư pháp vn hét to:

– Không phi như vết máu, sư ph ơi, mà là bãi ct.

My ngày sau, tôi còn gp điu t hi hơn na. Hôm đó, có mt cô gái mang cái túi ging ht túi đng mèo hôm trước bt ng đi qua trước quán sách Mundo như mt lung gió lnh. Tôi vi vàng đui theo cô ta, chen chúc gia đám đông vào lúc mười hai gi trưa nóng như đ la. Cô ta rt đp, bước đi tht dài và mm mi, khéo léo len li gia nhng người b hành đông đo khiến tôi rt vt v bám theo. Cui cùng thì tôi cũng đui kp và nhìn thng vào mt cô ta. Cô bé ly tay gt mnh tôi ra mà không thèm nói li xin li và tiếp tc bước đi. Không phi là cô bé mà tôi đang tìm kiếm, nhưng chính tính cách cao ngo ca cô ta còn làm tôi đau đn hơn c vic nếu cô ta chính là em bé ca tôi. Ngay tc khc tôi hiu rng mình không th nhn ra Delgadina khi cô bé thc và mc qun áo và rng cô bé cũng không th biết tôi là ai vì có bao gi nhìn thy đâu. Trong ba ngày điên r, tôi ngi đan mười hai đôi tt màu xanh và hng cho tr sơ sinh, c gng không nghe, không hát, không tơ tưởng đến nhng bài hát khiến tôi nh đến Delgadina.

Tôi thc s chng biết làm gì vi ni đau tâm hn và bt đu nhn ra mình đã già, bt lc trước tình yêu. Minh chng đau đn cho vic này chính là v tai nn mà tôi đã chng kiến: mt chiếc xe buýt cán mt cô gái đi xe đp ngay gia trung tâm khu thương mi. Khi xe cp cu va đưa cô bé đi khi, mi người mi thy hết cnh nát vn ca chiếc xe đp trong vũng máu tươi. Tôi xúc đng mnh không ch vì đám st vn mà chính vì chiếc xe đp có cùng nhãn hiu, mu mã và màu sc ging ht chiếc mà tôi đã tng Delgadina.

Các nhân chng đu xác nhn người đi xe đp b thương là mt cô gái rt tr, cao và gy, có mái tóc ct ngn xoăn tít. Hoàn toàn hong ht, tôi vi nhy lên chiếc taxi đu tiên đi qua đ đến bnh vin Tế bn, mt căn nhà c l tường bng đt th hoàng trông chng khác gì nhà tù. Tôi phi mt na tiếng đng h đ vào và na tiếng khác đ ra khi khu vườn cây đy mùi hương thơm ca trái cây nơi mt người đàn bà khn kh chn ngang đường và nhìn chm chm vào mt tôi, nói:

– Tao là người mà bây không đến tìm đây.

Đến lúc đó tôi mi nh ra là trong vườn này có nhng người điên hin lành ca c qun được t do đi li. Tôi phi đưa th nhà báo cho ban giám đc bnh vin, h mi chu c mt y tá dn đến phòng cp cu. Trong s nhp vin có ghi các s liu: Tên h Rosalba Rios, mười sáu tui, không rõ ngh nghip. Triu chng: v hp s, choáng. Chn đoán tiếp tc theo dõi. Tôi hi trưởng phòng cp cu liu có th đến tn nơi thăm cô ta được không vi hy vng là ông ta t chi, nhưng h li vui v dn đi ngay đ mong tôi có bài viết v tình trng ti tàn ca bnh vin đang b b rơi.

Chúng tôi đi qua căn phòng màu mè loè lot sc mùi a-xít fénic vi nhng bnh nhân nm cht đng trên giường. Cui phòng, trong mt bung đơn đ chiếc cáng bng st trên đó nm thng đơ cô gái mà chúng tôi đang tìm. Hp s qun đy băng trng, b mt không còn nhn ra được na, st so và tím bm, nhưng ch nhìn đôi bàn chân tôi cũng biết là không phi cô bé cn tìm. Tôi bng t hi: Mình s làm gì nếu đúng là cô bé nh?

Dù trong lòng còn ri tinh lên vì chuyn ti hôm trước, nhưng ngày hôm sau tôi vn có đ lòng can đm đi đến tn nhà máy may áo sơ mi, nơi theo li ca Rosa Cabarcas là cô bé đang làm vic. Tôi xin phép ông ch nhà máy cho đi xem các phân xưởng có th s thành hình mu ca mt d án tm c châu lc ca Liên hp quc. Ông ch, mt người Libăng da thô dày và ít nói đã m toang vương quc ca mình vi hy vng s được đu tư thành mt tm gương toàn cu.

Trong mt khung nhà rng ln ngp trong ánh đin, ba trăm thiếu n mc áo blu trng vi vết tro bôi trên trán[9] đang mi miết đơm cúc. Khi biết chúng tôi vào, h đu ngước nhìn lên như nhng cô hc trò nh và liếc nhìn chúng tôi trong khi viên qun đc ging gii v nhng đóng góp ca h cho nn ngh thut đơm cúc áo. Tôi quan sát b mt tng cô và php phng lo s phát hin ra Delgadina mc đ qun áo và đang thc. Nhưng chính mt trong s các cô gái li phát hin ra tôi bng ánh mt thán phc đến d s và hi không chút n nang:

– Thưa ông, có phi chính ông là người viết các bc thư tình trên báo không ?

Tôi chưa bao gi hình dung ni mt bé gái say ng li có th gây ra chuyn khó x cho mình như vy. Tôi trn chy khi nhà máy không kp chia tay vi ai và cũng chng kp suy nghĩ xem liu trong s các thiếu n trinh nguyên kia có người con gái mình đang c tìm hay không. Khi ra khi tôi ch có mt tình cm duy nht trên đi là mun khóc.

Sau đúng mt tháng thì Rosa Cabarcas gi đin đến đ đưa ra li gii thích không tưởng tượng ni: bà ta đã có nhng ngày ngh xng đáng thành ph Cartagena sau v giết hi ông ch ngân hàng. Tt nhiên là tôi không tin li bà ta, nhưng cũng chúc mng bà ta đã tai qua nn khi và đ bà ta huyên thuyên tiếp nhng điu di trá trước khi hi điu đang làm tim tôi thn thc:

– Thế cô bé thì sao?

Rosa Cabarcas im lng mt lúc lâu. Nó vn đó, mãi sau bà ta mi nói, nhưng li c tìm cách lng tránh: Phi ch thêm mt thi gian na. Bao nhiêu lâu? Tôi vn chưa d kiến được, ri tôi s báo cho ông biết. Tôi thy bà sp cúp máy lin nói ngay: Ch tí đã, phi cho tôi chút ánh sáng ch. Không có tia sáng nào c, bà ta nói, và kết lun: Ông phi cn thn đy vì chuyn này có th làm hi ông, và nht là làm hi con bé. Tôi không phi là k hay nhõng nho đâu. Tôi năn n bà ta cho phép dù mt ln duy nht tiếp cn đến s tht. Dù sao đi na, tôi nói, tôi và bà đu là tòng phm c mà. Bà ta không h lùi bước. Yên tâm đi, bà ta nói, con bé vn kho mnh và vn ch tôi gi đin, nhưng ngay lúc này chng có chuyn gì làm đâu và tôi cũng không nói gì thêm na. Xin chào ông.

Tôi vn cm chiếc đin thoi trên tay mà không biết tiếp tc nói gì được na, bi vì đã quá biết không th moi bà ta bt c chuyn gì bng cách ép buc. Quá trưa, tôi li đi đến nhà bà ta, ch còn ch trông vào điu may ri. Căn nhà vn ca đóng then cài cùng vi du niêm phong ca ngành y tế. Tôi nghĩ là Rosa Cabarcas đã gi tôi t mt nơi khác, có th t thành ph khác, đó qu là mt đim xu. Tuy vy, lúc sáu gi chiu, thi khc ít ng nht, bà ta đã x qua đin thoi đến tôi nhng ký hiu riêng ca mình:

– Này, bây gi được ri đy.

Mười gi đêm, toàn thân run ry và môi mím cht đ khi bt ra tiếng khóc, tôi mang theo nhng hp sô- cô- la Thu Sĩ, bánh mt hnh nhân và ko cùng mt gi hoa hng cháy đ đ ph lên giường. Cánh ca khép h, đèn sáng và t chiếc đài bán dn vng ra bn sonat s mt cho violon và piano ca Brahms. Delgadina nm trên giường rc r và khác l khiến mãi tôi mi nhn ra.

Cô bé đã ln hơn, nhưng không phi là v kích thước mà v nét già dăn hơn hai hoc ba tui, và trông cũng loã th hơn bao gi hết. Đôi gò má như cao hơn, làn da sm nng bin, đôi môi mng, mái tóc ct ngn và xoăn tít khiến b mt em có nét rng r ca tượng Apolo ca Praxíteles. Cp vú ca em cũng phng phao hn lên không còn nm gn trong lòng bàn tay tôi được na, vòng eo cũng đã đnh hình, khung xương đã tr nên rn ri và hài hoà hơn hn. Tôi say sưa vi nhng thành tu ca t nhiên nhưng li ht hong trước nhng nét gi to: lông mi gi, móng tay và móng chân sơn màu sm xà c và mt mùi nước hoa sc nc chng có v gì là tình yêu c. Tuy nhiên, điu làm tôi ni gin chính là m tài sn cô bé mang trên người: khuyên tai khm ngc bích, vòng đeo c bng ngc t nhiên, mt vòng đeo tay lp lánh và thêu khéo léo, và đôi giày gót bng. Bng tôi đy làn hơi l.

– Đ con điếm! – Tôi thét lên.

Qu d nói vào tai tôi mt ý nghĩ đen ti. Và đúng là như vy: trong đêm xy ra ti ác, Rosa Cabarcas có l đã không kp và không đ bình tĩnh quay li báo cho cô bé, và cnh sát đã thy cô ta nm mt mình trong phòng, mt đa tr v thành niên, b ép buc. Không ai dám hành s như Rosa Cabarcas trong trường hp này: bà ta bán trinh ca đa bé cho mt trong nhng viên sếp sòng đ đi ly s an toàn ca chính mình trong v giết người. Điu đu tiên, tt nhiên là phi làm chìm đi v bê bi này. Tht là tuyt vi làm sao! Mt chuyến đi hưởng tun trăng mt cho c ba người, cô bé và k n thì trên giường còn Rosa Cabarcas thì trên sân thượng khách sn sang trng hưởng nim hnh phúc được thoát ti. Mù quáng vì s tc gin quái d, tôi ln lượt ném mi th trong phòng vào tường: bóng đèn, chiếc dài, chiếc qut đin, tm gương, ly, cc. Tôi không làm vi vã nhưng liên tc, hết sc n ào và vi nim say sưa trong khuôn phép cuc đi. Đa bé ny bt lên ngay sau tiếng n đu tiên, nhưng không nhìn tôi mà cun tròn mình li quay lưng v phía tôi và c nm như thế trong cơn co git s hãi cho đến khi dt tiếng đp phá. Đám gà mái trong vườn và lũ chó cũng làm tăng thêm tiếng hn lon m ĩ. Dù tc gin mù quáng, tôi vn còn đ minh mn và hng khi đ sn sàng châm la đt nhà thì va lúc Rosa Cabarcas trong b đ ng bình thn xut hin ngay ca ra vào. Bà ta không nói gì. Bà ta nhìn ước lượng mc đ cnh tàn phá và thy rõ bé gái đang nm cun tròn như con c, đu giu trong hai cánh tay: s hãi nhưng còn nguyên vn.

– Tri ơi! – Rosa Cabarcas kêu lên – Sao tôi không có được mt tình yêu như kiu này!

Bà ta thương hi nhìn tôi t đu đến chân ri ra lnh: Đi nào. Tôi đi theo bà ta đến tn phòng. Rosa Cabarcas im lng đưa cc nước và ra hiu cho tôi ngi đi din và lng nghe tôi tâm s. Nào, bà ta nói, bây gi thì ông phi cư x như mt người ln, và nói cho tôi biết chuyn gì đã xy ra?

Tôi nói vi bà ta nhng gì mà tôi coi là s tht va phát hin ra. Rosa Cabarcas im lng nghe, không h t ra ngc nhiên nhưng cui cùng thì mt mày cũng rng r hn lên. Tuyt tht, bà ta nói. Tôi thường nói rng ghen tuông biết nhiu hơn s tht. Và bà ta lin nói thng tut mi chuyn đã xy ra trong thc tế. Đúng là trong đêm xy ra ti ác, bà ta nói, vì quá ht hong nên tôi đã quên mt con bé say ng trong phòng. Mt trong nhng khách hàng sp, viên lut sư ca người b sát hi, không nhng làm vic phân phát quà cáp và hi l cho nhng nơi cn thiết mà còn mi Rosa Cabarcas đi ngh mt khách sn sang trng thành ph Cartagena đ ch cho v xì-can-đan chìm xung. Ông hãy tin li tôi, Rosa Cabarcas nói, trong sut thi gian đó không lúc nào tôi quên được ông và con bé. Ngày hôm kia tôi mi v đến đây thì gi đin ngay cho ông, nhưng không ai tr li. Ngược li, bé gái thì đến ngay tc thì, nhưng trông nó quá ư thm hi nên tôi phi tm táp cho nó h ông, phi sm qun áo và đưa nó đi m vin đ người ta sa sang li cho nó như mt bà hoàng. Ông thy rõ ri đó: trông nó tuyt ho. Ti sao có qun áo sang trng ư? Đó là trang phc mà tôi phi thuê cho các em út ca mình khi đi khiêu vũ vi khách. Đ trang sc ư? Đó là ca tôi c đy: ch cn s vào là ông thy nó toàn bng kim cương gi và bng st tây. Thôi, đng gi trò v vn na.Và và ta kết lun: Ông đến đó ngay đi, đánh thc con bé dy, xin li nó và gi ly nó luôn đi. Ông và con bé xng đáng được hưởng hnh phúc hơn ai hết đy.

Tôi n lc phi thường đ tin li bà ta, nhưng tình vn thng lý. Đ gái điếm! Tôn nói, trong lòng rng rc la tc gin. Đó chính là các ngươi! Tôi hét to: Đ gái điếm ct đái! Tôi không thèm biết gì v bà và bt c mt m đàn bà hư đn nào khác trên thế gian này na, càng không cn biết gì v con bé đó. T ca ra và tôi ra du vĩnh bit. Rosa Cabarcas không nghi ng điu này.

Cu chúa lôi ông đi – bà ta nhếch mép bun bã nói, và quay ngay v đi thc. Dù sao tôi cũng s gi ông bn khai thit hi mà ông đã gây ra trong phòng ng.

 

  

 

CHƯƠNG NĂM

 

Đang đc Nhng ngày mười lăm tháng Ba thì tôi bt gp mt câu bun thm mà tác gi cho rng là ca Julius Cesar: Ta không th kết liu cuc đi trong thân phn mt con người mà nhng k khác vn tin là ta phi như vy. Tôi không th xác minh được ngun gc tht s ca câu này có hay không trong các tác phm ca Julius Cesar hoc là trong các tác phm ca nhà chuyên viết tiu s ca ông, t Suetonio đến Carcopino, nhưng câu này rt đáng nh. Trong my tháng tiếp theo ca cuc đi tôi, chính thuyết đnh mnh ca ông đã truyn cho tôi lòng quyết tâm còn đang thiếu không nhng đ viết cun hi ký này mà còn đ bt đu li không chút sượng sùng mi tình vi Delgadina.

Không mt giây phút nào lòng tôi bình yên, ăn ung kém hn, và sút cân đến mc qun mc rng thùng thình. Nhng cơn đau trước chy lung tung trong người nay hn trong xương ct, tính khí thay đi tht thường, đêm thì tnh như sáo nhưng không th đc và cũng không nghe ni âm nhc; ngày thì ngược li đu óc c mê mê tnh tnh nhưng li không th nào ng được.

Nim an i bng t trên tri rơi xung. Trên chuyến xe buýt cht như nêm chy tuyến Lome Fresca, mt bà ngi bên cnh mà tôi không biết lên t bến xe nào đã ghé vào tai tôi nói nh: Ông vn còn chiến đu được đy ch? Đó chính là Casilda Armenta, mt mi tình kiu ăn bánh tr tin ngày xưa, người đã phi chu đng tôi như mt khách hàng thường xuyên t cái thi bà ta còn là mt cô gái tr kiêu kỳ. Khi đã v hưu, m d, không đng xu dính túi, bà ta đã ly mt người Hoa làm ngh trng rau, nh vy được mang h, được giúp đ và có th được hưởng chút tình yêu. By mươi ba tui, thân th đã tr li như xưa, vn đp và vn đy cá tính mnh m, và cũng gi nguyên tính phóng túng ca ngh nghip cũ.

Bà ta đưa tôi v nhà, mt khu nhà vườn trng rau kiu người Hoa trên đi bên đường dn ra bin. Chúng tôi ngi trên nhng chiếc ghế b kiu bãi bin ngay sân thượng m ti gia nhng cây dương x và thiên tuế, và nhng lng chim treo lng lng trên giá. Trên sườn đi, nhng người Hoa đi nón lá đang trng rau dưới cái nng chói chang và xa xa hai mũi đá du dòng sông chy lan ra tn my dm ngoài bin khơi xanh xám ca ca bin Ceniza. Đang ngi nói chuyn, chúng tôi bng nhìn thy chiếc tàu ch khách vượt đi dương sơn màu trng toát t t tiến vào ca sông và chúng tôi im lng dõi theo nó cho đến tn khi nghe rõ tiếng còi bun thm như tiếng rng ca con bò đc cng sông. Bà ta th dài. Ông có nhn thy điu gì không? Hơn na thế k qua, đây là ln đu tiên tôi không đón tiếp ông trên giường. Chúng ta đã là người khác ri, tôi nói. Không đ ý đến li tôi, bà ta vn tiếp tc nói: Mi khi trên đài phát thanh người ta nói điu gì đó v ông, nào là khen ông được mi người quý mến, nào ông là bc thy v tình yêu, tôi li nghĩ trên đi này không ai hiu được nét duyên và mánh li ca ông bng tôi. Thc s, bà ta nói, không có ai chu đng được ông tt hơn tôi.

Tôi không chu được na. Bà ta cũng cm thy điu đó khi nhìn thy đôi mt đm l ca tôi, và ch đến lúc đó có l bà ta mi phát hin ra rng tôi không còn là người như trước đây na và tôi cũng c nhìn bà ta vi lòng can đm ca mt k không còn tin chính mình. Bây gi tôi già ri, tôi nói vi bà ta. Chúng ta đu già c ri, bà ta th dài. Có th bên trong ta không cm thy nhưng bên ngoài thì ai cũng thy rõ điu này.

Không th không m lòng mình, và vì vy tôi lin k cho bà ta nghe toàn b câu chuyn đang đt cháy tâm can mình, t ln gi đin thoi đu tiên cho bà Rosa Cabarcas trước hôm sinh nht chín mươi tui, cho đến cái đêm bi thm đp v mi th trong phòng ng và không bao gi quay tr li đó na. Bà ta chăm chú nghe chuyn tm phào ca tôi mà như đang sng trong đó vy, suy ngm mt lúc lâu ri mm cười:

– Ông mun làm gì thì làm, nhưng không được đ mt con bé này – Bà ta nói vi tôi – Không có gì bt hnh bng chết trong cô đơn.

Chúng tôi đi đến cng Colombia trên chuyến tàu ha bé nh như đ chơi và chy chm như nga đi bước mt. Chúng tôi ngi ăn trưa trước bến cng làm bng g đã mc nát, nơi mà trước khi no vét ca bin Ceniza, tt c tàu bè khp nơi trên thế gii đu phi cp vào đ mi người có th vào được đt nước Colombia. Chúng tôi ngi dưới bóng cây c và được các cô hu bàn da đen to ln phc v món cá rán vi cơm da và chui xanh. Chúng tôi ng gà ng gt trong cơn bun ng nng n vào lúc hai gi chiu ri li tiếp tc trò chuyn cho đến khi bin chìm trong ráng đ rc r ca chiu tà. Qu thc tôi thy rt tuyt vi. Ông hãy nhìn nơi chúng ta đến đ hưởng tun trăng mt này, bà ta nói đùa. Ri tiếp tc nói nghiêm chnh: Hôm nay quay nhìn li trước đây, tôi thy c mt hàng dài ngót ngàn người đàn ông đã nm chung giường vi tôi, và có lúc tôi đã hết lòng mong ước được thc s có hn mt người dù là k t hi nht. Nh ơn Chúa tôi đã kp gp được ông chng người Trung Hoa. C như kết hôn vi ngón tay út, nhưng ông y là ca riêng tôi.

Bà ta nhìn vào mt tôi như thăm dò phn ng trước điu va k, ri nói tiếp: Thế thì ngay bây gi ông phi đi tìm cô bé ti nghip đó, dù nhng gì người ta nói rt đúng v ghen tuông, dù gì đi na thì ông không được đ ai cướp mt điu tt đp ca mình. Còn điu này na, không có lãng mn kiu ông ni đâu nhé. Nói tht nhé, bà ta chân tình kết thúc: ông đng đ đến chết mà vn chưa được hưởng s tuyt diu ca vic chăn gi trong nim yêu thương say đm.

Ngay hôm sau, tôi run run quay s đin thoi. Mt phn vì s căng thng trước cuc gp li Delgadina, mt phn vì không biết bà Rosa Cabarcas s đáp li ra sao. Trước đó chúng tôi đã tranh cãi quyết lit vì bà ta đã tính quá mc nhng thit hi mà tôi đã gây ra phòng ng. Tôi đã phi bán đi mt trong nhng bc tranh thân thương nht ca m mà giá tr có th là c mt gia tài, nhưng lúc cn thiết nó ch đáp ng được mt phn mười kỳ vng ca tôi. Tôi phi cng thêm toàn b s tin tiết kim ri đưa đến cho Rosa Cabarcas vi phương châm bt di bt dch: Bà cm ly hoc là t b luôn. Đó là mt hành đng t sát, bi vì ch cn bán đi mt trong nhng bí mt ca tôi, bà ta cũng đã có th làm tiêu tan danh tiếng ca tôi ri. Nhưng bà ta không đá hu mà ch gi li nhng bc tranh còn li sau cái đêm đp phá ca tôi. Tôi là k bi trn ngay ln chơi đu tiên: tôi không còn Delgadina, không có Rosa Cabarcas và cũng hết c tin tiết kim. Tuy nhiên, tôi cũng nghe thy tiếng chuông đin thoi mt ln, hai ln, ba ln và cui cùng là bà y: Xem nào? Tôi không ct ni lên li. Tôi cúp đin thoi. Tôi nm vt xung võng, c trn tĩnh bng nhng vn thơ tình kh hnh ca Satie, và m hôi đ ra ướt đm c nhng dây võng. Cho đến tn ngày hôm sau tôi vn không có đ can đm đ gi đin thoi.

– Thôi được, này m đàn bà kia – Tôi nói mt cách cng ci – Ngày hôm nay thì tôi mun.

Tt nhiên là Rosa Cabarcas đã đoán biết trước tt c. Chà, ngài thông thái bun bã ca tôi ơi, bà ta th dài vi v luôn đc thng, ông đã mt hút sut hai tháng lin ri nay quay li ch đ nói điu o tưởng. Bà ta k cho tôi nghe rng đã hơn tháng nay chưa gp li Delgadina, nhưng hình như cô bé đã hi phc sau cú sc đêm phá bĩnh ca tôi nên không h đ cp gì chuyn đó và cũng không hi han gì v tôi na, rng cô ta rt hài lòng vi công vic mi, d chu hơn và được tr lương cao hơn so vi vic đơm cúc. Mt đt sóng la rng rc đt cháy lòng tôi. Ch có th là làm điếm thôi, tôi nói. Rosa Cabarcas đáp li ngay: Ông đng ngu mui như thế, nếu làm thế thì nó đã đây ri. Hoc gi nó có th nơi nào tt hơn được không? Cách lý gii nhanh chóng ca bà ta làm tôi càng thêm nghi ng: Làm sao tôi có th biết là con bé không đó? Trong trường hp này, bà ta đáp tr, tt nht là ông không nên biết đến điu đó na. Không ư? Tôi li căm ghét bà ta mt ln na. Rosa Cabarcas, đ t ra đã chu, ha s đi lùng sc tìm con bé. Cũng không có nhiu hy vng đâu, bi vì đin thoi nhà bà hàng xóm mà tôi vn nh đ gi cho nó đã b ct ri và tôi thì chng h có mt ý nim gì v nơi cư trú ca con bé. Nhưng cũng không đến mc phi chết vì tuyt vng, m kiếp, bà ta nói, mt gi na tôi s gi cho ông.

Mt gi mà hóa ra ba ngày, nhưng bà ta đã tìm được cô bé trong tình trng sn sàng khe mnh. Tôi sượng sùng tr li và hôn lên tng phn da tht ca em, như sám hi vy, sut t mười hai gi đêm cho đến khi gà gáy sáng. Mt li xin li dài mà tôi ha s còn lp đi lp li mãi mãi và mt ln na li bt đu t đu. Căn phòng b phá b ri b dùng vào nhng vic t hi nên làm mt hết nhng gì trước đây tôi đã đt vào đó. Bà ta c đ nguyên như vy và bo tôi mun nâng cp lên thì phi t làm ly vì vn chưa tr hết n. Tuy nhiên, tình hình kinh tế ca tôi đã rơi xung tn đáy ri. Tin hưu trí càng ngày càng ít. Vài ba th trong nhà có th bán được – tr nhng đ trang sc thiêng liêng ca m – thì chng còn giá tr thương mi, không có th gì quá cũ đ tr thành đ c. thi kỳ hoàng kim, viên tnh trưởng đã tng đưa ra mt li đ ngh hết sc hp dn đ mua toàn b khi sách ca các tác gi c đin Hy Lp, La Tinh và Tây Ban Nha ca tôi cho thư vin ca tnh, nhưng lúc đó tôi không có lòng nào bán chúng đi. Sau này, tình hình chính tr thay đi và tình hình thế gii ngày càng t đi nên không có ai trong chính quyn nghĩ đến ngh thut và văn hc na. Mt mi vì không tìm được mt gii pháp trong sch, tôi đút túi tt c s trang sc mà Delgadina đã tr li và đi tìm cách bán nhng ngõ hm ti tăm gn khu ph ch. Vi v mt nhà thông thái đãng trí, tôi lượn l vài ln trước nhng quán ăn dơ bn ti tàn cht cng khách, nhng ca hàng bán sách cũ và ca hàng cm đ, nhưng lòng t trng ca m tôi, Florina de Dios, đã ngăn bước: tôi không dám. Thế là tôi quyết đnh ngng cao đu vào bán cho ca hàng vàng bc lâu đi và có uy tín nht thành ph.

Anh chàng nhân viên ca hàng đeo kính mt tròng vào mt, va xem xét đ trang sc va hi tôi v mt vài vic. Anh ta có phm cht, phong cách và tính cn trng ca mt v thy thuc. Tôi gii thích cho anh ta biết rng tt c s đ trang sc này đu là di vt tha kế ca m tôi. Anh ta nheo mt tán thành sau mi li gii thích và sau cùng g kính mt tròng ra.

– Tôi ly làm tiếc – anh ta nói – nhưng tt c đu làm bng đít chai.

Trước s kinh ngc ca tôi, anh gii thích vi v thương cm nh nhàng: Cũng còn may là vàng vn đúng là vàng và bch kim vn đúng là bch kim. Tôi s túi qun đ kim tra li xem có đúng là đã mang theo hóa đơn mua hàng trước đây không ri nói không chút hn hc:

-Nhưng tt c đã được mua ca hàng đáng kính này hơn mt trăm năm trước đy.

Anh ta không h t ra lúng túng. Trong các đ trang sc tha kế, anh ta nói, cũng thường b mt nhng phn quý giá nht; b nhng k ngang ngược trong gia đình thay đi hoc b các th kim hoàn lưu manh nào đó hoán đi, và ch khi có ai đó mun bán mi phát hin ra s gian ln. Nhưng xin phép ông my phút, anh ta nói và mang toàn b đ trang sc đi vào sau cánh ca cui phòng. Mt lúc sau quay li, mi tôi ngi ch ghế mà không gii thích gì c và tiếp tc làm vic.

Tôi quan sát ca hàng. Trước đây tôi đã cùng m đến đây mt vài ln, và vn còn nh câu nói ca ming ca bà: Đng nói vi b nhé. Trong đu tôi bng loé lên mt ý nghĩ: Liu Rosa Cabarcas và Delgadina có tho thun bán đ tht và tr li tôi đ gi không?

Khi mi nghi ng đt cháy lòng thì tôi được cô thư ký mi đi theo qua chiếc ca cui phòng đến văn phòng nh có dãy t đng to. Mt gã khng l ăn mc lôi thôi đng bt dy sau bàn làm vic và nhit tình bt cht tay tôi, xưng hô thân mt như bn cũ. Chúng mình đã cùng hc trường cp ba vi nhau, ông ta nói thay cho li chào hi. Tôi nh ra ngay: Ông ta vn là cu th bóng đá gii nht trường và là vô đch ca nhng nhà cha đu tiên ca chúng tôi. Đã khá lâu không gp li ông ta và thy tôi hom hem già c nên ông ta nhm vi mt bn hc t thu nh.

Trên mt kính bàn làm vic đã m sn mt quyn h sơ lưu tr có ghi li lai lch các đ trang sc ca m tôi. Mt danh mc chính xác vi ngày mua và các chi tiết do chính bà đã thay đi các viên đá quý ca hai thế h nhng người đàn bà đp và trng danh d ca dòng h Cargamantos, và đã bán đ tht cho chính ca hàng này. Chuyn này đã xy ra t thi người cha ca ông ch hin nay còn cai qun ca hàng, còn ông ta và tôi còn đang ngi trên ghế nhà trường. Nhưng ông ta đã trn an tôi: Nhng trò láu cá này vn thường xy ra nhng gia đình ln khi b hon nn, h phi làm đ gii quyết mt nhu cu cp bách mà không phi hy sinh lòng t trng và danh tiếng. Trước thc tế phũ phàng, tôi thà gi tt c li như mt k nim v người m Florina de Dios khác mà trước đây mình chưa biết.

Đu tháng By, tôi cm thy khong cách thc s ca cái chết. Trái tim tôi lon nhp và tôi bt đu nhìn thy và cm thy nhng đim d cui cùng khp nơi. Đim rõ nht là trong bui hoà nhc Bo tàng M thut. H thng điu hoà không khí b hng và nhng người tinh túy nht ca nn ngh thut và văn chương đã b hp nóng trong mt căn phòng cht cng người, nhưng điu kỳ diu ca âm nhc vn to nên bu không khí thiên đường. Cui cùng, khi bn nhc Allegreto poco mosso bt đu cũng là lúc người tôi run bn lên vì ý tưởng rõ ràng đây là bui hoà nhc cui cùng mà s phn dành cho mình trước khi chết. Tôi không cm thy đau đn và s hãi mà ch thy xúc đng mãnh lit vì mình đã được sng vi bui hoà nhc này.

Cui cùng thì tôi, toàn thân ướt đm m hôi, cũng m được li ra gia các vòng tay và máy chp nh, và vô tình gp Ximena Ortiz,trông như mt n chúa mt trăm tui trên xe lăn. Bn thân s có mt ca bà đã như mt li tuyên án trng ti đi vi tôi. Bà vn b đ la màu trng ngà, mm mi như chính làn da ca mình, mang vòng ngc chính hiu qun ba vòng quanh c, mái tóc màu xà c ct ngn đúng mt nhng năm hai mươi vi mt đuôi tóc hình cánh én mt bên má, và đôi mt ánh vàng rng r dưới vng thâm qung t nhiên đuôi mt. Mi th đu như trái ngược vi tin đn là trí não ca bà đã trng rng vì mt hết trí nh. Đng chết lng trước bà ta, tôi c kìm làn hơi la đang bc lên mt và lng l cúi chào. Bà ta mm cười như mt n hoàng ri nm tay tôi. Tôi cht nhn ra đây là đnh mnh mà mình không th b qua đ có th g miếng xương b hóc t by lâu nay. T bao năm nay tôi đã mơ ti giây phút này, tôi nói vi bà ta. Hình nhưy không hiu. Tht vy à! bà ta nói. Thế ông là ai? Tôi không bao gi biết được lúc đó bà ta tht s đã quên hay đó là s tr thù cui cùng ca đi bà.

Nim tin là mình có th chết đến vi tôi cũng mt dp như thế này my hôm trước sinh nht th năm mươi, vào mt đêm hi hoá trang khi tôi đang nhy điu tan-gô vi mt người đàn bà ghê gm mà tôi chưa bao gi thy mt, béo hơn tôi đến bn mươi cân Anh[10] và cao hơn tôi đến hai tc, nhưng li đ tôi lôi đi nh nhàng như chiếc lông chim trước gió. Khi nhy múa, chúng tôi ôm nhau cht đến mc tôi cm thy c dòng máu đang chy trong huyết qun ca bà ta. Tôi như b ru ng vì hơi th nng n, mùi hôi nách nng nc, cp vú khng l ca bà ta, và ln đu tiên b rung đng mnh, tôi như b ngã b chng vì tiếng hò hét ca cái chết. Đó như mt li phán truyn dã man vang ngay bên tai tôi: Bây mun làm gì thì làm, nhưng trong năm nay hoc trong mt trăm năm na bây s chết vĩnh vin.

Bà ta git mình b tôi ra: Cái gì thế? Không có gì đâu, tôi nói vi bà ta nhưng c kìm gi trái tim mình:

– Tôi run vì bà.

T hôm đó tôi bt đu tính toán cuc đi không phi bng tng năm mà mười năm mt. Mười năm ca tui năm mươi có giá tr quyết đnh bi vì tôi nhn ra là mi người đu ít tui hơn mình. Mười năm ca tui sáu mươi rt căng thng vì tôi nghĩ rng mình không còn đ thi gian đ mc sai lm na. Mười năm ca tui by mươi tht đáng s vì nhiu lúc tôi đã tưởng đó là nhng tháng ngày cui cùng. Tuy nhiên, khi tnh dy thy mình còn sng trong bui sáng đu tiên ca nhng năm chín mươi tui trên giường hnh phúc vi Delgadina, tôi vui v thy rng cuc đi không phi như dòng sông ngu đc ca Heraclite[11], mà là mt dp duy nht được xoay trên que xiên ngang và tiếp tc được nướng tiếp mt khác trong chín mươi năm na.

Tôi li tr nên mau nước mt. Bt c tình cm thương yêu nào cũng làm tôi nghn ngào trong c hng mà không phi lúc nào cũng nén được, và tôi nghĩ đến chuyn t b nim vui đơn đc chăm sóc gic ng ca Delgadina không ch vì biết mình sp chết mà còn vì ni đau, thương cô bé s sng thiếu mình trong nhng năm còn li ca đi em. Mt trong nhng ngày bt đnh đó, tôi đãng trí đi đến đường ph cao quý Notorios và kinh ngc thy cái nhà tr r mt nơi mà lúc chưa đy mười hai tui, tôi b cưỡng bc hc bài hc đu tiên ngh thut làm tình nay ch còn là mt đng gch vn. Thi trước nó đã tng là mt căn nhà ca mt hãng tàu bin lng ly bc nht thành ph vi nhng hàng ct đá hoa cương trng có vin các lá đng gi vàng, quây quanh mt khu vườn có vòm thu tinh by màu rng r như trong nhà kính. tng trt, có ca ra vào kiu gô-tích là tr s trong sut hơn mt thế k ca Phòng công chng thi thuc đa, cũng chính là nơi sut c đi đy mơ ước hão huyn b tôi đã làm vic, phát tài phát lc và ri phá sn. Các gia đình ng cư đu tiên đã dn dn t b các tng trên, nhường ch cho đi quân nhng cô gái làm tin mt hng lên xung sut đêm cho đến tn sáng vi các khách hàng chp được các quán nhu bên cng sông gn đó vi cái giá mt đng rưỡi peso. Mt ln, khi chưa đy mười hai tui, còn mc qun đùi và giày hc trò trường tiu hc, không nén được tò mò xem các tng trên có gì trong khi b đang vt ln vi mt trong vô vàn cuc hp bt tn, tôi đã đi lên trên và thy mt quang cnh thn tiên. Nhng người đàn bà đã bán r thân xác ca mình cho đến tn sáng bch, đang đi li trong nhà t mười gi trưa dưới cái nóng hm hp ca vòm thu tinh nên đành phi loã th và luôn ming hét k li nhng cuc phiêu lưu đêm hôm trước. Tôi vô cùng s hãi. Ch còn cách trn ngay theo li va lên, nhưng ngay lp tc mt người đàn bà trn như nhng, tht chc nch sc mùi xà phòng r tin ôm choàng ly tôi t phía sau lưng, nhc bng lên đưa v bung ngăn bng bìa gia tiếng reo hò và hoan hô cung nhit ca nhng người đàn bà loã l khác đang thuê nhà đó. Bà ta đè nga tôi xung chiếc giường dành cho bn người, ci qun ca tôi vi tài khéo léo bc thy, ri nm lên người tôi, nhưng ni s hãi chy lnh but trong người khiến tôi không th tiếp nhn bà ta trên cương v người đàn ông. Đêm hôn đó, trên giường nhà mình, xu h vì cuc cưỡng bc bui sáng, tôi ch ng được có hơn mt tiếng đng h còn thì trn trc vi nim khát khao được gp li bà ta. Bui sáng hôm sau, trong khi nhng k thc khuya còn đang ng rn thì tôi run run trèo lên bung đánh thc bà ta dy, va khóc to thành tiếng vi tình yêu cung điên cho đến khi bà ta, không chút thương xót, đưa mình đến ca vào đi thc, Bà ta tên là Castorina và là n hoàng ca cái nhà đó.

Cuc tình trong nhà tr này giá mt đng đi vi nhng mi tình chp nhoáng vãng lai, nhưng rt ít người trong chúng tôi biết rng vi giá này cũng có th kéo dài đến hai mươi bn tiếng đng h. T đó, Castorina đã dn dt tôi vào cái thế gii chết tit nơi bà ta mi các khách hàng nghèo cùng dùng ba ăn đim tâm kha khá, cho h mượn xà phòng, cha đau răng cho h, và trong nhng trường hp khn cp hơn, còn cho h mt cuc tình t thin.

Không còn ai nh đến Castorina bt t na, vn đã chết không biết t lúc nào, nhưng bà ta là mt người đàn bà đi lên t nhng góc ph khn cùng cng sông đ chiếm gi ngai vàng thiêng liêng ca m thánh ln nht, bà ta cũng thường mang miếng vi bt kiu cướp bin che mt mt b mt trong cuc đánh ln quán nhu. Tay v sĩ cui cùng ca bà ta, mt người da đen hnh phúc sinh tnh Camaguay, Cuba, được gi là Jonas, vn là mt trong nhng nhc công thi kèn trompét có tiếng th đô La Habana cho đến khi b tai nn xe la mt sch hàm răng luôn cười rng r.

Sau chuyến đi thăm cay đng đó, tôi cm thy tim mình đau nhói mà trong sut ba ngày không mt loi thuc ca thy lang vườn nào làm du bt. Tôi vi đến khám ông bác sĩ, thành viên mt dòng tc ni tiếng, cháu ni ca người thy thuc đã khám cho tôi lúc bn mươi hai tui. Tôi git mình tưởng gp li chính ông thy thuc trước đây vì viên bác sĩ cũng già khm như ông ni tui by mươi vi cái đu sm b hói và đôi kính cn dày cp và vi v bun bã thm hi. Viên bác sĩ khám t m toàn thân tôi chăm chú c y như mt th kim hoàn. Ông nghe ngc, lưng, xem mch, phn x ca đu gi, đáy mt, màu ca mi dưới. Khi ngơi tay, trong khi tôi thay đi v trí nm trên bàn khám thì ông ta đưa ra nhng câu hi nhanh và mơ h khiến tôi không kp nghĩ câu tr li. Sau mt gi đng h, ông nhìn tôi và cười sung sướng. Tt thôi, ông ta nói, tôi tin là mình chng có vic gì làm vi ông c. Thế nghĩa là sao? Nghĩa là th trng quá tt so vi tui ca ông. Kỳ l tht, tôi nói, ông ni ca ông cũng nói câu y như thế này khi tôi bn mươi hai tui, làm như thi gian chưa tng trôi không bng. Ông gp ai thì người ta cũng luôn nói như vy, ông ta nói tiếp, bi vì bao gi ông cũng có mt tui nào đó. Đ khiêu khích buc ông ta nói li phán quyết đáng s, tôi nói: Tui vĩnh vin duy nht chính là cái chết. Đúng vy, ông ta nói, nhưng không d đến được tui y vi mt th trng kho mnh như ông bây gi. Tôi rt ly làm tiếc là không th làm hài lòng ông được.

Đó là nhng k nim rt cao đp, nhưng đêm trước ngày sinh, 29 tháng Tám, tôi cm thy sc nng kinh hn ca mt thế k đang lng l ch mình khi tôi khó nhc leo lên cu thang nhà. Lúc đó, mt ln na tôi li nhìn thy m, Florina de Dios, trên giường ca tôi cũng chính là giường ca bà đã dùng cho đến tn khi chết, m li cu nguyn cho tôi y như ln cui cùng tôi gp bà, hai gi trước khi bà mt. Tôi lo lng hiu vic này có th là đim báo hiu cui cùng là mình s không qua khi tui chín mươi nên vi vàng gi đin thoi yêu cu Rosa Cabarcas phi đưa ngay cô bé ca tôi đến trong đêm nay. Tôi li gi bà ta ln na vào lúc tám gi ti và bà ta vn nhc li là không th được. Phi làm bng được, bng bt c giá nào, tôi s hãi hét lên và dp máy đin thoi quên c chào. Nhưng mười lăm phút sau bà ta gi đin li:

– Được ri, con bé đã đây.

Tôi đến vào lúc mười gi hai mươi phút, và lt hết nhng con bài cui cùng cho Rosa Cabarcas, đó chính là nhng quyết đnh ca tôi đi vi bé gái sau cái kết cc đáng s ca chính mình. Bà ta c nghĩ là tôi vn còn n tượng v v người đàn ông b đâm chết nên nói đùa: Nếu ông chết thì dt khoát không phi là đây, ông hãy hình dung như vy. Nhưng tôi li nói vi bà ta: Bà c nói chuyến tàu ho cng Colombia s đè lên người tôi đi, nhưng tôi tha biết đng st vn đáng thương đó li không đ kh năng giết hi ai c.

Chun b sn sàng cho đêm đó, tôi nm nga ch đi kết cc đau bun ca nhng giây phút đu tiên ca tui chín mươi mt. Tôi nghe tiếng chuông nhà th vng li t nơi xa, cm thy hương thơm ngào ngt ca tâm hn Delgadina ng say bên cnh, nghe thy tiếng la hét nơi chân tri xa, tiếng khóc thn thc ca ai đó có l đã chết ngay trong phòng này mt thế k trước. Tôi lin tt đèn và vi lòng can đm cui cùng, tôi lng các ngón tay mình vi các ngón tay cô bé đ dt tay nhau cùng đi. Tôi đếm mười hai tiếng chuông vi mười hai git l cui cùng ca mình cho đến khi gà bt đu gáy sáng, và sau đó là nhng hi chuông vinh quang, nhng tràng pháo hoa ngày l hi phn khi chào mng tôi đã kho mnh và an toàn vượt qua tui chín mươi.

Nhng li nói đu tiên ca tôi dành cho Rosa Cabarcas: Tôi s mua ca bà toàn b khu nhà, gm ca hàng và vườn tược. Bà ta nói vi tôi: Chúng ta hãy làm mt cuc thách đ kiu người già: ai trong hai ta mà sng sót thì s được hưởng toàn b tài sn ca người kia, và điu này s được ký kết ti phòng công chng. Không được, bi vì nếu tôi chết thì mi tài sn ca tôi phi thuc v cô bé. Thì cũng như vy thôi, Rosa Cabarcas nói, tôi s chăm sóc cô bé và sau đó tôi s đ li toàn b tài sn, ca ông và ca tôi, cho nó; tôi có ai khác trên đi này na đâu. Trong khi đó, chúng ta s sa li căn phòng ca ông cho tht tươm tt, nhà tm tht tt, có điu hoà nhit đ, có sách ca ông, có âm nhc ca ông.

– Bà nghĩ rng cô bé s nht trí ch?

Ái chà, nhà thông thái bun bã ơi, đúng là ông đã già nhưng không ngu mui – Rosa Cabarcas cười ngt ngho nói – Đa bé đáng thương đó đang mê mui vì yêu thương ông đy.

Tôi đi ra ph ngp tràn ánh nng và ln đu tiên tôi nhn ra chính mình chân tri xa ca thế k th nht ca cuc đi. Căn nhà ca tôi, im lng và hoàn toàn gn gàng n nếp, bt đu hưởng sc màu ca bình minh hnh phúc. Damiana hát to dưới bếp và con mèo sng li c đuôi vào giày tôi ri đi theo tôi đến tn bàn viết. Giy t héo mòn, l mc, chiếc bút lông ngng ca tôi đu đã được sp xếp gn gàng tr li, khi ánh nng mt tri lp lánh gia hàng cây bàng ngoài công viên và chiếc tàu thy chy trên sông ch thư tín vn b chm mt tun vì hn hán, đã kéo còi n ã đi vào cng. Cui cùng thì đó chính là đi thc, vi trái tim tôi mnh khe nhưng đã b tuyên án s chết vì tình yêu đp đ trong cơn hp hi hnh phúc vào mt ngày nào đó tui ngoài mt trăm ca tôi.

Tháng 5 năm 2004.

Dch Gi: LÊ XUÂN QUỲNH 

……………………………………………………..

Chú thích

[1] Virgo: Xử nữ, người mang mệnh Xử nữ, cung thứ sáu của hoàng đạo, tương ứng từ ngày 22 tháng Tám đến 23 tháng Chín.

[2] Garibaldi: chiến sĩ yêu nước Italia ( 1807- 1882) đã từng chiến đấu chống nước Áo vì sự thống nhất của Italia.

[3] Ciceron: chính khách, nhà tư tưởng và diễn giả nổi tiếng thời La Mã cổ đại, sống từ năm 106 đến 43 trước công nguyên.

[4] Nguyên văn: xứ Arcadia – một vùng quê của Hi Lạp mà các nhà thơ cổ biến thành xứ sở của thơ ngây và hạnh phúc.

[5] Pentecôte: lễ hạ trần – theo Gia tô giáo; lễ năm mươi ngày sau lễ Vượt qua – theo đạo Do Thái.

[6] Nhân mã: Cung thứ chín trong hoàng đạo.

[7] Pablo Neruda ( 1904 – 1973 ): Nhà thơ lớn của Chilê, giải Nobel văn học năm 1971.

[8] Figlio mio poveretto: Tiếng Ý trong nguyên bản, có nghĩa “Đứa con trai nhỏ tội nghiệp của tôi’.

[9] Lễ tro: Nghi thức xức tro trên đầu biểu hiện sự ăn năn sám hối khởi đầu mùa chay của đạo Gia tô

Advertisements